Có bao giờ bạn giật mình nhận ra, chúng ta đã đi một quãng đường quá xa?
Chiều thứ Bảy vừa rồi, trong lúc cắm sạc cho chiếc xe điện ở một trạm sạc ngoại thành Hà Nội, mình tranh thủ ghé vào một quán cà phê nhỏ ven sông để trốn bớt cái ngột ngạt của phố thị. Năm 2024 này dường như trôi qua nhanh đến nghẹt thở: làn sóng chuyển dịch nhân sự khắp các công ty công nghệ, những công cụ AI đa phương thức chỉ cần gõ vài từ là tạo xong cả một bản nhạc hay bức tranh hoàn chỉnh, rồi những guồng quay mưu sinh khiến ai nấy đều thèm một chuyến du lịch chữa lành để thở dốc.
Trong lúc ngồi chờ xe sạc đầy, mình vô tình nghe thấy giai điệu mộc mạc của bài hát "Tình Thơ" phát ra từ chiếc loa nhỏ của quán. Cảm giác lúc ấy giống như một dòng nước mát rượi chảy tràn qua tâm trí. Tự nhiên bao nhiêu ký ức thời 8x, 9x ùa về nguyên vẹn: thời mà chúng ta chưa có smartphone mỏng dính, chưa biết đến những dòng tin nhắn tự động trôi tuột, mà từng cảm xúc đều được gói ghém cẩn thận trong cuốn sổ chép bài hát và những lá thư tay giấu vội dưới hộc bàn học.
"Năm tháng ấy, chúng ta không có kết nối vạn vật, nhưng lại chẳng bao giờ thấy cô đơn giữa những điều bình dị."
Cuốn sổ chép lời bài hát – "Gia tài" lấp lánh của một thời ngây ngô
Anh em thế hệ 8x và đầu 9x chắc hẳn không thể nào quên phong trào chép lời bài hát từng làm mưa làm gió khắp các lớp học cấp hai, cấp ba. Thời đó làm gì có mạng xã hội hay các nền tảng phát nhạc trực tuyến cá nhân hóa như bây giờ. Muốn nghe nhạc là phải canh giờ phát sóng của chương trình Quà tặng âm nhạc trên radio, chương trình Giai điệu tình yêu trên VTV, hoặc ráng nhịn ăn sáng gom từng đồng mua tờ báo Mực Tím, Hoa Học Trò.
Mỗi đứa đều sở hữu riêng một cuốn sổ bìa cứng, được bọc nilon cẩn thận bằng giấy bao tập:
• Chữ viết nắn nót từng dòng bằng bút mực tím hoặc bút bi Thiên Long ba màu, trang trí viền hoa lá cành uốn lượn.
• Những tấm hình thần tượng như Đan Trường, Cẩm Ly, Lam Trường, Ưng Hoàng Phúc được cắt tỉ mỉ từ báo giấy rồi dán ngay ngắn bên cạnh lời bài hát.
• Mỗi lần bạn bè mượn sổ là phải dặn đi dặn lại: "Giữ kỹ cho tao, không được làm quăn mép hay rách giấy đấy nhé!".
Cuốn sổ ấy chính là chiếc cầu nối kỳ diệu. Không ít mối tình học trò, những tình bạn tri kỷ cũng bắt đầu từ việc mượn nhau cuốn sổ chép nhạc rồi tiện tay kẹp vào một mẩu giấy gấp hình trái tim. Cảm xúc khi ấy sao mà hồi hộp, chân thành đến lạ.
Lá thư tay trong ngăn bàn và chiếc băng cassette tua bằng bút chì
Nhắc đến kỷ vật thời học trò, làm sao bỏ qua được những lá thư tay được xé vội từ trang giấy học trò kẻ ô ly. Trong lớp, mỗi khi thầy cô quay mặt lên bảng viết phấn, dưới này là cả một hệ thống "chuyển phát nhanh" thủ công hoạt động hết công suất. Mẩu thư gấp thành hình chiếc thuyền, con bướm hay chiếc áo sơ mi nhỏ xíu được chuyền tay qua bốn năm dãy bàn để đến tay người nhận.
