Đồng hồ trên góc màn hình vừa điểm 23 giờ 30 phút. Ngoài khung cửa sổ căn gác trọ ở Bình Thạnh, tiếng còi xe đã thưa thớt dần, chỉ còn tiếng gió lùa nhè nhẹ mang theo cái se lạnh đặc trưng của những ngày cuối năm 2023. Trước mặt mình là chiếc laptop vẫn sáng trưng với hàng chục tab trình duyệt còn dang dở: một bên là tài liệu dự án, một bên là khung chat với ChatGPT – người "đồng nghiệp ảo" mẫn cán nhất của mình suốt mấy tháng qua, và góc dưới là livestream bán hàng trên TikTok Shop vẫn đang rộn rã tiếng chuông chốt đơn.
Tự dưng, mình thấy căn phòng im ắng đến lạ lùng. Một sự im lặng rất đặc trưng của năm 2023 – năm mà chúng ta dường như có mọi công cụ để kết nối cả thế giới, nhưng lại thấy bản thân lẻ loi hơn bao giờ hết.
Năm 2023: Được tự do hay đang tự giam mình trong chiếc kén số?
Đầu năm nay, khi công ty chính thức áp dụng mô hình làm việc kết hợp (hybrid working), mình đã từng hào hứng vô cùng. Không còn cảnh chen chúc kẹt xe dưới cái nắng gay gắt lúc 8 giờ sáng, không còn bị gò bó 8 tiếng trên văn phòng. Mình sắm thêm chiếc bàn nâng hạ, chiếc màn hình phụ và thậm chí đổi sang một chiếc điện thoại gập nhỏ gọn thời thượng để tiện vừa làm việc vừa di chuyển.
Thế nhưng, sau gần một năm nhìn lại, cái giá của sự tự do ấy hóa ra là những ngày dài không mở miệng nói quá ba câu với một con người bằng xương bằng thịt. Công việc có khúc mắc? Mở ChatGPT gõ prompt. Cần tìm tài liệu tham khảo hay viết báo cáo? AI lo trọn gói chỉ sau vài giây. Bữa trưa ăn gì? Lướt app đặt đồ ăn, shipper giao tới tận cửa, chỉ cần một cái gật đầu cảm ơn là xong một tương tác xã hội trong ngày.
"Công nghệ năm 2023 phát triển nhanh đến mức ngỡ ngàng. AI có thể trả lời cho ta mọi tri thức của nhân loại, nhưng nó không thể thở dài cùng ta sau một ngày mệt mỏi, cũng chẳng thể đưa một bàn tay ấm áp vỗ về khi ta gục ngã."
Những trăn trở tuổi trẻ giữa cơn lốc mưu sinh và kỳ vọng gia đình
Cuối tuần rồi, mẹ gọi điện thoại từ quê lên. Vẫn là những câu hỏi quen thuộc:
• Dạo này công việc thế nào con, nghe đài báo bảo kinh tế khó khăn, các công ty cắt giảm nhân sự nhiều lắm?
• Cơm nước có tự nấu không hay toàn ăn hàng quán?
• Năm nay gần ba mươi rồi, đã dắt được đứa nào về ra mắt chưa?
Mình chỉ biết cười xòa bảo mọi thứ vẫn ổn để mẹ yên lòng, nhưng sau khi cúp máy, lòng chùng xuống một nhịp. Năm 2023 này, áp lực kinh tế đè nặng lên vai những người trẻ như chúng mình. Nhìn bạn bè đồng trang lứa người thì lo chuyển đổi công việc, người thì quay cuồng làm thêm nghề tay trái để giữ an toàn tài chính, chuyện tình cảm đôi khi trở thành một thứ xa xỉ phẩm mà ta tạm gác lại phía sau.
Nhưng có thật là ta không cần tình yêu? Không hề. Càng cô đơn giữa bốn bức tường, ta lại càng thèm một cái nắm tay, thèm một ánh mắt chân thật nhìn mình thấu hiểu mà không cần phải cố gắng gồng lên để tỏ ra tài giỏi.
