Chào anh em ZolaChat, một buổi tối muộn tháng 10 năm 2023 yên tĩnh.
Mình ngồi bên góc bàn làm việc quen thuộc, bên ngoài cửa sổ gió thu Hà Nội mang theo hơi lạnh se se luồn qua khe rèm. Tiếng quạt tản nhiệt của chiếc laptop thỉnh thoảng lại vù lên sau một ngày dài chạy hết công suất cho những deadline việc hybrid. Nhấp một ngụm trà gừng ấm, tự nhiên mình muốn viết ra vài dòng nhật ký vụn vặt, vừa để giãi bày những xáo trộn trong lòng, vừa để lắng nghe tâm sự từ mọi người trong cộng đồng thân thương này.
Năm 2023: Khi guồng quay cuộc sống bỗng chốc tăng tốc
Chưa có năm nào mình cảm nhận rõ rệt sự va đập giữa công nghệ và tâm lý con người như năm 2023. Mới đầu năm thôi, làn sóng ChatGPT và trí tuệ nhân tạo tạo sinh bùng lên như một cơn bão quét qua khắp các văn phòng, quán cà phê và mạng xã hội. Đi đâu cũng nghe bàn về prompt, về tự động hóa, về nỗi lo bị AI cướp mất việc làm. Bản thân mình, một người làm nội dung và thiết kế tự do, cũng từng có những đêm mất ngủ, tự hỏi liệu vài năm nữa kỹ năng mà mình mài giũa suốt thời đại học có còn giá trị?
Cộng thêm vào đó là bối cảnh kinh tế năm nay còn nhiều khó khăn, tin tức cắt giảm nhân sự ở các tập đoàn lớn xuất hiện dồn dập. Mô hình làm việc kết hợp (hybrid work) tuy cho mình sự tự do về không gian, nhưng đổi lại là ranh giới giữa "sống" và "làm việc" bị xóa nhòa hoàn toàn. Có những tuần, mình chỉ quanh quẩn từ giường ngủ sang bàn làm việc, nhìn chiếc màn hình phát ra ánh sáng xanh le lói từ sáng đến khuya.
"Đôi khi, sự tiện nghi của công nghệ không làm con người ta hạnh phúc hơn, mà chỉ phóng đại thêm cảm giác đơn độc nếu ta quên mất cách kết nối với chính mình."
Nỗi cô đơn giữa thời đại siêu kết nối
Chúng ta đang sống trong giai đoạn mà việc tìm kiếm một ai đó dễ dàng hơn bao giờ hết. Mở điện thoại gập ra là lướt thấy hàng ngàn video ngắn, các phiên livestream chốt đơn rộn ràng trên TikTok Shop, hay những cuộc trò chuyện không hồi kết. Thế nhưng, có một nghịch lý buồn: càng kết nối nhiều, người trẻ chúng mình dường như càng cô đơn.
Nhiều đêm mỏi mệt, không muốn đem nỗi trăn trở về công việc làm phiền người thân hay nhóm bạn thân đang bận rộn mưu sinh, mình lại mở một ứng dụng chat live ngẫu nhiên để tìm kiếm một người lạ. Giữa đêm khuya, chỉ cần một ai đó cùng chung trạng thái chênh vênh, gõ cho nhau vài dòng hỏi han không định kiến:
• "Hôm nay của bạn thế nào, công việc có áp lực lắm không?"
• "Năm nay bạn có đạt được mục tiêu nào đã đặt ra từ đầu năm chưa?"
• "Bạn có thấy bản thân đang bị cuốn đi quá nhanh không?"
Cảm giác ấy khiến mình bồi hồi nhớ lại thời kỳ cách đây nhiều năm, cái thời mà mạng xã hội chưa biến thành những thuật toán đề xuất khổng lồ như bây giờ. Ngày đó, thế hệ tụi mình tụ tập trên những diễn đàn wap đơn sơ, lang thang qua từng box tâm sự của wap gaubong, gắn bó với cộng đồng gaubong waplux, hay tìm kiếm những người bạn ảo tri kỷ qua từng dòng chữ mộc mạc trên gaubongus. Hồi đó mạng chậm, giao diện thô sơ, nhưng tình người và sự lắng nghe thì rất thật.
Bây giờ, dù đã có vô vàn phần mềm chat online hiện đại với đồ họa lung linh và tốc độ gửi tin tính bằng mili-giây, tìm được một người sẵn sàng đọc hết tâm tư của mình và phản hồi một cách chân thành bỗng trở thành điều xa xỉ.
Tự tìm lại điểm tựa bình yên cho chính mình
Sau những tháng ngày quay cuồng và hoang mang giữa năm 2023, dạo gần đây mình bắt đầu học cách chậm lại. Mình nhận ra rằng, dù thế giới ngoài kia có biến động ra sao, công nghệ có bùng nổ đến mức nào, thì nhu cầu căn bản nhất của tâm hồn vẫn là sự tĩnh lặng và yêu thương.
Một vài thói quen nhỏ mình đã kiên trì áp dụng suốt hai tháng qua và thấy tâm trạng cải thiện rõ rệt:
• Tắt thông báo công việc sau 8 giờ tối: Tự quy định một khoảng thời gian "cách ly kỹ thuật số" để đọc một cuốn sách giấy hoặc dọn dẹp lại ban công nhỏ.
• Chấp nhận AI như một người cộng sự: Thay vì lo sợ ChatGPT thay thế, mình học cách biến nó thành trợ lý hỗ trợ các việc lặt vặt để dành thời gian cho tư duy sáng tạo và nghỉ ngơi.
• Tập nấu một bữa cơm nóng: Sau những chuỗi ngày dài gọi đồ ăn qua ứng dụng, việc tự tay cắm nồi cơm, luộc đĩa rau muống và dầm bát nước tương ớt mang lại cảm giác bình yên đến lạ lùng.
• Trò chuyện chất lượng: Ưu tiên gặp gỡ trực tiếp những người bạn thân hoặc chỉ tham gia các cộng đồng có chiều sâu như ZolaChat, nơi mọi người chia sẻ để thấu cảm chứ không phải để phán xét hay khoe khoang.
Lời kết cho những ngày cuối năm
Năm 2023 đã đi qua hơn ba phần tư chặng đường. Nhìn lại, có thể nhiều kế hoạch đầu năm của mình và các bạn vẫn còn dang dở, tài khoản tiết kiệm chưa như mong đợi, và những âu lo về tương lai vẫn thỉnh thoảng ghé thăm. Nhưng không sao cả, việc chúng ta vẫn kiên trì bước tiếp mỗi ngày, vẫn giữ được trái tim ấm áp giữa một thế giới đầy biến động đã là một sự nỗ lực rất đáng tự hào rồi.
Đêm đã về khuya, gió thu vẫn nhẹ nhàng thổi qua khung cửa. Anh em ZolaChat dạo này thế nào? Năm 2023 của các bạn trôi qua với những gam màu gì: là áp lực, bình lặng hay đã có những bước ngoặt mới? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, mình sẽ ngồi đây và đọc hết từng bình luận của mọi người!
