Chiều Chủ nhật vừa rồi, nhân một ngày rảnh rỗi muốn rời xa màn hình máy tính và tạm gác lại những thông báo dày đặc từ các công cụ AI đa phương thức, mình quyết định dọn dẹp lại căn gác xép nhỏ. Giữa làn sóng công nghệ năm 2024 bùng nổ, khi mọi thứ xung quanh từ trạm sạc xe điện ngoài ngõ đến trợ lý ảo trên tay đều vận hành với tốc độ chóng mặt, việc bất chợt chạm tay vào chiếc hộp thiếc hoen gỉ đựng kỷ vật thời học trò thực sự giống như một chuyến xe du hành ngược thời gian đưa mình trở về hơn hai mươi năm trước.
Trong chiếc hộp ấy là cuốn sổ chép lời bài hát bìa dán hình Đan Trường, Mỹ Tâm, cùng những bức thư ngăn bàn giấy học trò đã ngả màu vàng ố. Anh em thế hệ 8x, 9x đời đầu chắc chắn không thể nào quên những chiều tan học đạp xe tạt qua sạp báo mua tờ Mực Tím, Hoa Học Trò hay cặm cụi mượn cuốn băng cassette của đứa bạn cùng lớp về bấm tua đi tua lại đến nhão cả dây chỉ để chép cho trọn một bài hát.
Cuốn sổ tay nắn nót – Nơi cất giữ giai điệu và tâm hồn thế hệ 8x 9x
Thời những năm 2024, chúng mình đâu có Spotify hay Apple Music để muốn nghe bài gì là thuật toán tự động gợi ý bài đó. Lúc ấy, phương tiện giải trí xa xỉ nhất của tụi học trò là chiếc đài cassette cũ của bố, hoặc khá giả hơn chút đỉnh là chiếc máy nghe nhạc MP3 bé xíu bằng hai ngón tay với bộ nhớ vỏn vẹn 128MB hay 256MB.
Để có được lời của một bài hát hot thời Làn Sóng Xanh, tụi mình phải trải qua cả một quy trình kỳ công:
• Chờ đúng khung giờ phát sóng của đài phát thanh hoặc chương trình Quà Tặng Âm Nhạc trên TV để bấm nút Record.
• Ngồi bấm phím Pause liên tục, lắng nghe từng câu từng chữ rồi nắn nót chép vào cuốn sổ tay kẻ ô ly.
• Dùng bút dạ quang tô vẽ tiêu đề thật nắn nót, rồi cắt hình thần tượng từ các tờ báo học trò dán đè lên góc trang giấy.
• Truyền tay nhau khắp lớp để bạn bè cùng mượn chép lại, kèm theo những dòng lưu bút nguệch ngoạc nhưng tràn ngập tiếng cười.
Mỗi trang sổ chép bài hát thời đó không đơn thuần là lời ca, mà còn là tâm tư thầm kín của những cô cậu học trò đang tuổi lớn, chất chứa bao rung động đầu đời vụng dại.
Mảnh thư ngăn bàn và ký ức về những nhịp cầu kết nối
Thời chưa có smartphone, việc bày tỏ tình cảm hay làm quen với một ai đó là cả một bầu trời can đảm. Tụi mình làm gì đã biết đến việc quẹt màn hình hay tham gia các hội nhóm mai mối hẹn hò nhanh chóng như hiện nay. Muốn kết bạn gái lớp bên, cách duy nhất là nhờ đứa bạn thân “bắn tín hiệu”, hoặc lén nhét một mảnh giấy gấp hình trái tim vào ngăn bàn của người ta lúc giờ ra chơi.
"Cảm giác nơm nớp lo sợ bị thầy cô bắt gặp, hồi hộp chờ đợi suốt cả buổi học xem người ta có mở mẩu giấy ra đọc hay không, rồi vỡ òa khi nhận lại mẩu giấy phản hồi ngắn ngủn… đó là những phong vị cảm xúc nguyên bản mà thế hệ số ngày nay khó lòng cảm nhận trọn vẹn."
Rồi đến thời kỳ Internet bắt đầu len lỏi vào các ngõ ngách với mạng dial-up và những tiệm net cỏ đầy ắp tiếng gõ bàn phím lạch cạch. Thế hệ chúng mình bắt đầu biết đến khái niệm bạn online qua những phòng chat Yahoo, mIRC. Lần đầu tiên trong đời, chúng mình biết cảm giác kết nối vượt ra ngoài lũy tre làng, ranh giới góc phố học trò. Những người bạn chưa từng thấy mặt nhưng sẵn sàng thức thâu đêm để tâm sự chuyện học hành, gia đình, chia sẻ nhau từng bài hát nén định dạng .wma dung lượng vài megabyte.
Nhìn lại từ góc nhìn năm 2024: Sự vội vã và nhu cầu chữa lành tâm hồn
Bước sang năm 2024, cuộc sống của chúng mình đã khác xưa rất nhiều. Chúng ta đã trở thành những người trưởng thành, làm cha làm mẹ, gánh trên vai áp lực công việc trong bối cảnh các doanh nghiệp tái cơ cấu liên tục. Chúng ta có thể dễ dàng ngồi trên những chiếc xe điện êm ái vi vu khắp các nẻo đường, mở chiếc điện thoại thông minh kết nối 5G để tìm bạn bốn phương trên zalo hay tham gia hẹn hò trên zalo chỉ bằng vài cú chạm nhẹ nhàng.
Thế nhưng, có bao giờ anh em chợt thấy giữa sự tiện lợi tột cùng ấy, chúng ta lại đôi khi thấy thiếu vắng sự kiên nhẫn và chiều sâu cảm xúc? Những tin nhắn đến và đi quá nhanh, các mối quan hệ dễ bắt đầu nhưng cũng dễ rơi vào im lặng.
Chính vì thế, trào lưu “chữa lành” (healing) và tìm về thiên nhiên đang rộ lên mạnh mẽ trong năm 2024 này thực chất không phải là điều gì quá cao siêu. Đôi khi, nó chỉ là nhu cầu bản năng muốn sống chậm lại, muốn được lật lại một cuốn sách cũ, nghe một bản tình ca mộc mạc không bị thuật toán chi phối, và nhớ về những ngày tháng mà một cái nắm tay hay một dòng thư tay có thể sưởi ấm cả một mùa đông dài.
Lời kết cho những người bạn cùng thế hệ
Chiếc hộp kỷ vật tuổi học trò mình vừa đóng lại, nhưng dư âm của nó thì vẫn còn vẹn nguyên nơi lồng ngực. Dù cuộc sống hiện đại có cuốn chúng ta đi xa đến đâu, công nghệ có biến đổi nhanh đến mức nào, thì những kỷ niệm trong trẻo của thời 8x 9x vẫn luôn là điểm tựa bình yên nhất trong tâm hồn mỗi người.
Anh em ZolaChat ở đây có ai còn giữ cuốn sổ chép lời bài hát hay kỷ vật nào thời cắp sách đến trường không? Hay kỷ niệm về người bạn online đầu tiên của các bạn ngày xưa giờ ra sao rồi? Hãy để lại bình luận bên dưới cùng chia sẻ lại một thời thanh xuân rực rỡ nhé!
