Cuốn Sổ Lưu Bút Và Tiếng Dial-Up: Khi Dân 8x 9x Tìm Lại Chút Chậm Rãi Năm 2024

Chiều thứ Bảy cuối tuần, Hà Nội đón một cơn mưa rào bất chợt làm dịu đi cái oi ả của những ngày giữa năm 2024. Mình ngồi dọn lại góc làm việc – nơi vốn chất đầy những món đồ công nghệ hiện đại phục vụ cho công việc số, từ chiếc tai nghe chống ồn đến dây sạc cho xe điện. Tình cờ, trong một góc đáy tủ gỗ đã ngả màu, mình chạm phải một chiếc hộp bánh quy Đan Mạch bằng thiếc rỉ sét. Mở nắp ra, cả một bầu trời ký ức của thế hệ học trò cuối 8x đầu 9x ùa về như một thước phim quay chậm: vài chiếc vé xe buýt tuyến 32 cũ mèm, mấy cuốn băng cassette Đan Trường, Cẩm Ly, tờ báo Hoa Học Trò số đặc biệt năm 2024 và cuốn sổ lưu bút mực tím ép đầy hoa phượng khô giòn rụm. Đứng giữa năm 2024, khi mà AI đa phương thức chỉ cần vài giây là có thể vẽ nên một bức tranh hoàn mỹ hay sáng tác hẳn một bài hát theo đúng tâm trạng, cảm giác cầm trên tay những nét chữ nguệch ngoạc của đứa bạn cùng bàn năm xưa bỗng khiến sống mũi mình cay cay. 1. Những 'báu vật' một thời không thể tải về từ Internet Anh em thế hệ 8x và 9x đời đầu chắc chắn không thể quên cái thời mà mọi thứ đều phải nâng niu, gìn giữ bằng vật chất thật chứ không nằm gọn gàng trên đám mây lưu trữ như bây giờ: • Cuốn sổ lưu bút học trò: Cuối năm lớp 9 hay lớp 12, đứa nào cũng chuyền tay nhau một cuốn sổ dày cộm. Trang đầu dán ảnh thẻ 3x4 chụp nghiêm nghị ở tiệm ảnh gần trường, bên dưới là những mục hỏi han quen thuộc: 'Sở thích?', 'Màu sắc yêu thích?', 'Ước mơ tương lai?'. Có đứa nắn nót dán vào đó một que kem ăn dở được rửa sạch, cánh hoa phượng ép phẳng phiu giữa trang giấy hay bài thơ vụng về chép lại từ chương trình 'Quà tặng âm nhạc'. • Chiếc máy nghe nhạc MP3 128MB: Cắm vào máy tính tiệm net tải được đúng tầm 25 đến 30 bài hát nén 128kbps. Bài nào cũng nghe đi nghe lại đến mức thuộc lòng từng tiếng thở dài của ca sĩ, từng đoạn dạo đầu guitar của bài 'Kiếp Ve Sầu' hay 'Tình Đơn Phương'. • Những phong thư dán tem gửi mục 'Kết Bạn Bốn Phương': Mua tờ Mực Tím hay Thiếu Niên Tiền Phong về, việc đầu tiên là lật ngay trang cuối để tìm địa chỉ những người bạn trạc tuổi ở tận Cần Thơ, Hải Phòng hay Đà Nẵng để viết thư tay làm quen. "Ngày ấy, khoảng cách địa lý xa xôi lắm, nhưng mỗi lá thư gửi đi lại chở đầy sự chân thành và kiên nhẫn. Chúng ta học cách chờ đợi bác đưa thư bấm chuông reng reng trước cổng suốt hai tuần lễ chỉ để nhận lại vài dòng hồi âm ngắn ngủi." 2. Khi kết nối ngày nay quá dễ dàng nhưng lòng người lại chênh vênh Bước sang năm 2024, mình nhận thấy một nghịch lý kỳ lạ. Công nghệ phát triển vượt bậc, chúng ta có đủ các app kết bạn hiện đại trên smartphone. Bất kỳ ai muốn kiếm người yêu hay tìm bạn bè chỉ cần quẹt phải, quẹt trái vài cái, hoặc chỉ cần tải một app tim ban về máy là đã có ngay danh sách hàng trăm người xung quanh bán kính vài cây số. Thậm chí nếu buồn chán lúc nửa