Bản giao hưởng của quạt nan và giấc mơ đại học nơi phố thị

1. Mùi của mùa thi và căn gác trọ ám muội khói chiều Tháng bảy, cái nắng ở Hà Nội giống như một cái lò nung khổng lồ phả thẳng vào mặt người. Căn gác trọ chật chội, oi bức nằm sâu trong một con hẻm nhỏ ở quận Cầu Giấy bốc lên thứ mùi đặc quánh của mồ hôi, của giấy mực và sự lo âu tột độ. Tôi ngồi bên chiếc bàn gỗ mọt, mắt dán vào cuốn đề cương ôn thi đại học dày cộm, cảm thấy lồng ngực mình như bị nén lại bởi áp lực của hai chữ "đổi đời". Ngoài hiên, tiếng ve kêu inh ỏi như xé toạc bầu trời vàng võ. Trên chiếc giường xếp cũ kỹ, mẹ đang quạt nhè nhẹ. Tiếng "kót két, kót két" đều đặn phát ra từ chiếc quạt nan tre đã mòn vẹt mấy cạnh. Đối với tôi lúc đó, chiếc quạt nan ấy không chỉ là vật dụng để xua đi cái nóng hầm hập của mùa hè miền Bắc, mà nó còn là nhịp đập của sự hy sinh thầm lặng, là cả bầu trời dung dị mà mẹ chắt chiu dành trọn cho đứa con trai út. 2. Chiếc quạt nan của mẹ - chiếc phao cứu sinh giữa dòng đời vạn biến "Cố lên con nhé, thi đỗ để còn thoát nghèo, để không phải bám mặt vào ruộng đồng lấm láp nữa..." - lời dặn của mẹ trước ngày lên đường nhập học cứ văng vẳng bên tai tôi mỗi khi nản lòng. Mẹ thương tôi, thương cái sự nghèo khó đã bám rễ mấy đời ở ngôi làng nhỏ ven sông. Để đưa tôi ra phố thị dự thi, mẹ đã phải bán đi gánh lúa non cuối vụ và con lợn sề trong chuồng. Đêm trước ngày thi toán, trời đột ngột đổ cơn mưa dông rồi tạnh hẳn, để lại bầuυ không khí ẩm ương, ngột ngạt đến khó thở. Quạt điện hỏng, mẹ thức trắng đêm. Cánh tay gầy gò, nổi những đường gân xanh của mẹ cứ đưa lên đưa xuống nhịp nhàng. Gió từ chiếc quạt nan thổi ra không mát lạnh điều hòa, nhưng nó mang theo hương thơm của lá tre khô, của mồ hôi mặn mòi và tình mẫu tử thiêng liêng. Tôi nắm lấy bàn tay chai sần của mẹ, lòng tự hứa với bản thân rằng nhất định phải bước chân vào cổng trường đại học. 3. Giấc mơ phố thị và bước chân trưởng thành Giờ đây, khi đã trải qua biết bao mùa giông bão nơi thành thị xô bồ, khi những chiếc quạt nan đã lùi vào dĩ vãng để nhường chỗ cho điều hòa mát rượi, tôi vẫn giữ thói quen tìm về những góc nhỏ tĩnh lặng để ngẫm ngợi. Ký ức về những ngày tháng ôn thi đại học bên chiếc quạt nan của mẹ chưa bao giờ phai nhạt. Nó là ngọn hải đăng soi sáng cho tôi trong những giờ phút chông chênh nhất của tuổi trẻ. Ước mơ đổi đời nơi phố thị cuối cùng cũng thành hiện thực, nhưng cái giá của sự trưởng thành đôi khi là những lần quay đầu nhìn lại, thấy mẹ đã già đi theo năm tháng. Chiếc quạt nan ngày ấy nay đã thành ký ức, nhưng nhịp quạt thương yêu ấy vẫn mãi thổi mát tâm hồn tôi suốt cuộc đời.