Chào anh em ZolaChat,
Đồng hồ điểm gần 1 giờ sáng. Mình vừa gập chiếc laptop xuống sau một ngày dài làm việc remote tại nhà. Ngoài ban công chung cư, tiếng gió rít nhè nhẹ qua khe cửa kính. Cả một góc phố dưới kia đã chìm vào giấc ngủ, chỉ còn ánh đèn vàng vọt từ những cột đèn đường và vài chiếc xe máy giao hàng công nghệ hối hả lướt qua.
Năm 2023 này trôi qua nhanh đến mức đôi khi mình cảm giác bản thân không kịp thở. Mới ngày nào người ta còn xôn xao bàn tán về ChatGPT, về việc trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi công việc văn phòng ra sao, rồi làn sóng cắt giảm nhân sự, kinh tế thắt chặt chi tiêu... Thế mà ngoảnh đi ngoảnh lại, đã đi qua hơn nửa năm. Ngồi nhìn lại một chặng đường, chợt thấy lòng chông chênh đến lạ kỳ.
Khi công việc gắn liền với 4 bức tường và những dòng lệnh
Từ đợt công ty chuyển hẳn sang mô hình làm việc kết hợp (hybrid), mình dành tới 4 ngày trong tuần ở nhà. Ban đầu, ai cũng nghĩ sướng: không kẹt xe ở ngã tư giờ tan tầm, không phải vội vã chấm công, thích pha tách cà phê lúc nào thì pha. Nhưng ở lâu trong không gian vỏn vẹn mấy chục mét vuông, cái cảm giác tù túng bắt đầu gõ cửa.
Công việc của mình năm nay gắn liền với việc thử nghiệm các công cụ AI. Cứ mở máy lên là gõ prompt, chỉnh sửa văn bản, tối ưu quy trình. AI trả lời nhanh lắm, rành mạch, chuẩn xác, không một chút cảm xúc giận hờn. Nhưng càng nói chuyện với những cỗ máy thông minh ấy, mình lại càng nhận ra một nghịch lý: chúng ta đang sống trong thời đại kết nối dễ dàng nhất lịch sử, nhưng lại là thế hệ cô đơn bậc nhất.
Những khoảng lặng tuổi trẻ và câu chuyện cơm áo gạo tiền
Ở ngưỡng tuổi cận kề 30, những cuộc trò chuyện trong nhóm bạn thân thời đại học thưa thớt dần. Mở group chat lên, không còn là những buổi hẹn hò tụ tập thâu đêm suốt sáng, mà thay vào đó là:
• Những lời than thở về việc đơn hàng sụt giảm trên TikTok Shop hay các sàn thương mại điện tử.
• Nỗi lo về lãi suất ngân hàng, tiền thuê nhà và tiền bỉm sữa của những đứa bạn đã lập gia đình.
• Áp lực vô hình về việc phải học thêm kỹ năng mới để không bị tụt lại phía sau làn sóng công nghệ.
Mỗi lần gọi điện về quê, câu đầu tiên mẹ hỏi bao giờ cũng là: "Công việc dạo này ổn không con? Bao giờ dắt người yêu về ra mắt?". Những câu hỏi thân thương nhưng đôi khi làm sống mũi mình cay cay. Áp lực tim nguoi ket hon từ phía gia đình không phải là điều xa lạ với những người trẻ xa quê như mình. Nhưng để tìm được một người thực sự đồng điệu trong thế giới vội vã này, sao mà khó khăn đến thế.
"Có những ngày trở về sau guồng quay tất bật, mở cửa phòng ra chỉ thấy bóng tối bao trùm. Thứ ta cần không phải một lời khuyên thông thái từ trí tuệ nhân tạo, mà chỉ đơn giản là tiếng một người hỏi: 'Hôm nay cậu có mệt lắm không?'."
Lạc bước giữa những kết nối ảo
Đã có những đêm mất ngủ, mình mở điện thoại lên, vô thức lướt qua các diễn đàn mạng xã hội. Thấy người ta lập các topic tìm bạn bốn phương có số điện thoại zalo, để lại đôi ba dòng giới thiệu ngắn ngủi với hy vọng tìm được một tri kỷ. Có lần, vì quá ngột ngạt với sự im lặng trong phòng, mình tò mò thử truy cập vào một trang web call với người la. Màn hình kết nối ngẫu nhiên hiện lên, nhưng chỉ sau vài câu chào hỏi gượng gạo, đối phương ngắt máy. Sự vội vã ở thế giới ảo đôi khi còn tàn nhẫn hơn cả sự im lặng ngoài đời thực.
Rồi mình cũng từng tải thử một app nói chuyện với người việt nam, mong tìm một người cùng thành phố để lắng nghe những vụn vặt thường nhật. Thời đại này, xu hướng ehen hò dường như trở thành cứu cánh cho những tâm hồn bận rộn. Chúng ta quẹt trái, quẹt phải, ngắm nhìn những bức ảnh đại diện được trau chuốt kỹ càng, trao nhau vài tin nhắn khách sáo rồi lại lãng quên nhau trong danh sách chờ. Mọi thứ diễn ra quá nhanh, nhanh đến mức không ai đủ kiên nhẫn để bước vào thế giới nội tâm của người khác.
Học cách đối thoại với chính mình
Sau những lần thử tìm kiếm sự khỏa lấp từ bên ngoài bất thành, mình nhận ra một điều: trước khi mong cầu ai đó thấu hiểu, có lẽ bản thân phải học cách bao dung với chính mình trước đã.
Năm 2023 dạy cho mình nhiều bài học đắt giá về sự thích nghi. Khi thế giới bên ngoài biến động không ngừng, việc giữ cho tâm trí vững vàng là điều quan trọng nhất. Dạo gần đây, mình bắt đầu thay đổi vài thói quen nhỏ:
• Tắt thông báo công việc sau 7 giờ tối, dành 30 phút đi dạo bộ dưới công viên hít thở không khí tự nhiên thay vì dán mắt vào màn hình điện thoại gập.
• Tự tay nấu một bữa cơm tươm tất với những món ăn mẹ dạy, dù chỉ ăn một mình.
• Viết nhật ký ra một cuốn sổ tay nhỏ bằng mực gai thay vì gõ trên bàn phím cơ.
Kỳ lạ thay, khi chậm lại một chút, mình thấy lòng nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Cô đơn không hẳn là một bản án đáng sợ, mà nó là khoảng lặng cần thiết để ta nhìn sâu vào bên trong, biết mình thực sự muốn gì và cần gì cho chặng đường phía trước.
Đêm đã về khuya, gió ngoài trời vẫn thổi từng cơn man mác. Mình viết những dòng tâm sự vụn vặn này gửi lên diễn đàn, xem như một nốt trầm trải lòng cùng anh em. Biết đâu đấy, ở một góc nào đó của đất nước, cũng có một người đang ngồi trước màn hình với những âu lo tương tự.
Năm 2023 của anh em thế nào rồi? Công việc, tình cảm và những dự định có đang đi đúng hướng? Hãy để lại vài dòng tâm sự phía dưới nhé, để chúng ta biết rằng giữa thế giới rộng lớn này, mình không hề đơn độc.