Mới sắm máy tính năm 2022: Cẩm nang nền tảng và gỡ rối từ A-Z cho người mới

Chào cả nhà ZolaChat! Năm 2022 này nhịp sống đã bình thường trở lại, mô hình làm việc hybrid kết hợp giữa ở nhà và lên văn phòng khiến nhu cầu sắm một chiếc laptop hay một bộ PC mới của anh em tăng vọt. Mấy hôm nay lướt chuyên mục it_qa, mình thấy rất nhiều bạn trẻ, sinh viên mới ra trường hoặc cả các phụ huynh đặt những câu hỏi rất ngây ngô: "Máy mới mua về cần cài gì trước tiên? Sao ổ C mới dùng vài ngày đã báo đỏ? Mua máy core i5 hay i7 thì mới chạy mượt?" Là một người gắn bó với đồ công nghệ cả chục năm nay, mình xin phép viết một bài tổng hợp giải đáp những thắc mắc cốt lõi nhất. Hy vọng giúp các bạn vừa rước máy về không bị bỡ ngỡ, tận dụng tối đa cỗ máy của mình phục vụ công việc, học tập và cả giải trí. 1. Những thông số phần cứng cơ bản: Đừng để thông số làm bạn hoa mắt Khi đi mua máy ở các chuỗi cửa hàng, các bạn thường nghe nhân viên tư vấn một tràng CPU thế hệ 11, thế hệ 12, RAM 8GB hay 16GB, SSD NVMe... Để không bị rối, các bạn chỉ cần nắm chắc 3 điểm mấu chốt: • CPU (Bộ vi xử lý): Đây là đầu não của máy tính. Hiện tại năm 2022, chip Intel Gen 11 hoặc Gen 12 và AMD Ryzen 5000 series đang rất phổ biến. Nhu cầu văn phòng, duyệt web bình thường thì Core i3 đời mới hoặc i5 là quá đủ mượt, không nhất thiết phải bỏ thêm tiền triệu lên i7 nếu bạn không làm dựng video chuyên sâu hay đồ họa 3D. • RAM (Bộ nhớ tạm thời): Tiêu chuẩn năm 2022 tối thiểu phải là 8GB. Nếu có điều kiện, hãy nâng lên 16GB. Mở chục tab trình duyệt tra cứu thông tin, vừa bật Zalo vừa làm bảng tính Excel mà chỉ có 4GB thì giật lag là điều khó tránh khỏi. • Ổ cứng: Hãy tuyệt đối nói KHÔNG với ổ cứng HDD truyền thống để chạy hệ điều hành. Bắt buộc phải là ổ SSD (Solid State Drive), tốt nhất là chuẩn M.2 NVMe dung lượng từ 256GB đến 512GB để máy khởi động trong 10 giây và phản hồi tức thì. 2. Những việc cần làm ngay khi vừa đập hộp máy mới Nhiều ông bạn của mình mua máy xịn xò bảo mua về cày cuốc kiếm tiền vì đang sốt ruột muốn tìm vợ, nhưng rước máy về là cắm đầu tải game hoặc mở xem mấy tập chương trình mai mối trên mạng ngay mà quên bẵng việc tối ưu hệ thống ban đầu. Dưới đây là những bước sống còn bạn nên làm: • Gỡ bỏ phần mềm rác (Bloatware): Các hãng laptop thường cài sẵn rất nhiều phần mềm dùng thử như diệt virus McAfee, Norton, hoặc tiện ích riêng của hãng. Chúng chạy ngầm ngốn tài nguyên cực kỳ. Bạn chỉ cần dùng trình bảo vệ mặc định Windows Security có sẵn trên Windows 10/Windows 11 là đã quá an toàn cho người dùng phổ thông. • Phân vùng ổ đĩa hợp lý: Nếu máy bạn có 1 ổ SSD 512GB, hãy chia làm 2 ổ: Ổ C (hệ điều hành và phần mềm, tầm 150GB - 200GB) và ổ D (lưu trữ tài liệu cá nhân, phim ảnh, hình ảnh). Sau này nếu máy lỗi phải cài lại Win, dữ liệu ổ D vẫn còn nguyên vẹn. • Tắt các ứng dụng tự khởi động cùng máy: Nhấn tổ hợp phím

