So sánh quyền riêng tư trên những app trò chuyện 2020: Đâu là lựa chọn an toàn?

Chào toàn thể anh em trên diễn đàn ZolaChat! Năm 2020 có lẽ là một năm vô cùng đặc biệt với tất cả chúng ta. Dịch bệnh Covid-19 bùng phát khiến các đợt giãn cách xã hội diễn ra liên tục, thói quen sinh hoạt của anh em mình gần như thay đổi hoàn toàn. Mọi giao tiếp từ công việc, học tập qua Zoom, Google Meet cho đến tâm sự đời sống đều chuyển sang hình thức trực tuyến. Thay vì gặp mặt cà phê trực tiếp, việc sử dụng những app trò chuyện đã trở thành nhu cầu thiết yếu hàng ngày. Tuy nhiên, giữa một "mặt trận" ứng dụng nhắn tin sôi động như hiện nay, liệu anh em đã thực sự chú ý đến vấn đề quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu cá nhân chưa? Hôm nay, mình xin có một bài phân tích và so sánh chi tiết về độ an toàn của các nền tảng chat phổ biến nhất năm 2020 dựa trên kinh nghiệm thực tế sử dụng và tìm hiểu kĩ thuật của bản thân. 1. Facebook Messenger - Tiện lợi tối đa nhưng quyền riêng tư bằng không? Không thể phủ nhận Messenger hiện là ứng dụng có lượng người dùng lớn nhất tại Việt Nam. Hầu như ai dùng Facebook cũng cài ứng dụng này trên điện thoại Android hoặc Windows 10 để giữ liên lạc với bạn bè. • Mã hóa đầu cuối (E2EE): Mặc định KHÔNG có. Messenger chỉ cung cấp tính năng "Cuộc trò chuyện bí mật" (Secret Conversation) nếu bạn chủ động bật, nhưng tính năng này khá bất tiện và không áp dụng cho chat nhóm. • Thu thập dữ liệu: Facebook thu thập rất nhiều thông tin, từ vị trí, danh bạ, lịch sử duyệt web cho đến tần suất bạn tương tác với ai đó. • Bảo mật riêng tư: Nhiều anh em chia sẻ rằng vừa nhắn tin nói về chiếc quạt máy trên Messenger là 5 phút sau lướt Newsfeed đã thấy quảng cáo quạt hiện ra ngay lập tức. "Đánh giá: Messenger cực kỳ tiện để giữ liên lạc phổ thông, nhưng nếu cần trao đổi thông tin nhạy cảm, tài chính hay tài liệu công việc bảo mật thì đây tuyệt đối không phải là lựa chọn an toàn trong năm 2020." 2. Zalo - Nền tảng quốc dân và những lỗ hổng cần lưu ý Zalo là ứng dụng không thể thiếu trên điện thoại của người Việt hiện nay. Từ việc trao đổi công việc hành chính đến giao lưu bạn bè địa phương, Zalo đều đáp ứng rất tốt. Dù vậy, khía cạnh riêng tư của Zalo vẫn còn nhiều điểm khiến anh em phải bận tâm. Trước đây, tính năng "Tìm quanh đây" của Zalo rất hot, giúp mọi người kết nối dễ dàng. Thế nhưng việc lộ vị trí tương đối lại mở ra không ít rủi ro về quyền riêng tư. Có thời điểm, chỉ cần tham gia vào các nhóm kín zalo bình dương hay các hội nhóm cộng đồng ở tỉnh thành khác, người dùng đã bị spam tin nhắn rác hoặc thậm chí bị thu thập số điện thoại cá nhân bởi các bên dịch vụ quảng cáo. • Mã hóa tin nhắn: Tin nhắn truyền đi trên server của Zalo có mã hóa trên đường truyền (In-transit encryption), nhưng chưa có mã hóa đầu cuối E2EE mặc định cho người dùng cá nhân. • Đồng bộ danh bạ: Zalo truy cập khá sâu vào danh bạ điện thoại Android và tự động gợi ý kết bạn, điều này đôi khi làm lộ các mối quan hệ cá nhân mà bạn muốn giữ kín. • Chia sẻ file: Cho phép gửi file dung lượng tương đối lớn, thuận tiện làm việc WFH nhưng thiếu cơ chế tự hủy file. 3. Telegram và Signal - Lựa chọn hàng đầu cho dân công nghệ Nếu anh em chú trọng tuyệt đối đến quyền riêng tư, Telegram và Signal chính là hai cái tên nổi bật nhất nửa đầu năm 2020. Telegram: • Rất nhanh, nhẹ, hỗ trợ tạo nhóm cực lớn lên tới 200.000 thành viên. • Mặc định tin nhắn thường lưu trên Cloud (được mã hóa trên server). Muốn bảo mật tuyệt đối, bạn phải bật chế độ

