Đi Tìm 'Vị Ấm' 2023: Từ Căn Bếp Nhỏ Đến Những Góc Quán Vỗ Về Tâm Hồn

Chào anh em ZolaChat, Những ngày cuối năm 2023, trời bắt đầu se lạnh, ngồi bên chiếc laptop làm việc từ xa mà lòng mình cứ bảng lảng trôi về những mùi hương quen thuộc. Năm nay quả thực là một năm đầy biến động và xáo trộn với nhiều người. Chúng ta làm quen với mô hình làm việc hybrid – nửa tuần ở văn phòng, nửa tuần ở nhà; chúng ta chứng kiến sự bùng nổ đến chóng mặt của ChatGPT hay trí tuệ nhân tạo len lỏi vào từng file việc, từng dòng code; và những phiên livestream bán đặc sản rôm rả trên TikTok Shop dường như đã trở thành thói quen mỗi tối. Nhưng có một điều kỳ lạ là, càng sống trong thế giới số tiện lợi, con người ta lại càng thèm cảm giác chạm vào đời thực. Càng nhìn màn hình nhiều, dạ dày và khứu giác lại càng khao khát một bữa cơm nóng sốt, một góc quán cà phê yên tĩnh thoang thoảng mùi hạt rang mộc. Hôm nay, mình muốn ngồi lại đây cùng anh em, chia sẻ đôi chút về hành trình "chữa lành bằng ẩm thực" mà mình đã trải nghiệm suốt một năm qua. 1. Căn bếp 2023: Khi công nghệ gợi ý, nhưng đôi tay làm nên hương vị Đã bao giờ anh em mở tủ lạnh vào lúc 6 giờ tối sau một ngày dài cắm mặt vào màn hình, thấy bên trong chỉ còn nửa củ cà rốt, ít thịt băm và vài cọng hành, rồi thở dài không biết ăn gì chưa? Hồi đầu năm nay, khi ChatGPT mới rộ lên, mình từng thử một trò rất vui: gõ toàn bộ nguyên liệu còn thừa vào khung chat và nhờ nó gợi ý món ăn. Thú thật, AI cho ra công thức rất chuẩn xác về mặt dinh dưỡng. Nhưng để biến những thứ lạnh ngắt ấy thành một bát canh ngọt thanh hay một đĩa thịt xào thơm nức mũi, nó đòi hỏi sự nhẫn nại của chính đôi tay mình: tiếng lách tách của hành tím phi trong chảo dầu nóng, mùi nước mắm thơm lừng bốc lên khi nêm nếm, và ánh lửa bập bùng xua tan đi cảm giác hiu quạnh của căn hộ chung cư. Nấu ăn đối với mình trong năm 2023 không còn là một nghĩa vụ, mà là một khoảng thời gian thiền định. Một số món ăn dân dã mà mình tâm đắc nhất khi tự nấu tại nhà: • Canh sườn nấu sấu chua thanh mát: Vị chua dịu của quả sấu ngâm đông lạnh kết hợp với vị ngọt của sườn heo ninh mềm, thêm nhánh hành hoa và mùi tàu cắt nhỏ. Húp một thìa canh nóng, bao nhiêu mỏi mệt của những buổi họp trực tuyến kéo dài dường như tan biến. • Cá bống kho tiêu gừng trong tộ đất: Miếng cá săn chắc, đậm đà vị cay nồng của tiêu sọ và ấm áp của gừng già. Món này ăn cùng cơm trắng gạo dẻo mới gặt thì bao nhiêu muộn phiền ngoài xã hội cũng phải dừng sau cánh cửa. • Trứng đúc thịt băm nấm hương: Món ăn bình dị mà tuổi thơ ai cũng từng nếm qua. Chỉ cần chút nấm hương ngâm nở thái nhỏ trộn cùng thịt nạc dăm và trứng gà ta, chiên vàng ươm hai mặt. Mùi thơm ngào ngạt ấy luôn nhắc nhở chúng ta về những bữa cơm gia đình đầm ấm. 2. Góc quán thân quen: Nơi kết nối những tâm hồn cô đơn giữa phố thị Không phải lúc nào chúng ta cũng có thời gian đứng bếp. Những ngày làm việc hybrid, mình thường xách máy ra những quán cà phê nhỏ nép mình trong ngõ vắng ở Hà Nội hay Sài Gòn. Văn hóa cà phê năm 2023 chứng kiến sự lên ngôi của cà phê muối béo ngậy, trà mãng cầu hay những