Hành trình đi tìm sự kết nối thật giữa không gian ảo
Có những đêm mỏi mệt sau chuỗi giờ làm việc, mình tắt hết các công cụ năng suất, gập tài liệu lại và lang thang vào các diễn đàn, các cộng đồng mạng xã hội để đọc tâm sự của mọi người. Mình nhận ra ngoài kia có biết bao tâm hồn cũng đang chông chênh hệt như mình.
Không ít anh em, bạn bè trên các diễn đàn thường tìm đến goc hen ho hay các nền tảng trực tuyến như henho net không phải để tìm kiếm những cuộc vui thoáng qua, mà để gửi gắm một hy vọng chân thành. Ở thời điểm hiện tại, khi những ứng dụng quẹt trái quẹt phải dần trở nên bão hòa bởi sự hời hợt, nhu cầu tìm kiếm một không gian chat hen ho nghiem tuc lại trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Người ta bắt đầu mệt mỏi với những lời chào sáo rỗng được sao chép sẵn. Trên các hội nhóm hen ho vn, những bài viết nhận được nhiều sự đồng cảm nhất thường không phải là hồ sơ hào nhoáng khoe lương nghìn đô hay xe sang, mà là những dòng nhật ký chân thật: chia sẻ về một cuốn sách vừa đọc, một món ăn quê hương tự nấu, hay đơn giản là cảm xúc chênh vênh khi một mình đối diện với những biến động của cuộc sống năm 2023.
Chuyện hẹnho thời nay có lẽ cần nhiều hơn sự can đảm để sống thật. Can đảm để thừa nhận rằng: "Mình cũng đang thấy cô đơn", "Mình đang tìm một người sẵn sàng cùng mình đi dạo một vòng hồ Tây hay ngồi quán cóc ngắm phố phường Sài Gòn sau giờ tan tầm".
Học cách mở lòng để đón nhận sự ấm áp
Trải qua gần hết một năm đầy biến động, mình tự rút ra cho bản thân vài bài học nhỏ để không bị cuốn trôi vào sự cô độc của thời đại số:
• Chủ động bước ra ngoài màn hình: Dù công việc có bận đến đâu, hãy dành ra ít nhất 1-2 buổi trong tuần để ngồi làm việc tại quán cà phê thân quen, ngắm nhìn nhịp sống và trò chuyện vài câu với bạn bè hay người lạ.
• Thành thật với cảm xúc: Khi trò chuyện cùng ai đó, hãy bỏ bớt những bộ lọc hoàn hảo. Người ta chỉ có thể chạm vào nhau khi dám bộc lộ những góc khuất chưa hoàn mỹ.
• Đừng sợ sự từ chối: Tìm một người đồng điệu giữa hàng triệu người chưa bao giờ là dễ dàng. Nếu một cánh cửa khép lại, đó chỉ là dấu hiệu cho thấy ta đang tiến gần hơn đến đúng người.
Chỉ còn ít tuần nữa là khép lại năm 2023 – một năm với đầy rẫy thử thách, những bước ngoặt công nghệ và cả những nỗi niềm riêng của mỗi người. Nếu bạn cũng đang ngồi một mình trong căn phòng vắng lúc nửa đêm, đọc được những dòng nhật ký này của mình, hy vọng bạn sẽ thấy ấm lòng hơn một chút.
Chúng ta có thể sử dụng AI để giải quyết công việc nhanh hơn, nhưng hãy giữ lại trái tim nguyên bản để yêu thương và thấu cảm. Đừng ngần ngại gửi một lời chào tử tế, một tin nhắn quan tâm đến ai đó mà bạn đang thầm để ý nhé.
Còn bạn thì sao? Năm 2023 này của bạn trôi qua thế nào, đã tìm được ai đó để cùng sưởi ấm mùa đông này chưa? Hãy cùng để lại đôi dòng tâm sự bên dưới để tụi mình cùng lắng nghe nhé!