Chào anh em ZolaChat,
Thấm thoát chúng ta đã đi qua hơn nửa năm 2022. Cuộc sống đã hoàn toàn bình thường trở lại, tụi mình lại tất bật với những ngày làm việc hybrid (kết hợp lên văn phòng và làm tại nhà), quét mã QR thanh toán ly cà phê mỗi sáng, rồi tối tối lại rủ nhau ra rạp xem những bộ phim Việt đang hot rần rần. Thế nhưng, ngồi nhìn lại chặng đường mười mấy năm lăn lộn trên internet, từ cái thời còn xài Yahoo Messenger cho đến thời đại của các mạng xã hội hiện đại bây giờ, mình không khỏi bật cười (và đôi chút rùng mình) vì những sai lầm ngớ ngẩn thuở mới bước chân vào thế giới ảo.
Nhân một buổi tối rảnh rỗi, mình muốn viết vài dòng chia sẻ lại những "vết sẹo" thời thanh xuân đó. Hy vọng những trải nghiệm xương máu này sẽ giúp ích cho những bạn trẻ, hoặc ít nhất là mang lại một chút đồng cảm cho những anh em thuộc thế hệ 8x, 9x đời đầu ở đây.
1. Quá ngây thơ khi tìm bạn trên các web chat với người lạ
Khoảng mười năm trước, phong trào nói chuyện với người không quen biết bùng nổ mạnh mẽ. Mình nhớ thời điểm đó, ai cũng háo hức muốn mở rộng vòng tròn bạn bè. Bản thân mình khi ấy là một cậu sinh viên năm nhất nhút nhát, cũng tò mò mò mẫm vào các web chat với người lạ.
Sai lầm lớn nhất của mình lúc đó là nghĩ rằng ai trên mạng cũng thật thà và tử tế như mình. Mình đã dành hàng giờ đồng hồ mỗi đêm để dốc bầu tâm sự với những tài khoản vô danh. Thậm chí, có những lần mình còn dại dột tham gia vào các web video call với người lạ mà không hề có sự phòng bị nào. Kết quả là gì?
"Một tối nọ, sau khi trò chuyện vui vẻ với một tài khoản tự xưng là du học sinh, mình đồng ý mở camera. Chỉ 2 giây sau khi kết nối, đập vào mắt mình không phải là một người bạn phương xa, mà là những hình ảnh vô cùng nhạy cảm và thô tục. Mình hoảng hốt dập máy ngay lập tức, tim đập chân run suốt cả đêm."
Bài học rút ra là các nền tảng này cực kỳ thiếu kiểm duyệt. Nếu anh em muốn tìm kiếm những mối quan hệ nghiêm túc, việc vội vã tin tưởng vào những công cụ không xác thực danh tính này là một sai lầm chí mạng.
2. Ảo tưởng về cách hẹn hò và cú lừa "đau ví"
Khi các dòng app nói chuyện trực tuyến bắt đầu xuất hiện và phổ biến hơn tại Việt Nam, mình cũng nhanh chóng tải về với hy vọng tìm được một nửa của đời mình. Lúc đó, mình chưa hề có kinh nghiệm hay biết cách hẹn hò qua mạng sao cho an toàn.
Sau khi quẹt phải và match được với một bạn nữ có avatar cực kỳ xinh xắn, nói chuyện lại rất ngọt ngào, mình đã nghĩ ngay đến một cái kết viên mãn. Sau một tuần nhắn tin qua lại, bạn ấy chủ động hẹn mình gặp mặt tại một quán nước ở trung tâm quận 1. Mình hăm hở đến điểm hẹn mà không mảy may nghi ngờ.
Kết quả là bạn ấy dẫn mình vào một quán bar-café núp bóng, gọi ra đủ thứ đồ uống đắt tiền rồi lấy cớ đi vệ sinh và "bốc hơi" mất dạng. Mình ngơ ngác nhận tờ hóa đơn trị giá gần 3 triệu đồng – bằng cả tháng tiền ăn thời đó. Bước ra khỏi quán với chiếc ví trống rỗng, mình mới nhận ra mình chỉ là một "chú cừu non" bị chăn dắt.
Thời nay, mọi thứ đã chuyên nghiệp hơn rất nhiều. Nếu muốn tìm kiếm một mối quan hệ nghiêm túc để đi đến hôn nhân, thay vì mạo hiểm trên các app trôi nổi, nhiều người xung quanh mình đã lựa chọn dịch vụ của các công ty mai mối ở việt nam uy tín. Ở đó, thông tin của đối phương được xác thực rõ ràng, có người kết nối chuyên nghiệp, đỡ mất thời gian và tránh được những cú lừa cay đắng như mình ngày xưa.
3. Hội chứng "Oversharing" - Chia sẻ quá đà thông tin cá nhân
Đây chắc chắn là sai lầm mà rất nhiều anh em ở đây từng mắc phải. Khi Facebook mới phổ biến tại Việt Nam, tụi mình coi đó như một cuốn nhật ký cá nhân công khai.
• Mình từng check-in mọi địa điểm mình đi qua: từ quán trà đá đầu ngõ, trường học, cho đến địa chỉ nhà riêng.
• Đăng tải số điện thoại cá nhân lên trang cá nhân ở chế độ công khai để "ai cần thì liên hệ".
• Kể lể chi tiết những mâu thuẫn gia đình, chuyện giận dỗi người yêu lên dòng trạng thái.
Hậu quả nhãn tiền là mình liên tục nhận được những cuộc gọi rác, tin nhắn spam quảng cáo, thậm chí là bị kẻ xấu mạo danh tài khoản để đi vay tiền bạn bè. May mắn là mình phát hiện kịp thời và đổi mật khẩu, chứ không thì hậu quả khôn lường.
Bây giờ, mỗi lần muốn đăng gì lên mạng, mình đều phải tự nhắc nhở bản thân sử dụng chế độ ẩn danh hoặc chỉ chia sẻ với bạn bè thân thiết. Để bảo vệ tài khoản, mình luôn bật xác thực 2 lớp
2FA
và tuyệt đối không bao giờ click vào những đường link lạ được gửi qua tin nhắn.
Lời kết
Nhìn lại những sai lầm cũ, mình không cảm thấy hối hận mà coi đó là những bài học trải nghiệm quý giá để bản thân trưởng thành hơn trong thế giới số. Mạng xã hội hay các ứng dụng công nghệ suy cho cùng cũng chỉ là công cụ. Việc nó mang lại giá trị tích cực hay tiêu cực hoàn toàn phụ thuộc vào cách chúng ta sử dụng và bảo vệ bản thân.
Năm 2022 rồi, công nghệ ngày càng thông minh nhưng các chiêu trò lừa đảo cũng ngày càng tinh vi hơn. Hy vọng anh em luôn giữ được sự tỉnh táo khi tham gia vào không gian mạng.
Còn anh em thì sao? Thuở mới "chập chững" bước vào thế giới internet, anh em đã từng mắc phải sai lầm dại dột nào khiến bản thân nhớ mãi không? Hãy cùng chia sẻ ở bên dưới để chúng ta cùng thảo luận nhé!