Chào anh em ZolaChat,
Đồng hồ điểm đúng 11 giờ đêm. Căn phòng trọ nhỏ ở góc phố Tân Bình bỗng chốc yên ắng lạ thường sau một ngày dài miệt mài với những dòng code và hàng chục cuộc họp trực tuyến. Trước mặt mình, chiếc laptop làm việc vẫn còn sáng đèn bên cạnh cửa sổ chat của ChatGPT – công cụ mà suốt từ đầu năm 2023 đến nay dường như đã trở thành "người bạn đồng hành" bất đắc dĩ của dân IT tụi mình. Ngoài kia, tiếng còi xe thưa dần, chỉ còn tiếng mưa rào nhẹ hạt hắt vào ô cửa kính mờ sương.
Ngả lưng ra chiếc ghế công thái học đã theo mình suốt ba năm qua từ thời dịch bệnh, mình chợt nhận ra năm 2023 đang trôi về những tháng cuối cùng. Một năm với quá nhiều biến động: kinh tế phục hồi chật vật, làn sóng sa thải công nghệ khiến ai nấy đều thắt chặt chi tiêu, mô hình làm việc kết hợp (hybrid) hay làm việc từ xa (remote) giúp ta tiết kiệm được thời gian kẹt xe ngoài đường nhưng lại vô tình xây nên một bức tường ngăn cách giữa người với người.
Khi màn hình sáng đèn thay cho những ánh mắt
Có những ngày, mình nhận ra âm thanh duy nhất mình nghe thấy trong suốt 12 tiếng đồng hồ là tiếng gõ phím lách cách và giọng nói rè rè phát ra từ tai nghe chống ồn. Làm remote thoải mái thật đấy: sáng không cần vội vã chen chúc qua ngã tư Hàng Xanh, trưa tự nấu một bát mì ăn liền rồi xem vài video ngắn trên TikTok Shop, chiều lại cắm cúi chạy deadline.
Thế nhưng, sự tiện lợi đó đôi khi đi kèm một cái giá rất đắt: sự cô đơn xâm chiếm lúc nào không hay.
"Công nghệ cho chúng ta câu trả lời của vạn vật chỉ sau vài giây gõ lệnh, nhưng lại chẳng thể gợi ý cho ta một câu trả lời trọn vẹn: Làm sao để trái tim bớt chông chênh giữa một thành phố hàng triệu dân?"
Tối qua, thằng bạn thân từ thời đại học ghé phòng mình chơi sau gần 5 năm đi tu nghiệp bên Tokyo vừa trở về. Hai thằng ngồi bệt dưới sàn, mở lon bia, ăn tạm gói khô gà. Nó nhìn quanh căn phòng trọ ngăn nắp đến mức lạnh lẽo của mình rồi cười bảo: "Mày tính ở một mình tới bao giờ? Không muốn tìm người yêu để san sẻ bớt mấy ngày áp lực à?".
Câu hỏi bâng quơ làm mình khựng lại một nhịp. Thú thật, ở cái tuổi 27 cận kề 28, bố mẹ ở quê mỗi lần gọi điện video là lại nhắc khéo chuyện lập gia đình, hỏi thăm xem đã dẫn ai về ra mắt chưa. Mình chỉ biết cười trừ rồi đánh trống lảng sang chuyện công việc bận rộn.
Áp lực "yêu nhanh" giữa thời đại số
Thằng bạn mình nhấp một ngụm bia, kể chuyện ngày trước ở xứ hoa anh đào: "Hồi bên kia, tao cũng từng nghĩ đến chuyện hẹn hò với người nhật. Nhưng văn hóa bên đó giữ kẽ lắm mày ơi, ranh giới cá nhân cực kỳ nghiêm ngặt. Người ta đi làm về mệt mỏi, ai cũng cắm mặt vào điện thoại trên tàu điện, muốn mở lời chào nhau một câu cũng ngại ngùng. Về lại Việt Nam thấy phố xá nhộn nhịp, tự dưng thèm cái cảm giác chân thành, ấm áp của người mình biết bao".
