Gần một giờ sáng, căn phòng trọ nhỏ ở góc phố vẫn chỉ có ánh sáng xanh nhạt hắt ra từ màn hình laptop. Mình vừa gập chiếc điện thoại màn hình gập vừa mua hồi giữa năm lại, tiếng "tách" nhẹ vang lên giữa đêm tĩnh mịch nghe rõ mồn một. Trước mặt mình là hàng chục tab trình duyệt còn dang dở: vài câu lệnh prompt vừa nhờ ChatGPT tra cứu tài liệu, giỏ hàng TikTok Shop đang chờ thanh toán đợt sale cuối năm, và một bản báo cáo tiến độ công việc dạng remote (làm việc từ xa) chưa hoàn thiện.
Năm 2023 sắp khép lại theo một cách vội vã như thế. Đêm nay, tự dưng mình thấy lòng chùng xuống, muốn viết đôi dòng nhật ký chia sẻ cùng anh em diễn đàn ZolaChat – nơi hiếm hoi mình có thể trút bỏ lớp vỏ bọc chỉn chu thường ngày.
1. Những cú sốc chuyển mình và cảm giác bị bỏ lại
Nếu có ai hỏi năm 2023 của mình thế nào, có lẽ gói gọn trong hai chữ: chông chênh.
Đầu năm, làn sóng AI tạo sinh bùng nổ khắp nơi. Đi đâu cũng nghe người ta bàn tán về ChatGPT, về việc nghề này sắp biến mất, vị trí kia sắp bị thay thế. Bản thân mình là một người làm nội dung và xử lý dữ liệu, có những ngày ngồi trước màn hình mà toát mồ hôi lạnh. Mình lao vào học cách viết prompt, học cách tích hợp công cụ mới để không bị tụt hậu. Hiệu suất công việc tăng lên thật, sếp khen ngợi, nhưng đổi lại là cảm giác trống rỗng kỳ lạ. Mình làm việc nhanh hơn, nhưng lại ít suy nghĩ sâu hơn.
Kinh tế sau đại dịch đến năm nay vẫn còn ngấm đòn khó khăn. Công ty cắt giảm nhân sự theo từng đợt, bạn bè xung quanh đứa thì giảm lương, đứa thì nhận thông báo tìm bến đỗ mới. Mình may mắn được giữ lại làm việc theo mô hình hybrid, ba ngày ở nhà, hai ngày lên văn phòng. Nghe thì tự do, nhưng thực chất là ranh giới giữa công việc và đời sống riêng tư bị xóa nhòa hoàn toàn.
"Có những ngày từ sáng đến tối, thanh âm duy nhất mình phát ra chỉ là tiếng gõ bàn phím lách cách và lời cảm ơn người giao hàng khi nhận hộp cơm trưa. Chúng ta kết nối với cả thế giới qua Internet, nhưng lại mất kết nối với chính bản thân mình."
2. Chuyện gia đình, áp lực tuổi trẻ và những bữa cơm vội
Tuổi 27, 28 ập đến mang theo những kỳ vọng vô hình từ gia đình. Mỗi lần gọi video call về quê, sau vài câu hỏi han sức khỏe thông thường, mẹ lại bắt đầu ngập ngừng:
• "Dạo này công việc ổn định chưa con, tính chừng nào mua được cái nhà?"
• "Thằng Nam đầu ngõ cưới tuần trước rồi đấy, con đã dẫn bạn gái về ra mắt chưa?"
Những câu hỏi quen thuộc mà người trẻ nào trong chúng ta có lẽ cũng từng thở dài khi nghe thấy. Mình không trách bố mẹ, vì thế hệ trước luôn mong con cái có được sự an cư lạc nghiệp. Nhưng giữa một năm 2023 đầy biến động, chi phí sinh hoạt đắt đỏ, chỉ riêng việc giữ cho bản thân không kiệt sức sau 8 tiếng làm việc đã là một nỗ lực lớn.
Đôi khi mình thèm cảm giác được ngồi ăn một bữa cơm gia đình đúng nghĩa, có tiếng bát đũa va vào nhau, có vị canh cua rau đay mẹ nấu, chứ không phải những món đồ ăn nhanh gọi vội qua app hay những gói mì tôm ăn lót dạ lúc nửa đêm.