Ctrl + Shift + Esc

để mở Task Manager, chuyển qua tab

Startup

, cái nào không thực sự cần thiết khi vừa mở máy (như Spotify, Skype, các phần mềm chat) thì chọn

Disable

. Việc này giúp máy khởi động nhanh như chớp. 3. Sử dụng máy an toàn và câu chuyện văn hóa số thời 2022 Thời buổi kết nối mở, chiếc máy tính không chỉ là công cụ gõ văn bản, nó là cánh cửa đưa bạn ra thế giới rộng lớn. Dạo này các diễn đàn hay kháo nhau mua laptop mỏng nhẹ xách ra quán cà phê vừa làm việc vừa tạo dáng, coi như một cach co ny đầy tính thanh lịch và hiện đại. Tuy nhiên, bước chân lên không gian mạng luôn đi kèm rủi ro bảo mật: • Cảnh giác khi truy cập các nền tảng mạng: Nhiều bạn tò mò tìm kiếm các app trò chuyện với người lạ trên nền tảng web hoặc giả lập để giải trí sau giờ làm việc căng thẳng. Lưu ý là tuyệt đối không bấm vào các đường link lạ, không tải các file đuôi .exe không rõ nguồn gốc tự xưng là công cụ hỗ trợ hay bản mod. • Tôn trọng sự đa dạng và bảo mật thông tin cá nhân: Cho dù bạn tham gia các hội nhóm sở thích, giao lưu kết bạn thông thường hay những cộng đồng chuyên biệt như les hẹn hò, hãy luôn nhớ nguyên tắc vàng: không lưu mật khẩu tài khoản ngân hàng, email nhạy cảm trên trình duyệt của máy công cộng hoặc máy dùng chung, luôn kích hoạt bảo mật hai lớp (2FA). "Máy tính tốt không phải là cỗ máy đắt tiền nhất, mà là cỗ máy được chăm sóc đúng cách và đáp ứng chuẩn xác nhu cầu của chủ nhân." 4. Thói quen sử dụng giúp máy tính bền bỉ qua năm tháng Để chiếc máy đồng hành cùng bạn 4-5 năm mà không tã, anh em hãy rèn vài thói quen nhỏ sau: • Kê cao đáy laptop khi dùng: Đừng bao giờ đặt laptop lên đệm, gối hay chăn bông. Nó bịt kín khe hút gió tản nhiệt, khiến máy nóng ran và nhanh chai pin, hỏng linh kiện. Hãy mua một giá đỡ kim loại nâng cao máy khoảng 3-5cm. • Không cần tắt mở máy liên tục: Với Windows 11 hiện nay, nếu chỉ tạm rời máy 1-2 tiếng để đi ăn cơm hay họp, bạn chỉ cần gập màn hình hoặc bấm cho máy vào chế độ Sleep. Không nhất thiết phải Shutdown liên tục vài lần mỗi ngày. • Dọn dẹp rác định kỳ: Thi thoảng mở hộp thoại Run (

Windows + R

), gõ

%temp%

rồi xóa toàn bộ file rác bên trong để giải phóng dung lượng ổ C. Hy vọng những chia sẻ cơ bản nhưng thực tế này sẽ giúp các anh em mới sắm máy tính trong năm 2022 tự tin làm chủ thiết bị của mình mà không cần lúc nào cũng phải nhờ vả người quen. Các bạn đã gặp rắc rối hay sự cố dở khóc dở cười nào trong những ngày đầu dùng máy tính mới chưa? Hãy để lại bình luận bên dưới, mình và các cao thủ trên ZolaChat sẽ cùng hỗ trợ nhé!