Nó lôi chiếc điện thoại ra, mở màn hình khoe mấy diễn đàn và bảo mình:
• Bây giờ người ta lên mạng tìm nhau dễ lắm, gõ vài từ khóa là ra hàng loạt bài viết chỉ cách có người yêu nhanh.
• Các hội nhóm chia sẻ mẹo quẹt thẻ, tối ưu hồ sơ cá nhân để tăng lượt tương hợp.
• Hàng tá ứng dụng kết bạn ra đời, chỉ cần vài thao tác vuốt sang phải là đã có người trò chuyện ngay trong đêm.
• Nhiều nền tảng hẹn hò miễn phí giúp kết nối từ bạn bè cùng sở thích, xem phim, đến những người có chung chí hướng làm ăn hay chữa lành tâm hồn.
Mình nghe nó nói, vừa thấy thú vị nhưng cũng thoáng chút băn khoăn. Mình cũng từng thử tải vài ứng dụng về máy. Nhưng sau những lời chào xã giao như một kịch bản mẫu: "Chào bạn, bạn làm nghề gì?", "Hôm nay của bạn thế nào?", những cuộc hội thoại cứ thế nhạt dần rồi chìm vào im lặng.
Thuật toán có thể tối ưu hóa độ tương đồng về sở thích âm nhạc, cung hoàng đạo hay vị trí địa lý, nhưng nó không thể lập trình được sự rung cảm giữa hai ánh mắt khi cùng chạm vào một trang sách, hay cái cảm giác ấm lòng khi có ai đó kiên nhẫn lắng nghe mình thở dài sau một ngày làm việc kiệt sức.
Tìm lại nhịp thở chậm giữa những ngày hối hả
Năm 2023 dạy cho mình một bài học lớn về sự chấp nhận và bao dung với chính mình. Sau những đợt cắt giảm nhân sự dồn dập của ngành công nghệ, mình học được cách trân trọng công việc hiện tại, trân trọng sức khỏe và đặc biệt là những mối quan hệ thực tế bên ngoài thế giới ảo.
"Tình cảm không phải là một bài toán tối ưu hóa chuyển đổi để có thể áp dụng các mẹo đi tắt đón đầu. Đôi khi, đi chậm lại một nhịp, mở lòng với một người bạn đồng nghiệp cũ, hay đơn giản là bước xuống quán cà phê cóc đầu ngõ ngắm dòng người qua lại, lại là lúc duyên lành tìm đến tự nhiên nhất."
Sau buổi trò chuyện với thằng bạn, mình quyết định tắt bớt các thông báo không cần thiết trên điện thoại. Cuối tuần này, thay vì tiếp tục cắm mặt vào màn hình để sửa lỗi code ngoài giờ, mình sẽ xách xe máy chạy ra ngoại ô hít thở không khí trong lành, ghé thăm một người quen cũ và thưởng thức một bữa cơm nhà đúng nghĩa.
Cuộc sống người trẻ chúng mình trong năm 2023 có lẽ ai cũng mang trong lòng một chút chông chênh giữa vòng xoáy mưu sinh và nhu cầu được yêu thương, thấu hiểu. Nhưng mình tin rằng, dù công nghệ có phát triển nhanh đến đâu, thì sự chân thành, kiên nhẫn và mộc mạc vẫn luôn là chiếc chìa khóa duy nhất mở được cánh cửa trái tim.
Đêm đã về khuya rồi. Các bạn ở ZolaChat tối nay thế nào? Đang miệt mài bên bàn làm việc, hay đang có ai đó bên cạnh để cùng chia sẻ những bộn bề sau một ngày dài? Cùng để lại đôi dòng tâm sự ở bên dưới nhé, biết đâu giữa góc nhỏ này, chúng ta lại tìm thấy những tâm hồn đồng điệu giữa năm 2023 đầy nhớ thương này.