Mẹo dọn dẹp tăng tốc Windows 10 giật lag mùa WFH 2020 cho anh em

Chào toàn thể anh em ZolaChat! Tình hình dịch bệnh COVID-19 năm 2020 này chắc hẳn nhiều anh em cũng đang phải ở nhà làm việc từ xa (WFH) giống như mình. Mấy tháng qua, từ học sinh, sinh viên cho tới dân văn phòng ai cũng phải cài hàng đống ứng dụng vào máy tính. Từ Zoom, Google Meet, Skype, Microsoft Teams cho tới Zalo, UltraViewer, Photoshop... Kết quả là chiếc laptop chạy Windows 10 của mình từ chỗ mượt mà trở nên ì ạch rõ rệt, khởi động mất cả 5 phút, thanh Task Manager lúc nào cũng báo 100% Disk cực kỳ ức chế. Tuần trước, trong lúc ngồi chờ cái máy tính khởi động và load xong mấy ứng dụng chat video trực tuyến để vào họp công ty, mình sốt ruột quá mới lấy chiếc điện thoại Android cùi ra lướt Facebook. Vô tình đọc được bài viết của một ông anh khoe vừa tán đổ một em gái vĩnh long cực kỳ xinh xắn qua mạng. Lướt xuống phần bình luận thấy anh em bàn tán xôn xao về cách để kiếm ny mùa giãn cách, rồi nhiều ông còn nhảy vào than thở kiểu "mình muốn hẹn hò quá mà suốt ngày ôm cái máy tính cùi lag lòi mắt không bật nổi cái webcam". Đang đọc dở thì quay sang thấy máy tính... vẫn chưa chạy xong, lại còn hiện pop-up quảng cáo tào lao dẫn tới mấy hội nhóm kiểu zalo mbbg do dạo trước cài nhầm phần mềm rác. Chính vì phát điên với cái máy tính giật lag đó, mình đã dành nguyên một ngày cuối tuần để ngâm cứu, dọn dẹp và tối ưu lại toàn bộ hệ thống. Kết quả cực kỳ ấn tượng: máy khởi động từ 3 phút giảm xuống còn chưa tới 20 giây, chạy Zoom họp hành mượt mà không còn bị đơ. Hôm nay mình viết bài này chia sẻ lại bộ mẹo thực tế 100% giúp anh em "cấp cứu" cho chiếc PC/Laptop Windows của mình nhé! 1. Tắt ngay các ứng dụng khởi động cùng Windows (Startup Apps) Khi anh em cài nhiều phần mềm, đa số chúng sẽ tự động đặt chế độ "Chạy cùng Windows". Mỗi lần bật máy, hàng chục ứng dụng như Skype, Zalo, Discord, Steam... đồng loạt khởi động ngầm khiến CPU và RAM bị nghẽn nghiêm trọng. • Bước 1: Nhấn tổ hợp phím

Ctrl + Shift + Esc

để mở Task Manager. • Bước 2: Chuyển sang thẻ Startup. • Bước 3: Nhấp chuột phải vào những ứng dụng không thực sự cần thiết khi vừa mở máy (như Spotify, Steam, Zalo, Skype...) và chọn Disable. "Lưu ý: Chỉ nên giữ lại bộ gõ tiếng Việt (Unikey) hoặc phần mềm diệt virus mặc định Windows Defender. Mấy app chat hay họp hành thì khi nào cần dùng hẵng mở lên anh em nhé!" 2. Triệt hạ phần mềm rác và Bloatware ẩn nấp Rất nhiều phần mềm miễn phí khi tải trên mạng về hay có trò tích hợp sẵn các tiện ích đi kèm (adware, toolbar). Chúng không chỉ làm chậm máy mà còn tự bật pop-up quảng cáo rất khó chịu. • Vào

Start -> Settings -> Apps -> Apps & features

. • Lướt qua danh sách và gỡ bỏ ngay những phần mềm lạ, phần mềm đã lâu không dùng đến. • Anh em có thể dùng thêm phần mềm nhẹ nhàng như Revo Uninstaller (bản miễn phí) để dọn sạch tận gốc các file rác và Registry còn sót lại. 3. Khắc phục triệt để lỗi 100% Disk thần thánh trên Windows 10 Đây là "căn bệnh quốc dân" của Windows 10 vào năm 2020, đặc biệt là với anh em nào vẫn đang xài ổ cứng HDD truyền thống. Anh em hãy tắt ngay dịch vụ SysMain (Superfetch) và Windows Search theo các bước sau: • Nhấn

