Một đêm mưa lạnh cuối năm 2023 và khoảng lặng sau màn hình máy tính
Đồng hồ điểm 11 giờ đêm. Tiếng mưa rả rích ngoài ban công khu chung cư quen thuộc, hòa lẫn với âm thanh gõ phím lách cách của những dòng code và email dở dang. Cả năm 2023 vừa qua trôi đi như một cơn lốc. Mình ngồi đây, tựa lưng vào ghế, mắt cay xè sau một ngày dài làm việc từ xa kết hợp lên văn phòng (hybrid working). Cạnh bàn làm việc, màn hình chiếc điện thoại gập vừa báo tin một đơn hàng trên TikTok Shop đã được giao thành công, bên cạnh tab ChatGPT vẫn đang nhấp nháy con trỏ đợi lệnh prompt tiếp theo.
Có bao giờ anh em tự hỏi: Chúng ta đang sống trong một thời kỳ kết nối nhanh hơn bao giờ hết, mọi câu hỏi đều có thể nhờ AI giải đáp trong vài giây, nhưng tại sao cảm giác trống rỗng lại dễ dàng ùa về đến thế mỗi khi đêm xuống?
"Công nghệ có thể rút ngắn khoảng cách địa lý bằng những cú chạm, nhưng khoảng cách giữa hai tâm hồn đôi khi lại bị kéo dài ra bởi chính sự thừa mứa của những lựa chọn ảo."
Khi những kết nối trở nên quá dễ dàng và cũng quá mong manh
Năm 2023, kinh tế còn nhiều bấp bênh sau đại dịch, áp lực công việc đè nặng lên vai những người trẻ từ 20 đến 30 tuổi. Chúng ta vừa phải lo giữ việc, vừa phải học cách thích nghi với hàng loạt công cụ mới để không bị tụt lại phía sau. Để khỏa lấp sự căng thẳng sau giờ làm việc, nhiều người trong chúng ta tìm đến thế giới ảo như một chiếc phao cứu sinh tinh thần.
Mình nhớ lại những năm tháng sinh viên cách đây gần một thập kỷ, khi internet còn đơn sơ, việc lên một trang web trò chuyện với người lạ để tâm sự vu vơ không vụ lợi từng mang lại cảm giác hồi hộp đến kỳ lạ. Còn bây giờ, mở kho ứng dụng ra, chúng ta có vô vàn các ứng dụng trò chuyện với người lạ đủ mọi tính năng, từ quét định vị, gọi video có filter lung linh cho đến gợi ý theo cung hoàng đạo hay sở thích.
Nhưng dường như, càng nhiều lựa chọn thì người ta lại càng khó mở lòng:
• Những dòng tin nhắn mở đầu rập khuôn: Một lời chào vội, vài câu hỏi thăm xã giao về công việc, quê quán rồi bặt vô âm tín khi một trong hai người tìm thấy một hồ sơ khác thú vị hơn.
• Thói quen lướt vô định: Chúng ta quẹt trái, quẹt phải như một phản xạ vô điều kiện lúc rảnh rỗi, tìm kiếm một sự xao xuyến tức thời nhưng lại sợ hãi sự gắn kết dài lâu.
• Nỗi sợ bị phán xét: Giữa xã hội thực tế nhiều định kiến, việc bộc lộ những góc khuất, những thất bại trong công việc hay sự chông chênh của bản thân trước một ai đó trở thành điều xa xỉ.
Tối qua, thằng bạn thân của mình – một lập trình viên thuộc cộng đồng LGBT – gọi điện tâm sự cả tiếng đồng hồ. Nó bảo nó vừa xóa một ứng dụng chat gay sau nhiều năm cài đặt rồi lại gỡ. Nó thở dài: "Nhiều khi tao chỉ thèm một buổi tối ngồi quán cóc vỉa hè, có ai đó kiên nhẫn lắng nghe tao kể về áp lực KPI, về việc ba mẹ ở quê giục lấy vợ, mà sao khó quá mày ạ. Cứ vào app, người ta chỉ tìm kiếm những cuộc vui chớp nhoáng rồi biến mất". Lời tâm sự của nó khiến mình lặng người. Hóa ra, dù là ai, mang xu hướng tính dục nào, khát khao sâu thẳm nhất của con người vẫn là được thấu cảm và được công nhận như chính bản thân mình.
