Chiều cuối tuần mùa thu năm 2024, mình ngồi bên góc quán quen, nhìn ra ngã tư tấp nập xe điện lướt êm ru không một tiếng động cơ. Trên chiếc laptop trước mặt, công cụ AI đa phương thức đang hỗ trợ mình xử lý văn bản, tạo ảnh và nhận diện giọng nói chỉ trong vài giây. Cuộc sống hiện đại tiện nghi đến mức đôi khi làm mình ngỡ ngàng. Nhưng chính giữa guồng quay số hóa nhanh đến nghẹt thở này, mình lại vô tình tìm thấy trong đáy balo cũ một chiếc băng cassette gỉ sét và một cuốn sổ chép lời bài hát ố vàng. Ký ức tuổi thơ của một thế hệ 8x, 9x đời đầu bỗng chốc ùa về vẹn nguyên, trong trẻo như mới hôm qua.
"Có những điều công nghệ tân tiến nhất năm 2024 cũng không thể mô phỏng lại, đó là sự kiên nhẫn, nỗi đợi mong và sự thuần khiết của những mối liên kết thời chúng mình chưa có internet cầm tay."
Tiếng tút Dial-up và căn phòng nét nồng mùi ký ức
Anh em thế hệ chúng mình chắc không thể nào quên được âm thanh rè rè, tút tút huyền thoại của modem quay số Dial-up mỗi lần kết nối mạng. Đó là thời điểm mà mỗi giờ lướt web là một sự xa xỉ, phải canh từng phút vì cước điện thoại nhảy liên tục. Rồi phong trào quán "nét cỏ" bùng nổ, những phòng máy ngập tràn tiếng lách cách gõ phím, màn hình CRT dày cộp và tiếng chuông "buzz" nảy lửa của Yahoo Messenger.
• Những biệt danh một thời làm mưa làm gió: nh0k_kute_tim_ban, hoang_tu_mua_dong, congchua_bongbong...
• Cảm giác hồi hộp chờ đèn nick của "crush" sáng lên từ màu xám sang màu vàng rực rỡ.
• Những dòng status chèn icon hoa lá cành kèm bài hát Audition đang nghe để ngầm nhắn gửi tâm trạng.
Thời đó làm gì có mạng xã hội gợi ý hàng loạt như bây giờ. Muốn làm quen, tụi mình phải lân la vào các phòng chat Yahoo theo vùng miền, gõ lệnh gạ chuyện một cách vụng về mà chân thành xiết bao.
Khi lời tỏ tình còn nằm trong trang giấy học trò
Trong kỷ nguyên 2024 này, việc kết nối giữa hai con người dường như chỉ cách nhau một vài thao tác vuốt màn hình. Muốn tìm bạn tâm giao, người ta có thể bật app ghép đôi tình yêu hoặc đăng ký tài khoản trên các web bạn muốn hẹn hò. Những đêm muộn trằn trọc, chỉ cần vào web call với người lạ hay mở một app gọi nói chuyện với người lạ là đã có thể nghe được tiếng thở, giọng nói của một ai đó ở cách xa hàng ngàn cây số. Thậm chí trên các diễn đàn, những hội nhóm tâm sự kín cần thơ hay các tỉnh thành mọc lên san sát để người ta chia sẻ nỗi niềm giấu mặt.
Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi, từ khi nào mà sự hồi hộp chờ đợi lại biến mất? Ngày xưa của lứa 8x và 9x tụi mình, làm gì có định vị hay tin nhắn gửi đi là thấy trạng thái "đã xem". Mọi yêu thương, giận hờn đều gói gọn trong những bức thư tay gấp hình cánh bướm, trái tim, giấu vội dưới đáy ngăn bàn gỗ sứt sẹo.
• Nét chữ nắn nót từng dòng mực tím Bến Nghé hay Thiên Long trên giấy kẻ ngang Pagi.
• Cảm giác run rẩy khi giả vờ mượn vở để nhét bức thư vào giữa trang sách.
• Cả tuần lễ thấp thỏm đứng ngồi không yên, mong ngóng giờ ra chơi xem người ấy có hồi âm hay không.
Chính cái sự chậm rãi ấy đã tôi luyện nên thứ tình cảm sâu sắc, nâng niu từng con chữ, từng mảnh giấy thơm mùi giấy mới.
Chiếc bút bi cuốn băng cassette và cuốn sổ chép bài hát
Nhắc đến tuổi thơ học trò thì không thể bỏ qua cuốn sổ tay chép lời bài hát – báu vật của mọi cô cậu học trò thời ấy. Mỗi lần một ca khúc của Đan Trường, Cẩm Ly, Lam Trường hay Ưng Hoàng Phúc ra mắt trên chương trình Làn Sóng Xanh, bọn mình lại ngồi canh bên chiếc đài cassette, vừa nghe vừa bấm nút dừng liên tục để chép từng câu chữ ra giấy.
Đứa nào khéo tay thì cắt dán thêm hình thần tượng sưu tầm từ báo Mực Tím, Hoa Học Trò hay tạp chí Thế Giới Mực Tím. Còn những cuộn băng cassette bị nhão, bị rối dây ra ngoài? Bí kíp của mọi đứa trẻ 8x, 9x chính là dùng đầu chiếc bút bi Thiên Long thọc vào lỗ bánh răng của cuộn băng rồi quay tít mù để cuộn dây từ lại. Một thao tác cơ học giản dị nhưng mang lại niềm vui sướng vô bờ khi tiếng hát lại vang lên trong trẻo.
Neo giữ ký ức giữa nhịp sống chuyển dịch 2024
Bước sang năm 2024, chúng ta chứng kiến không ít biến động: làn sóng tái cơ cấu công nghệ khiến nhiều người phải thay đổi định hướng, người người rủ nhau đi "healing" về với núi rừng, tìm về lối sống tối giản để chữa lành những áp lực vô hình. Khi công nghệ AI ngày càng thông minh, xử lý được vô vàn tác vụ phức tạp, con người lại càng khao khát tìm về những giá trị mộc mạc nguyên bản.
Hoài niệm không phải là níu kéo quá khứ hay chối bỏ sự văn minh của hiện tại. Hoài niệm là một khoảng lặng dịu dàng, giúp thế hệ 8x và 9x tụi mình nhớ lại rằng chúng ta đã từng có một thời niên thiếu bình dị, kiên nhẫn và chân thành đến thế. Để rồi giữa bộn bề công việc và nhịp sống số hóa hối hả hôm nay, mỗi người vẫn giữ được cho riêng mình một góc tâm hồn ấm áp, biết lắng nghe thật lòng và trân trọng từng khoảnh khắc tao ngộ giữa đời thực.
Không biết anh em ZolaChat thế hệ 8x, 9x ở đây còn ai giữ lại cuốn sổ chép bài hát, chiếc máy nghe nhạc MP3 hay phong thư ngăn bàn nào không? Hãy cùng chia sẻ lại kỷ vật tuổi thơ của các bạn ở phần bình luận bên dưới nhé!