Nội dung thư đôi khi chỉ là vài câu bâng quơ: "Tan học đợi nhau ở cổng trường nhé", "Hôm nay cậu làm bài kiểm tra toán được không?", hay những lời tỏ tình vụng về làm tim đập thình thịch suốt cả buổi học.
Rồi cả những buổi chiều ngồi bên chiếc đài cassette cũ kỹ của bố. Băng bị nhão hay kẹt dây thì lấy ngay chiếc bút bi Thiên Long hoặc cây bút chì cắm vào bánh răng rồi xoay tít mù để tua lại đoạn điệp khúc yêu thích. Từng thao tác thủ công, chậm rãi ấy rèn cho thế hệ chúng mình sự kiên nhẫn – điều mà dường như đang dần trở nên xa xỉ giữa thời đại số hóa hiện nay.
Khi thế giới phẳng hơn, ta lại thèm một kết nối mộc mạc
Bước sang năm 2024, chúng ta đang sống giữa một kỷ nguyên công nghệ tuyệt vời. Chỉ cần ngồi một chỗ, mở một web nói chuyện online hay tham gia vào các nền tảng live chat vietnam, ta có thể kết nối với bất kỳ ai cách xa hàng ngàn cây số trong chớp mắt. Nhưng nghịch lý là, giữa hàng tá thông báo nhảy liên tục, đôi khi ta lại thấy trống trải.
Nhiều lúc làm việc căng thẳng sau những đợt cơ cấu dự án, mình chỉ muốn tìm một nơi chốn yên tĩnh để được trò chuyện online miễn phí với những người bạn cùng tần số. Nhu cầu tìm bạn chát thời nay của anh em 8x, 9x đã khác xưa rất nhiều. Chúng ta không còn tìm kiếm sự hào nhoáng, không cần những filter bóng bẩy hay những đoạn chat ngắn cụt lủn, mà tìm kiếm sự thấu cảm, hoài niệm về những giá trị mộc mạc chân phương.
Khi tham gia vào một nhóm chat online của những người đồng trang lứa trên ZolaChat, mình nhận ra rất nhiều anh em cũng có chung cảm giác giống mình. Có những đêm muộn, cả nhóm ngồi kể lại chuyện ngày xưa nhịn ăn sáng mua đĩa VCD lậu, chuyện gom nắp chai đổi kem, hay kỷ niệm lần đầu tiên được ba mẹ dắt đi mua chiếc xe đạp Martin 107. Những cuộc trò chuyện ấy chẳng có thuật toán AI nào thay thế được, bởi nó được thắp lên từ chính ký ức sống động của những tâm hồn từng cùng nhau lớn lên.
Lời kết: Giữ lại một góc trong veo cho tâm hồn
Công nghệ sinh ra là để phục vụ cuộc sống, giúp chúng ta kết nối nhanh hơn và làm việc hiệu quả hơn. Nhưng dù cuộc sống năm 2024 có hối hả đến đâu, mình tin rằng sâu thẳm trong mỗi người thế hệ 8x, 9x vẫn luôn dành một góc nhỏ thiêng liêng cho những kỷ niệm xưa cũ.
Những cuốn sổ chép nhạc có thể đã ố vàng theo năm tháng, những lá thư tay có thể đã nhạt màu mực, nhưng sự chân thành, nhiệt thành của tuổi trẻ ấy thì vẫn vẹn nguyên, nhắc nhở chúng ta biết trân trọng hiện tại và sống chậm lại một nhịp giữa dòng đời xô bồ.
"Cuốn sổ chép nhạc ngày ấy của bạn còn giữ lại bài hát nào? Mẩu thư tay đầu đời bạn gửi cho ai, giờ người ấy ra sao rồi? Hãy để lại bình luận bên dưới, cùng mình và anh em ZolaChat ôn lại một thời thanh xuân tươi đẹp nhé!"
