Tiếng chuông báo đơn hàng từ một phiên livestream TikTok Shop của quán bên cạnh cứ chốc chốc lại vọng sang, lẫn vào tiếng mưa rả rích của một buổi chiều tháng 11 năm 2023. Trước mặt Minh, con trỏ chuột trên khung chat của ChatGPT vẫn nhấp nháy kiên nhẫn. Cậu vừa gõ vào đó dòng lệnh: "Hãy viết giúp tôi một đoạn mở đầu về nỗi cô đơn của người trẻ trưởng thành."
Chỉ ba giây sau, một đoạn văn trôi chảy, từ ngữ bóng bẩy xuất hiện. Hoàn hảo đến mức vô hồn. Minh bật cười trừ, nhấn nút Backspace xóa sạch màn hình. Cậu gấp nhẹ chiếc laptop làm việc từ xa lại, ngả lưng ra chiếc ghế gỗ sờn của quán cà phê nhỏ nằm sâu trong con ngõ đường Đội Cấn.
Năm 2023 này, dường như mọi thứ đều vận hành với tốc độ của một vi xử lý. Công việc chuyển sang mô hình hybrid, cả tuần chỉ lên văn phòng hai buổi, thời gian còn lại Minh thu mình giữa bốn bức tường phòng trọ với chiếc máy tính và những cuộc họp trực tuyến. Người ta nói nhiều về suy thoái, về làn sóng cắt giảm nhân sự, về cách dùng AI để tăng gấp ba năng suất. Nhưng chẳng thuật toán nào đo đếm được cái cảm giác trống rỗng khi chiều buông, nhận cuộc gọi từ mẹ ở quê hỏi bao giờ dẫn bạn gái về ra mắt.
"Ở cái tuổi hăm tám lưng chừng, người ta bắt đầu sợ những cuộc trò chuyện qua loa. Nhưng để bắt đầu một mối quan hệ chân thành ngoài đời thực, dường như ai cũng đã cạn kiệt can đảm."
Những nhịp lướt vô hồn trên màn hình điện thoại
Minh nhớ lại ba tháng trước, dưới áp lực giục giã từ gia đình, cậu từng loay hoay thử đủ mọi phương cách. Cậu lên các hội nhóm học hỏi cách kiếm bạn cho người hướng nội, rồi nghe lời đồng nghiệp cài đặt một ứng dụng tìm bạn đời được quảng cáo rầm rộ. Cậu cẩn thận chọn từng tấm ảnh chân dung, viết dòng tiểu sử ngắn gọn về sở thích đọc sách, nghe nhạc Indie và nuôi mèo.
Mỗi tối sau giờ tan ca, Minh quẹt phải, quẹt trái. Những câu chào lặp đi lặp lại như được lập trình sẵn: "Chào em, em ăn cơm chưa?", "Hôm nay đi làm có mệt không?". Người ta đến nhanh rồi đi cũng vội. Có người biến mất chỉ sau một câu nói đùa không đúng gu, có người chỉ tìm kiếm những cuộc gặp chớp nhoáng không ràng buộc. Minh nhận ra, cái thời mà người ta dễ dàng tìm người quen qua những hội nhóm tình nguyện hay câu lạc bộ sinh hoạt đã dần nhường chỗ cho những hồ sơ bóng bẩy nhưng thiếu vắng chiều sâu.
Ai cũng bảo mình muốn tìm bạn đời, muốn một bến đỗ bình yên giữa giai đoạn kinh tế bấp bênh này, nhưng bàn tay ai cũng ngập ngừng không dám mở lòng. Nỗi khát khao tìm bạn kết hôn để cùng chia sớt tiền thuê nhà, cùng nấu một bữa cơm nóng sau ngày dài mệt mỏi đôi khi lại biến thành gánh nặng tâm lý đè nặng lên từng buổi hẹn hò gượng gạo.
Minh đã gỡ ứng dụng đó vào một đêm mưa bão tháng Mười, sau khi đối phương hủy hẹn vào phút thứ 89.
Cuộc chạm mặt ngoài vùng phủ sóng thuật toán
– Xin lỗi bạn, ổ cắm dưới chân bạn còn trống một chân sạc không ạ?
Giọng nói cất lên nhẹ nhàng kéo Minh về thực tại. Cô gái ngồi ở bàn đối diện đang cầm củ sạc chiếc máy tính bảng vẽ đồ họa, ánh mắt thoáng chút ái ngại. Mái tóc buộc lỏng bằng chiếc kẹp càng cua, trên ngón tay trỏ còn vương một vệt màu nước chưa kịp rửa sạch.
– À, còn đấy bạn. Cứ cắm tự nhiên nhé, – Minh cúi người chỉnh lại dây nối, mỉm cười.
– Cảm ơn bạn nhiều. Chiều nay deadline dí mà máy lại hết pin ngay lúc vẽ dở, – cô gái thở phào, ngồi thụp xuống cắm sạc rồi ngước lên, nở một nụ cười không hề có lớp filter nào che đậy.