ly cold brew ủ lạnh tỉ mỉ. Ngồi ở quán, mình quan sát thấy rất nhiều điều thú vị về tâm lý con người trong thời đại số. Có những bạn trẻ vừa lướt điện thoại vừa tìm kiếm cách có bạn gái nhanh nhất, vẻ mặt lộ rõ sự nôn nóng lẫn hoang mang trước những tiêu chuẩn hẹn hò khắt khe trên mạng. Lại có những người sau giờ làm, cảm thấy căn phòng trọ quá trống trải, liền mở một app trò chuyện cùng người lạ hay tải các ứng dụng chat người lạ với mong muốn tìm một ai đó lắng nghe tiếng lòng mình mà không phán xét. Thậm chí, lướt các diễn đàn, ta dễ dàng bắt gặp những tâm sự trĩu nặng của các cô chú thuộc hội u40 u50 cô đơn – những người đã đi qua nửa đời người, con cái lớn khôn hoặc một mình bươn chải, thèm một buổi hẹn hò chuyện trò chân thành bên tách trà sen thơm ngát. Mình nhận ra, dù bạn là người trẻ đang tìm kiếm tình yêu hay người lớn tuổi đang đi tìm tri kỷ, ẩm thực luôn là chiếc cầu nối dịu dàng nhất. Đôi khi, thay vì chỉ dán mắt vào một phần mềm chat với người lạ thâu đêm suốt sáng, việc hẹn nhau bước ra đời thực, cùng ghé một quán ốc vỉa hè nghi ngút khói hay một tiệm chè cổ truyền lại mang đến những rung cảm chân thật hơn ngàn lần những dòng tin nhắn qua màn hình. "Hương vị của một món ăn ngon không chỉ nằm ở đầu lưỡi, mà nằm ở người cùng ta chia sẻ món ăn ấy giữa những ngày đời chông chênh." 3. Tôn vinh phong vị ba miền: Giá trị bền vững không bao giờ lỗi thời Năm 2023, khi kinh tế dần phục hồi sau đại dịch, xu hướng du lịch trải nghiệm ẩm thực bản địa (culinary tourism) bùng nổ mạnh mẽ. Mình may mắn có những chuyến đi ngắn ngày dọc các vùng miền và nhận ra ẩm thực Việt Nam có một sức sống kỳ diệu: • Miền Bắc với nét thanh tao: Bát bún thang cầu kỳ với hàng chục nguyên liệu thái chỉ tăm tắp, hay đĩa bánh cuốn Thanh Trì mỏng như lụa chấm cùng nước mắm cà cuống thơm lừng. • Miền Trung với vị cay nồng đậm đà: Tô bún bò Huế thơm mùi mắm ruốc, sả tươi và ớt chưng cay xé lưỡi; hay chiếc bánh bèo chén tôm chấy giòn rụm bên bờ sông Hương lộng gió. • Miền Nam với sự phóng khoáng, ngọt ngào: Nồi lẩu mắm cá linh bông điên điển mùa nước nổi miền Tây, hay đĩa cơm tấm sườn bì chả mỡ hành thơm phức góc phố Sài Gòn lúc nửa đêm. Mỗi món ăn không đơn thuần là thực phẩm để no bụng, mà là kết tinh của đất trời, là mồ hôi của người nông dân và sự tài hoa của người đầu bếp. Giữa thời buổi mọi thứ đều có thể "tạo sinh" bằng thuật toán chỉ sau vài giây gõ lệnh, một bát phở ninh xương đúng 12 tiếng vẫn là thứ giá trị nguyên bản mà không cỗ máy nào có thể thay thế được. Lời kết Năm 2023 sắp khép lại để nhường chỗ cho một chu kỳ mới. Bất kể ngoài kia công việc có áp lực ra sao, thuật toán có thay đổi thế nào hay dòng đời có xô đẩy bạn đến đâu, xin đừng bao giờ bỏ bữa. Hãy dành thời gian tự nấu cho mình một bát canh nóng, rủ một người bạn tri kỷ đi uống một tách cà phê thơm, hoặc đơn giản là ngồi ăn một bữa cơm đàng hoàng cùng gia đình. Dạo này món ăn nào đang vỗ về chiếc bụng đói và tâm hồn của anh em ZolaChat nhiều nhất? Cùng chia sẻ ở phần bình luận bên dưới nhé, biết đâu chúng ta lại tìm thấy những tâm hồn đồng điệu về vị giác!