đêm, người ta có thể bật ngay một app video call với người lạ để trò chuyện xuyên biên giới chỉ sau một cú chạm. Thế nhưng, có bao giờ anh em thấy rằng chúng ta kết nối nhanh hơn nhưng lại dễ rời xa nhau hơn không? Hồi xưa, muốn trò chuyện với người bạn mình thầm để ý, ta phải canh me lúc cả nhà đi vắng để nhấc máy điện thoại bàn bấm số, tim đập thình thình sợ bố mẹ bạn nhấc máy. Lớn hơn một chút thì rủ nhau ra quán net cỏ, cắm tai nghe lỏng dây, nghe tiếng tút tút rè rè của mạng dial-up rồi hồi hộp chờ cái icon hoa cúc Yahoo Messenger chuyển từ xám sang đỏ cùng dòng status tâm trạng. Bây giờ, bạn bè cùng lứa chúng mình đa phần đã bước vào ngưỡng U35 - U40. Đứng giữa làn sóng tái cơ cấu nhân sự công nghệ, gánh nặng gia đình và nhịp sống đô thị gấp gáp, câu chuyện kết bạn tuổi trung niên bỗng trở thành một điều gì đó vừa ngập ngừng vừa khó khăn. Chúng ta e dè trước những nút kết bạn ảo, ngại ngùng khi mở lời trên mạng xã hội, và đôi khi cảm thấy lạc lõng giữa cả ngàn 'bạn bè' trong danh bạ nhưng không tìm nổi một người để rủ đi uống cốc trà đá vỉa hè lúc tan ca. 3. Giữ lại một khoảng lặng hoài niệm giữa năm 2024 xô bồ Thời gian gần đây, mình thấy trào lưu 'healing' – du lịch chữa lành và tìm về thiên nhiên nở rộ trong giới 8x và 9x. Cuối tuần, nhiều anh em sạc đầy pin cho chiếc xe điện, rủ gia đình hoặc vài người bạn chí cốt lái xe về một vùng ngoại ô cắm trại, tắt hết thông báo điện thoại, nhóm một bếp lửa nhỏ và cùng nhau ôn lại chuyện xưa. Chúng mình nhận ra rằng, điều quý giá nhất mà thế hệ chúng mình từng được trải qua chính là sự nguyên bản của cảm xúc. Đó là: • Biết kiên nhẫn chờ đợi một người mà không sốt ruột kiểm tra xem tin nhắn đã hiện hai vạch xanh hay chưa. • Biết trân trọng từng bức ảnh chụp bằng máy phim du lịch, bởi mỗi cuộn phim chỉ có 36 kiểu, hỏng là mất, nên mỗi khoảnh khắc bấm máy đều là một sự nâng niu trọn vẹn. • Biết quý từng cái siết tay, từng cuộc hẹn gặp trực tiếp ngoài đời thay vì những dòng biểu tượng cảm xúc trôi tuột trên màn hình cảm ứng. Công nghệ năm 2024 thật tuyệt vời, nó giúp cuộc sống tiện lợi và thông minh hơn rất nhiều. Nhưng những kỷ vật xưa cũ như cuốn lưu bút ngả vàng, chiếc đĩa mềm hay cuốn băng từ cũ lại chính là chiếc mỏ neo giữ cho tâm hồn chúng ta không bị cuốn phăng đi trong cơn bão số hóa vội vã. "Kỷ niệm không phải để chúng ta đắm chìm rồi từ chối hiện tại, mà là để nhắc nhở rằng chúng ta đã từng có một thời tuổi trẻ ấm áp, chân thành và rực rỡ đến thế nào." Cuốn sổ lưu bút mình lại cất cẩn thận vào chiếc hộp thiếc, đặt lại vào ngăn kéo như một góc bình yên nhỏ để nạp lại năng lượng tinh thần sau những ngày làm việc căng thẳng. Còn các anh em 8x, 9x trên ZolaChat thì sao? Trong ngăn tủ hay góc nhà của mọi người, kỷ vật tuổi học trò nào vẫn đang nằm đó đợi các bạn ghé thăm? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện của mình dưới phần bình luận nhé!