Windows + R

, gõ

services.msc

rồi bấm Enter. • Tìm dịch vụ tên là SysMain (hoặc Superfetch trên một số bản Win cũ hơn), nhấp chuột phải chọn Properties. • Tại mục Startup type, chọn Disabled, sau đó nhấn nút Stop rồi bấm OK. • Làm tương tự với dịch vụ Windows Search nếu ổ đĩa của anh em vẫn liên tục bị quá tải 100%. 4. Dọn dẹp Temp, Prefetch và bộ nhớ đệm hệ thống Mỗi khi anh em tham gia chat video trực tuyến trên Google Meet hay Zoom, ứng dụng sẽ tạo ra rất nhiều tệp bộ nhớ đệm (cache). Lâu ngày tích tụ có thể lên tới hàng chục GB tệp rác vô ích. Anh em làm theo 2 dòng lệnh cực kỳ đơn giản này: • Nhấn

Windows + R

, gõ

%temp%

-> Nhấn Enter -> Xóa toàn bộ file trong thư mục này (Ctrl + A -> Delete). Cái nào hệ thống báo không xóa được thì bấm Skip. • Nhấn

Windows + R

, gõ

prefetch

-> Nhấn Enter -> Xóa sạch các file bên trong thư mục này. Đừng lo lắng, đây hoàn toàn là các file tạm thời, xóa đi máy chạy nhẹ và trống ổ C hơn hẳn! 5. Tối ưu hóa Bộ nhớ ảo (Virtual Memory / Paging File) Nếu máy tính của anh em chỉ có 4GB hoặc 8GB RAM mà phải gánh cùng lúc vừa làm việc, mở Zoom vừa chạy chục tab Chrome, máy sẽ rất dễ rơi vào tình trạng giật đơ cứng ngắc. • Nhấp chuột phải vào This PC ngoài Desktop -> chọn Properties -> chọn Advanced system settings. • Ở mục Performance, chọn Settings -> chuyển sang thẻ Advanced -> bấm Change ở phần Virtual memory. • Bỏ tích ở dòng "Automatically manage paging file size for all drives", chọn ổ C, tích vào Custom size. • Đặt Initial size bằng 1.5 lần dung lượng RAM thực tế và Maximum size bằng 3 lần RAM thực tế (tính theo MB). Ví dụ máy 8GB RAM thì đặt Initial khoảng 12288 MB, Maximum khoảng 24576 MB. 6. Đầu tư nhỏ, hiệu quả lớn năm 2020: Nâng cấp lên ổ SSD Nói thật lòng với anh em, năm 2020 này giá ổ cứng SSD đã rẻ hơn rất nhiều so với vài năm trước rồi. Một chiếc SSD SATA3 dung lượng 120GB của Kingston, Western Digital hay SanDisk giờ giá chỉ loanh quanh 400k - 500k. Nếu anh em đã làm đủ mọi cách phần mềm ở trên mà máy vẫn chậm do ổ HDD đã quá già cỗi, thì lời khuyên chân thành là hãy đầu tư ngay một chiếc SSD để cài Win. Sự khác biệt tốc độ là một trời một vực, máy boot Win chỉ trong 10-15 giây! Lời kết Trên đây là toàn bộ những bí kíp thực chiến giúp mình biến chiếc laptop giật lag mùa WFH trở lại chạy vèo vèo. Giờ thì vào Zoom họp không sợ văng, bật ứng dụng chat chit với đồng nghiệp mượt mà. Máy tính ngon lành rồi thì làm việc mới năng suất, tâm lý thoải mái để vượt qua mùa dịch này anh em ạ! Máy tính của anh em dạo này thế nào? Có đang gặp phải tình trạng đơ lag hay lỗi 100% Disk không? Anh em có mẹo hay phần mềm tối ưu nào hiệu quả nữa thì cùng comment chia sẻ bên dưới cho xôm nhé!