Chào anh em ZolaChat, một ngày cuối năm 2022 mát mẻ nhé!
Dạo gần đây, khi nhịp sống bình thường đã hoàn toàn quay trở lại, tụi mình lại bận rộn với những buổi làm việc hybrid, sáng lên văn phòng, chiều ngồi quán cà phê quen thuộc quét mã QR thanh toán ly bạc xỉu rồi làm việc từ xa. Thong thả lướt diễn đàn, mình chợt nhận được một tin nhắn thông báo tự động qua Zalo ZNS từ một dịch vụ cũ, làm mình bồi hồi nhớ lại khoảng thời gian mười năm trước – cái thời mới lập bập bước chân vào thế giới internet và bắt đầu biết đến khái niệm "mạng xã hội" hay kết bạn online.
Nghĩ lại thấy ngày xưa tụi mình ngây ngô thật sự. Để giúp các bạn trẻ mới tham gia cộng đồng, hoặc đơn giản là để anh em thế hệ đầu có một vé đi tuổi thơ, hôm nay mình xin chia sẻ những sai lầm "xương máu" mà bản thân từng mắc phải khi mới tập tành sử dụng các nền tảng trực tuyến.
1. Spam tin nhắn hàng loạt trên các diễn đàn trò chuyện bốn phương
Thời điểm những năm 2022 - 2022, trào lưu chat chit trực tuyến nở rộ. Khi đó, mình vừa sở hữu chiếc điện thoại thông minh đầu tiên, liền hăm hở tham gia vào các phòng chat và diễn đàn trò chuyện bốn phương.
Sai lầm lớn nhất của mình lúc đó là tư duy "rải lưới". Cứ nghĩ gửi càng nhiều tin nhắn thì cơ hội có bạn mới càng cao. Mình soạn sẵn một đoạn văn bản giới thiệu bản thân dài dằng dặc, rồi dùng tính năng copy-paste gửi hàng loạt cho bất kỳ nickname nào đang sáng đèn. Kết quả là gì?
• Tài khoản bị hệ thống khóa vì nghi ngờ là spam bot.
• Những người thực sự muốn trò chuyện thì dị ứng với kiểu bắt chuyện công nghiệp này.
• Chẳng tìm được người bạn thực sự nào, chỉ rước về sự bực dọc.
Mình nhận ra rằng, trong thế giới ảo, sự chân thành và cá nhân hóa mới là chìa khóa. Thay vì gửi 100 tin nhắn rác, việc dành 5 phút đọc kỹ trang cá nhân của một người và gửi một lời chào lịch sự, liên quan đến sở thích của họ mang lại hiệu quả cao hơn gấp trăm lần.
2. Cú lừa từ những app hẹn hò không tốn phí không rõ nguồn gốc
Khi các thiết bị di động phát triển mạnh mẽ hơn, các ứng dụng kết bạn cũng bắt đầu mọc lên như nấm. Thời sinh viên nghèo, nghe bạn bè kháo nhau có các app hẹn hò không tốn phí cực hay, mình liền hí hửng tải về ngay mà không hề tìm hiểu kỹ.
"Bài học đắt giá: Trên đời này không có bữa ăn nào là miễn phí, và những ứng dụng không tốn phí nhưng thiếu cơ chế kiểm duyệt thường là cái bẫy."
Mình đã bị ngợp trong một ma trận các tài khoản ảo (bot) được lập ra chỉ để gửi những tin nhắn tự động mời gọi nạp tiền mua vật phẩm ảo, hoặc tệ hơn là dụ dỗ click vào các đường link chứa mã độc. Có lần, điện thoại của mình bị dính mã độc quảng cáo, tự động gửi tin nhắn rác đến danh bạ khiến mình phải muối mặt đi xin lỗi từng người. Từ đó, mình cạch mặt các ứng dụng trôi nổi và chỉ tin dùng những nền tảng uy tín, có cộng đồng người dùng thật sự văn minh.
3. Tham gia vô tội vạ các nhóm tìm người yêu trên Facebook
Khoảng năm 2022, các group cộng đồng phát triển cực thịnh. Mình – lúc đó vẫn đang độc thân – đã tham gia vào không biết bao nhiêu nhóm tìm người yêu trên mạng xã hội.
