Cuối tuần vừa rồi, sau những ngày quay cuồng giữa làn sóng tái cơ cấu công nghệ và ngập đầu trong các dự án ứng dụng AI đa phương thức của năm 2024, mình quyết định lái chiếc xe điện một mạch rời thành phố để "chữa lành". Dừng chân sạc điện ở một thị trấn nhỏ ven quốc lộ, ngồi quán cà phê nhìn sang bên đường, bất chợt mình thấy tấm biển hiệu đã bạc màu thời gian: "Đại lý Internet - Trò chơi điện tử".
Chỉ một khoảnh khắc ấy thôi, bao nhiêu ký ức những năm 2024 của thời học sinh thế hệ 8x, 9x bỗng chốc ùa về như một cuốn phim quay chậm. Thời mà khái niệm thế giới ảo đối với chúng mình không phải là màn hình cảm ứng OLED rực rỡ, mà là tiếng lách cách gõ phím Mitsumi và tiếng tút... xè... rè rè của modem quay số dial-up.
1. Căn phòng net cỏ 2.500 đồng/giờ và âm thanh khó quên của tuổi thơ
Anh em 8x đời cuối và 9x đời đầu chắc chắn không thể nào quên được không gian huyền thoại của những quán net ngày xưa. Đó là căn phòng ẩm mùi thuốc lá hòa lẫn hương mì tôm tôm chua cay bốc khói nghi ngút, tiếng quạt trần quay cọt kẹt phía trên, và âm thanh hỗn tạp đầy sức sống: tiếng hò hét solo Đế Chế, tiếng đập phím Space vang dội lúc cày Audition, tiếng click chuột giòn tan khi farm quái MU Online.
Và ở một góc màn hình CRT lồi mắt, dày cộp như cái thùng tôn, biểu tượng mặt cười màu tím của Yahoo! Messenger luôn thường trực. Ngày đó, Yahoo chính là phần mềm trò chuyện quốc dân, là cánh cổng thần kỳ đầu tiên mở ra thế giới kết nối xuyên biên giới cho đám học trò ngây ngô chúng mình.
"Buzz! Có đó không e?"
Chỉ một cú rung màn hình kèm âm thanh giật nảy mình ấy thôi, cũng đủ làm tim đập thình thịch suốt cả buổi chiều."
2. Chiếc webcam hạt mè và những lần mở hình đầy hồi hộp
Bây giờ ở năm 2024, công nghệ phát triển đến mức chỉ cần chạm nhẹ là có ngay tính năng video hẹn hò độ phân giải 4K, camera tự động làm đẹp bằng AI, xóa phông mịn màng đến từng sợi tóc. Nhưng có bao giờ anh em nhớ về thời phải cắm chiếc webcam rời hình quả cầu tròn xoe, kẹp chênh vênh trên đỉnh màn hình vi tính không?
Chiếc webcam thời ấy độ phân giải vỏn vẹn 0.3 megapixel, hình ảnh truyền đi hạt mè chi chít, mỗi cử động vẫy tay phải mất 3 giây sau mới thấy hiển thị trên màn hình đối phương. Ánh sáng trong quán net thì tù mù, khuôn mặt đứa nào đứa nấy qua webcam trông như bóng ma trắng bệch, thế mà ai cũng háo hức:
• Canh đúng góc nghiêng sao cho khuôn mặt trông bớt ngố nhất.
• Chỉnh tóc tai, vuốt lại quả đầu chôm chôm hay mái xéo HKT đúng mốt.
• Hồi hộp bấm nút chấp nhận xem webcam của "người ấy" rồi nín thở chờ từng khung hình giật cục tải về.
Cái chất mờ mờ, hạt hạt ấy vậy mà lại chân thật và đáng yêu vô cùng. Nó chứa đựng sự e ấp, vụng về mà công nghệ sắc nét ngày nay đôi khi không tái hiện lại được.
3. Từ 'phòng chat người lạ' thời xưa đến thế giới kết nối phẳng năm 2024
Ngày trước, khái niệm kết bạn online rất nguyên sơ. Chúng mình vào các Chat Room theo tỉnh thành hoặc sở thích: HaNoi_Boy, SaiGon_Girl, 8x_HaNoi... Để rồi gõ câu cửa miệng bất hủ: "2 c, asl pls?" (Chào em, Tuổi/Giới tính/Nơi ở?). Đó thực chất là tiền thân của các ứng dụng nói chuyện với người lạ sau này.
Thời điểm hiện tại, nếu muốn tìm một người trò chuyện, chúng ta có cả một ma trận công nghệ hỗ trợ. Từ việc lướt các app trò chuyện với người lạ trên smartphone, tìm bạn qua các diễn đàn kết nối như henho us, cho đến các thuật toán AI gợi ý tương thích theo cung hoàng đạo, thói quen sinh hoạt và tính cách MBTI. Mọi thứ trở nên nhanh chóng, tiện lợi, không còn cảnh phải nhịn ăn sáng gom từng 2.500 đồng để ra net ngồi canh avatar người ta sáng đèn xanh nữa.
Thế nhưng, nghịch lý là giữa một thế giới siêu kết nối của năm 2024, khi ai cũng có thể gọi điện thấy hình tức thì, con người lại thường xuyên cảm thấy cô đơn hơn. Chúng ta dễ dàng lướt qua hàng trăm gương mặt trên màn hình chỉ bằng một cú quẹt ngón tay, nhưng lại hiếm khi kiên nhẫn đọc hết một dòng status tâm trạng hay chờ đợi nhau hàng tuần trời như thời gửi thư tay hay viết blog Yahoo 360.
4. Kỷ vật của thời gian: Trân trọng những kết nối bình dị
Nhiều người nói trào lưu sống tối giản hay du lịch "healing" rộ lên trong năm 2024 này bắt nguồn từ sự quá tải của kỷ nguyên số. Mình nghĩ điều đó hoàn toàn đúng. Sau những bộn bề công việc, áp lực kinh tế và sự dồn dập của công nghệ, thế hệ 8x 9x chúng ta lại thèm được trở về với những gì mộc mạc nhất.
Nhìn lại những kỷ niệm xưa cũ, không phải để ta chối bỏ sự văn minh của hiện tại, mà là để tự nhắc nhở bản thân:
• Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là công cụ nối dài bàn tay, sự ấm áp nằm ở tấm lòng người đối diện.
• Dù trò chuyện qua màn hình phẳng xịn sò hay qua chiếc webcam cọc cạch ngày xưa, sự chân thành lắng nghe vẫn là điều quý giá nhất.
• Đôi khi, hãy tắt bớt các thông báo nhảy liên tục trên màn hình để thật sự hiện diện trọn vẹn bên cạnh người thân yêu.
Buổi chiều ngồi uống ngụm cà phê ấm, nghe một bản nhạc Audition cũ vang lên từ chiếc loa nhỏ, mình thấy lòng dịu lại lạ kỳ. Chiếc xe điện ngoài kia đã đầy pin, sẵn sàng cho chặng đường trở về thành phố, và tâm hồn mình cũng vừa được sạc đầy nhờ những mảnh ký ức ngọt ngào một thời áo trắng.
Còn anh em ZolaChat thế hệ 8x, 9x thì sao? Kỷ niệm đầu tiên của các bạn khi bước chân vào thế giới mạng internet là gì? Có mối duyên online hay nickname Yahoo nào từng làm bạn rung động mà đến giờ vẫn nhớ mãi không? Hãy cùng chia sẻ lại bên dưới để chúng mình cùng ôn lại một thời thanh xuân rực rỡ nhé!