3. Đi tìm hơi ấm giữa nhịp sống số
Chính sự cô đơn của những ngày làm việc tại nhà đã thôi thúc mình tìm kiếm sự sẻ chia. Ban đầu, vì ngại ngùng và không có nhiều thời gian ra ngoài mở rộng mối quan hệ, mình bắt đầu tìm đến mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến.
Có đợt, mình tò mò tải thử một vài ứng dụng tìm bạn miễn phí với mong muốn đơn giản là tìm được ai đó để trò chuyện sau giờ làm. Thế nhưng, thế giới ảo muôn hình vạn trạng. Không ít người tìm đến các ứng dụng nói chuyện với gái chỉ để giải tỏa sự tò mò nhất thời hoặc lướt qua nhau như những bóng ma, không để lại chút cảm xúc nào đọng lại. Mình nhận ra, nếu không mở lòng chân thành, công nghệ dù tân tiến đến đâu cũng chỉ mang lại sự hời hợt.
May mắn thay, trong những chuyến đi và những lần kết nối nghiêm túc, mình đã gặp được những tâm hồn đồng điệu:
• Hồi tháng 7, trong chuyến đi công tác ngắn ngày ra vùng vịnh, mình có dịp kết bạn hạ long với một anh bạn làm hướng dẫn viên bản địa. Những buổi chiều ngồi bên bờ biển Bãi Cháy ngắm hoàng hôn buông xuống, nghe anh kể về sự vất vả phục hồi du lịch sau dịch, mình thấy những âu lo công sở của mình bỗng nhỏ bé lại.
• Về lại thủ đô, giữa những đêm gió mùa đông bắc tràn về buốt giá, lướt qua những dòng tâm sự chia sẻ của anh em tim ban tinh ha noi, mình hiểu rằng rất nhiều người trẻ ngoài kia cũng đang thèm một bàn tay nắm chặt, thèm một buổi tối ngồi quán cóc ven hồ Tây uống chén trà nóng chỉ để lắng nghe nhau thở dài.
• Mới tuần trước, cậu bạn chí cốt thời đại học của mình vừa chuyển công tác vào phương Nam gọi điện ra than thở. Cậu ấy bảo chuyện lập nghiệp ở vùng đất mới chưa bao giờ là dễ, việc tim ban gai sai gon giữa một đô thị hoa lệ, chuyển động không ngừng nghỉ lại càng khiến một chàng trai xứ Bắc như cậu thấy lạc lõng nếu chưa đủ thấu hiểu văn hóa và nhịp sống nơi đây.
Những câu chuyện ấy khiến mình vỡ lẽ: Hóa ra, dù ở Hà Nội, Sài Gòn hay Hạ Long, dù làm văn phòng hay kinh doanh tự do, con người ta trong năm 2023 này đều mang chung một nỗi khao khát – được lắng nghe và được thấu hiểu bằng xương bằng thịt, chứ không phải qua những dòng tin nhắn tự động hay những icon vô hồn.
4. Gấp màn hình lại và học cách yêu lấy hiện tại
Năm 2023 dạy cho mình nhiều bài học đắt giá. Nó dạy mình biết cách thích nghi với sự thay đổi của công nghệ nhưng không để công nghệ biến mình thành một cỗ máy. Nó dạy mình biết quý trọng từng đồng tiền kiếm được, biết trân trọng những buổi cà phê chuyện trò trực tiếp với bạn bè hơn là hàng giờ lướt ngón tay vô định trên các video ngắn.
"Cuộc sống không nằm ở số lượng kết nối trên mạng xã hội, mà nằm ở độ sâu của những mối quan hệ mà bạn sẵn sàng dành thời gian vun đắp ngoài đời thực."
Chỉ còn ít tuần nữa là bước sang năm mới, mình tự nhủ sẽ bớt thức khuya, bớt ôm đồm công việc về nhà, và dũng cảm bước ra ngoài nhiều hơn. Một buổi dạo bộ quanh bờ hồ, một chuyến xe buýt không định trước điểm dừng, hay một buổi hẹn hò cà phê nghiêm túc... tất cả đều xứng đáng để trải nghiệm hơn là giam mình trong bốn bức tường với ánh sáng màn hình.
Năm 2023 của anh em ZolaChat trôi qua như thế nào? Có ai cũng từng cảm thấy chông chênh, cô đơn giữa guồng quay số hóa như mình không? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, biết đâu chúng ta lại tìm thấy nhau từ chính những trăn trở rất đỗi đời thường này!