Sai lầm ở đây là mình đã quá vô tư chia sẻ thông tin cá nhân. Để tăng độ "uy tín" khi tuyển người yêu, mình đăng cả số điện thoại cá nhân, địa chỉ trường học và cả lịch trình sinh hoạt hằng ngày lên các bài viết công khai. Hậu quả là mình bị khủng bố bởi hàng chục cuộc gọi trêu chọc mỗi đêm, hòm thư điện tử thì ngập tràn thư rác quảng cáo.
Đến tận bây giờ, thỉnh thoảng mình vẫn nhận được những cuộc gọi chào mời mua bất động sản hay chơi chứng khoán quốc tế, khả năng cao là do dữ liệu cá nhân bị rò rỉ từ những ngày tháng ngây ngô đó. Anh em nhớ nhé, dù muốn kết bạn đến đâu, tuyệt đối không bao giờ được công khai thông tin nhạy cảm của mình lên các hội nhóm công cộng.
4. Ảo tưởng về việc dùng ứng dụng hẹn hò ở nhật khi đi du học
Đây là câu chuyện dở khóc dở cười của ông anh họ mình, nhưng mình thấy rất đáng để chia sẻ. Năm 2022, anh ấy sang Nhật Bản du học. Với mong muốn nhanh chóng hòa nhập và luyện tập tiếng Nhật, anh ấy đã tải một ứng dụng hẹn hò ở nhật rất phổ biến thời bấy giờ.
Tuy nhiên, do chưa hiểu rõ văn hóa giao tiếp của người bản xứ trên không gian mạng, anh ấy đã mắc những sai lầm nghiêm trọng:
• Nhắn tin quá dồn dập: Người Nhật cực kỳ coi trọng sự riêng tư và không gian cá nhân. Việc nhắn tin hỏi han dồn dập kiểu Việt Nam khiến họ cảm thấy bị làm phiền.
• Dùng sai kính ngữ: Việc sử dụng ngôn ngữ quá suồng sã hoặc ngược lại, quá trang trọng cứng nhắc khiến các cuộc trò chuyện nhanh chóng đi vào ngõ cụt.
Sau vài tháng thất bại, anh ấy mới nhận ra rằng mỗi quốc gia, mỗi nền văn hóa đều có những quy tắc ngầm khi sử dụng ứng dụng kết bạn. Muốn thành công, trước hết phải học cách tôn trọng và thích nghi với văn hóa của họ.
5. Quá phụ thuộc vào app tìm kiếm bạn bè mà quên mất đời thực
Có một giai đoạn mình bị nghiện cảm giác lướt màn hình trên các app tìm kiếm bạn bè. Cứ rảnh tay là mình lại mở điện thoại ra quẹt, nhắn tin với hàng chục người cùng lúc. Cảm giác có nhiều người trò chuyện khiến mình ảo tưởng rằng mình có rất nhiều mối quan hệ tốt đẹp.
Nhưng rồi một ngày, mình gặp chuyện buồn và muốn tìm một người để cùng đi uống bia, tâm sự trực tiếp. Nhìn vào danh sách hàng trăm "bạn bè" trên ứng dụng, mình chợt nhận ra chẳng có ai đủ thân thiết hay thực sự hiểu mình để có thể hẹn gặp ngoài đời. Những mối quan hệ ảo trôi qua rất nhanh, hôm nay nói chuyện rôm rả nhưng ngày mai có thể đã trở thành người dưng chỉ sau một nút hủy kết bạn.
Năm 2022 này, sau khi trải qua những giai đoạn giãn cách xã hội, chúng ta càng trân trọng hơn những cái chạm, những buổi gặp gỡ trực tiếp. Công nghệ hay các ứng dụng kết bạn suy cho cùng cũng chỉ là công cụ hỗ trợ kết nối ban đầu, chứ không thể thay thế được những tình cảm chân thành được vun đắp ngoài đời thực.
Lời kết
Đi qua những vấp ngã, mình nhận ra rằng dù là mười năm trước hay hiện tại, dù dùng công cụ thô sơ hay những ứng dụng hiện đại, giá trị cốt lõi của việc kết nối giữa người với người vẫn là sự chân thành, tôn trọng và an toàn thông tin.
Các anh em trên ZolaChat thì sao? Thuở mới bắt đầu bước chân vào thế giới "chát chít" online, anh em đã từng mắc phải những sai lầm ngốc nghếch nào? Hãy cùng chia sẻ ở bên dưới để tụi mình cùng ôn lại kỷ niệm nhé!