Đó là An. Cô làm thiết kế tự do, cũng giống Minh, đang chạy trốn căn phòng trọ ngột ngạt để tìm một góc yên tĩnh làm việc. Một sự cố nhỏ với cái ổ cắm điện lỏng lẻo bỗng chốc trở thành chiếc cầu nối tự nhiên nhất mà không một dòng code mai mối nào có thể tính toán trước.
Hai chiếc máy tính vẫn mở, nhưng tiếng gõ bàn phím thưa dần, nhường chỗ cho những mẩu đối thoại ngắt quãng:
• Họ nói về cảm giác bất an khi thị trường việc làm năm nay biến động khôn lường.
• Nói về nỗi nhớ những năm tháng sinh viên vô âu vô lo, khi niềm vui chỉ đơn giản là bát mì tôm thêm quả trứng lúc nửa đêm.
• Và nói về sự kiệt sức của những người độc thân giữa phố thị, nơi ai cũng đeo tai nghe chống ồn để tự cô lập mình giữa đám đông.
An nhấp một ngụm trà hoa cúc, mắt nhìn bâng quơ ra màn mưa ngoài hiên quán:
– Nhiều lúc bạn bè cứ bảo em kén chọn, sao không chịu dùng app này web kia để kiếm người yêu. Nhưng em nghĩ, một cái nắm tay thật ngoài đời, một người nhìn thấy quầng thâm mắt của mình mà hỏi "Hôm nay mệt lắm hả?" đáng giá hơn ngàn chiếc tin nhắn chúc ngủ ngon tự động.
Minh nhìn An, bắt gặp trong mắt cô sự đồng điệu mà bấy lâu nay cậu mải miết tìm kiếm trên những dòng profile ảo. Cậu nhận ra, người ta không thể tìm thấy một tâm hồn thông qua việc lọc các tiêu chí chiều cao, mức lương hay cung hoàng đạo. Tình cảm đôi khi nảy mầm từ chính khoảnh khắc hai con người cùng nhìn thấy sự chông chênh của nhau giữa cuộc đời.
Khi chiếc dù che chung một đoạn đường
Sáu giờ tối, mưa ngớt hạt nhưng trời lạnh hơn rõ rệt. Đợt gió mùa đông bắc đầu tiên của năm 2023 tràn về mang theo cái rét ngọt đặc trưng của Hà Nội. An loay hoay cất đồ vào balo, ái ngại nhìn ra vỉa hè sũng nước.
– Bạn có mang dù không? – Minh hỏi, tay với lấy chiếc ô gấp màu xanh rêu cậu luôn để ở ngăn hông balo.
– Em quên mất, lúc đi trời vẫn còn nắng hanh, – An cười trừ, xoa xoa hai bàn tay cho bớt cóng.
– Mình đưa bạn ra trạm xe buýt đầu ngõ nhé. Đường trơn lắm.
Chiếc dù bung ra, vừa vặn che cho hai người. Giữa khoảng cách chừng nửa mét dưới tán dù, Minh nghe rõ tiếng thở nhẹ của An và tiếng đế giày giẫm lên những chiếc lá bàng ướt sũng. Họ không nói nhiều về những lời hứa hẹn to tát, cũng chẳng ai vội vàng xin thông tin liên lạc để biến cuộc gặp thành một phi vụ hẹn hò chóng vánh.
Tại trạm dừng, khi chiếc xe buýt số 09 trờ tới, An bước lên bậc tam cấp rồi ngoảnh lại:
– Hôm nay cảm ơn anh vì chiếc ổ cắm và cây dù nhé! Chiều mai... anh có ra quán đó nữa không?
– Có chứ. Chiều mai mình vẫn ngồi ở bàn cạnh cửa sổ, – Minh đáp, cảm nhận tim mình đập một nhịp rất khác, ấm nóng giữa cái lạnh đầu mùa.
"Công nghệ của năm 2023 có thể tạo ra những câu thơ tuyệt mỹ, có thể giả lập mọi giọng nói và mô phỏng mọi khuôn mặt. Nhưng nó vĩnh viễn không thể thay thế được độ ấm của một ánh nhìn chân thật hay cái run rẩy dịu dàng khi hai người xa lạ tìm thấy nhau giữa phố đông."
Bước chân về lại phòng trọ hôm ấy bỗng nhẹ tênh. Minh mở điện thoại, bỏ qua các thông báo khuyến mãi giảm giá cuối năm, gõ vào cuốn sổ tay cá nhân vài dòng ngắn ngủi: "Bản nháp số 43 – Ngày đầu đông, gặp một người không qua bất kỳ thuật toán nào."
Các bạn trên diễn đàn ZolaChat ơi, giữa một năm đầy rẫy những lo toan cơm áo gạo tiền và sự bùng nổ của thế giới ảo này, đã bao lâu rồi bạn chưa có một cuộc trò chuyện ngoài đời thực khiến trái tim mình rung rinh? Hãy gập máy tính lại đôi chút, bước ra ngoài và cho phép mình được chạm vào cuộc sống thật nhé!