Secret Chat

để kích hoạt mã hóa đầu cuối và đặt thời gian tự hủy tin nhắn. • Điểm cộng lớn: Không bắt buộc lộ số điện thoại khi chat với người lạ qua Username. Signal: • Được giới chuyên gia bảo mật đánh giá là ứng dụng an toàn nhất thế giới hiện nay. • Mã hóa đầu cuối E2EE cho TẤT CẢ cuộc gọi và tin nhắn mặc định. • Mã nguồn mở hoàn toàn, không lưu trữ dữ liệu người dùng trên máy chủ, không có quảng cáo. 4. Góc nhìn: Tìm kiếm kết nối online và bài học bảo vệ thông tin cá nhân Thực tế mùa dịch 2020, vì ở nhà quá lâu nên nhu cầu kết bạn, chia sẻ tình cảm của anh em tăng rất cao. Nhiều người chọn truy cập các trang web nói chuyện trực tuyến hoặc các app hẹn hò để tìm kiếm một nửa. Từ những câu chuyện kết bạn bốn phương, tìm đối tượng hẹn hò tình yêu, đến việc tìm người tâm sự là những người từng đổ vỡ như gái ly hôn hay mẹ đơn thân... tất cả đều diễn ra rất sôi nổi trên không gian mạng. Tuy nhiên, đây cũng là nơi dễ bị lừa đảo hoặc lộ thông tin cá nhân nhất nếu anh em vội vã chuyển từ các trang web công cộng sang nhắn tin qua ứng dụng cá nhân mà chưa tìm hiểu kỹ đối phương. Kẻ xấu có thể lợi dụng hình ảnh, số điện thoại hoặc lịch sử chat để tống tiền, làm phiền. "Lời khuyên: Khi mới quen biết ai đó qua mạng để tìm hiểu tình cảm, anh em nên sử dụng Username Telegram thay vì cho ngay số điện thoại Zalo hay Facebook cá nhân." 5. Tổng kết so sánh mức độ riêng tư (Thang điểm 10) • Signal: 9.5/10 (Bảo mật cao nhất, nhưng ít người Việt sử dụng) • Telegram: 8.5/10 (Cân bằng tốt giữa tính năng và bảo mật khi dùng Secret Chat) • Zalo: 6.5/10 (Rất tiện lợi ở Việt Nam nhưng quyền riêng tư dữ liệu ở mức trung bình) • Facebook Messenger: 5/10 (Kém riêng tư nhất, thu thập nhiều thông tin người dùng để quảng cáo) Mẹo nhỏ giúp anh em bảo vệ tài khoản trong mùa dịch 2020: 1. Luôn bật xác thực 2 bước (2FA) trên tất cả các ứng dụng chat. 2. Kiểm tra lại phân quyền ứng dụng trên điện thoại Android (tắt quyền truy cập vị trí và danh bạ nếu không thực sự cần thiết). 3. Không click vào các đường link lạ được gửi qua tin nhắn nhóm. Còn anh em ZolaChat thì sao? Trong mùa giãn cách năm 2020 này, anh em đang ưu tiên dùng app nào nhất để làm việc và giữ liên lạc với người thân? Cùng bình luận chia sẻ quan điểm bên dưới nhé!