Áp lực vô hình: Chuyện công việc, gia đình và vòng xoay tình cảm
Ở độ tuổi cận kề 30 trong năm 2023 này, áp lực dường như bủa vây từ mọi phía. Về công việc, làn sóng cắt giảm nhân sự toàn cầu khiến ai nấy đều nơm nớp lo âu. Về gia đình, mỗi lần gọi video về quê cho mẹ, câu hỏi quen thuộc vẫn luôn là: "Bao giờ dẫn người yêu về ra mắt con?".
Nhiều bạn bè quanh mình bắt đầu sốt ruột bước vào những cuộc gặp gỡ được sắp đặt. Chuyện hẹn hò với nhau thời nay dường như cũng mang màu sắc của sự vội vã. Người ta tính toán xem đối phương có công việc ổn định không, có cùng gu thẩm mỹ hay chí hướng làm kinh tế hay không. Những chuỗi ngày hò hẹn hò qua cà phê, rạp chiếu phim đôi khi biến thành một buổi phỏng vấn xin việc trá hình, nơi ai cũng cố gồng mình thể hiện phiên bản hoàn hảo nhất để ghi điểm.
Nhưng rồi khi trở về căn phòng trọ hay căn hộ nhỏ, trút bỏ lớp áo sơ mi phẳng phiu, chúng ta lại đối diện với sự cô đơn nguyên bản. Chúng ta quên mất rằng, tình yêu hay tình bạn đích thực vốn không nảy mầm từ những tiêu chuẩn hoàn mỹ trên màn hình, mà lớn lên từ những khoảnh khắc đời thường vụng về nhưng chân thật.
"Hạnh phúc không nằm ở số lượng tin nhắn chờ trên màn hình, mà nằm ở việc có một người sẵn sàng ngồi im lặng bên cạnh bạn, cùng chia sẻ một củ khoai nướng giữa đêm đông mà không cảm thấy ngượng ngùng."
Học cách sống chậm lại để chạm vào đời thực
Trải qua những thăng trầm của năm 2023, mình dần nhận ra rằng công nghệ hay các nền tảng trực tuyến chỉ là công cụ. Chúng không có lỗi trong việc khiến con người cảm thấy cô đơn. Lỗi nằm ở cách chúng ta quá phụ thuộc vào chúng mà quên mất kỹ năng kết nối ngoài đời thực.
Để tìm lại sự cân bằng, thời gian gần đây mình đã tự đặt ra cho bản thân vài nguyên tắc nhỏ:
• Thiết lập ranh giới số: Tắt thông báo của mạng xã hội và các ứng dụng nhắn tin sau 10 giờ tối. Dành 30 phút trước khi ngủ để đọc một cuốn sách giấy hoặc viết nhật ký tay.
• Tăng cường tương tác trực tiếp: Thay vì chỉ gửi tin nhắn chúc mừng qua màn hình, mình chủ động hẹn bạn bè đi cà phê bệt, cùng nhau nấu một bữa cơm cuối tuần hay đơn giản là xách xe chạy lòng vòng ngắm phố phường.
• Học cách lắng nghe gia đình: Lắng nghe những câu chuyện vụn vặt của bố mẹ ở quê mà không bấm điện thoại trong lúc nói chuyện. Sự kết nối với nguồn cội chính là chỗ dựa vững chãi nhất giúp chúng ta vượt qua bão giông cuộc đời.
• Chân thành trong các mối quan hệ: Nếu có cơ hội gặp gỡ một ai đó, hãy buông bỏ bớt những toan tính và định kiến. Hãy để trái tim dẫn lối bằng sự chân thật, dù kết quả có thể không như mong đợi nhưng ít nhất chúng ta không phải hối tiếc vì đã đeo một chiếc mặt nạ.
Lời kết cho những ngày cuối năm
Năm 2023 sắp khép lại để nhường chỗ cho một chu kỳ mới. Có thể công việc của bạn vẫn còn ngổn ngang, kinh tế vẫn chưa thực sự khởi sắc như kỳ vọng, và chiếc ghế phụ xe máy của bạn vẫn còn trống. Nhưng không sao cả, miễn là chúng ta vẫn đang nỗ lực từng ngày để sống tốt hơn, biết trân trọng những giá trị bình dị quanh mình.
Đêm đã về khuya, tiếng mưa ngoài trời cũng đã ngớt. Mình xin phép dừng dòng nhật ký này tại đây để chuẩn bị cho một giấc ngủ thật sâu. Còn anh em ZolaChat thì sao? Năm 2023 này của các bạn đã trôi qua như thế nào? Những trăn trở về công việc, gia đình hay chuyện tình cảm có làm anh em thao thức đêm nay không? Rất mong được đọc những dòng tâm sự thật lòng của mọi người ở phần bình luận bên dưới nhé!