Chào anh em và các bạn trên ZolaChat,
Mấy hôm nay Sài Gòn mưa rả rích từ chiều muộn đến tận đêm. Ngồi trong căn phòng trọ quen thuộc, nghe tiếng quạt gió laptop rì rầm sau một ngày dài cày cuốc với những dòng lệnh và mấy cuộc họp Google Meet dở dang, tự dưng mình thấy lòng chùng xuống. Năm 2023 này, nhịp sống dường như vừa vội vã lại vừa ngột ngạt. Kinh tế sau dịch còn nhiều bấp bênh, công ty mình vừa chuyển hẳn sang chế độ làm việc kết hợp (hybrid working). Cứ ngỡ được ở nhà làm việc là thảnh thơi, nhưng rồi mình nhận ra: sự tiện lợi của công nghệ đôi khi lại tỷ lệ nghịch với độ ấm của những cái chạm tay ngoài đời thực.
Khi màn hình sáng đèn, nhưng lòng người nguội lạnh
Chắc hẳn nhiều bạn trẻ ở đây cũng từng trải qua cảm giác giống mình. Cả ngày ngồi đối diện với màn hình máy tính, giao tiếp qua Slack, trao đổi công việc qua ChatGPT để tối ưu hóa năng suất. Đến tối mịt, khi tắt máy làm việc, căn phòng bỗng chìm vào một sự im ắng đến rợn người. Để xua đi sự cô quạnh, ngón tay mình lại vô thức mở smartphone, lướt hết video ngắn trên TikTok Shop ngắm người ta chốt đơn rôm rả, rồi lại mở các mạng xã hội quen thuộc.
Có những đêm cô đơn đỉnh điểm, mình từng nghĩ đến chuyện thử vận may để tim ban online. Thời buổi bây giờ, chuyện người trẻ tìm kiếm một người lắng nghe qua Internet đã chẳng còn xa lạ. Một lượt quẹt phải, một cái thả tim, vài dòng tin nhắn làm quen lịch sự... Ai trong chúng ta cũng nuôi một hy vọng nhỏ nhoi rằng giữa hàng triệu tài khoản kia, sẽ có một tâm hồn đồng điệu chịu dừng lại để sẻ chia những vụn vặt thường nhật.
"Thế nhưng, thế giới ảo luôn là một bức tranh đa sắc mà ở đó, ranh giới giữa sự chân thành và những ảo mộng phù phiếm lại mỏng manh hơn bao giờ hết."
Những ngã rẽ và bài học sau những cuộc trò chuyện không tên
Bước chân vào thế giới của các ứng dụng kết nối, mình mới thấy hết sự phức tạp của tâm lý con người trong thời đại số. Có những nền tảng mang danh nghĩa kết bạn, nhưng chỉ cần mở lên là ngập tràn những lời mời gọi khiếm nhã. Không ít người tìm đến không gian mạng chỉ để tìm kiếm những phút giây giải tỏa bản năng, những phòng chat dán nhãn trò chuyện 18 hay những mối quan hệ chớp nhoáng không ràng buộc. Cũng có những đêm tò mò, mình thử tải vài ứng dụng chat live theo lời giới thiệu của mấy người bạn cùng phòng cũ. Ở đó, người ta thoải mái phô diễn, tặng quà ảo, nói những lời hoa mỹ tâng bốc lẫn nhau, nhưng khi tắt màn hình đi, cái đọng lại chỉ là sự trống rỗng đến cùng cực và ví tiền vơi đi một chút.
Mình nhận ra rằng, việc mong muốn tìm ny online một cách nghiêm túc giữa một ma trận đầy cám dỗ và thuật toán là điều không hề dễ dàng. Người ta đến với nhau quá nhanh, mở đầu bằng những câu hỏi rập khuôn:
• "Em/Anh quê ở đâu, làm nghề gì?"
• "Hôm nay của bạn thế nào?"
• "Có muốn tìm người tâm sự kín đáo không?"
Để rồi chỉ sau hai, ba ngày không phản hồi kịp vì bận deadline, đoạn hội thoại ấy chìm sâu vào quên lãng. Không lời tạm biệt, không một chút gợn sóng. Sự kết nối quá dễ dàng dường như đã biến cảm xúc thành một món hàng tiêu dùng nhanh, hết hạn là vứt bỏ.
Ánh sáng dịu dàng từ những góc nhỏ chân thành
Sau những trải nghiệm có phần hụt hẫng đó, mình từng nghĩ sẽ xóa sạch mọi tài khoản, khép kín lòng mình lại. Nhưng cuộc sống kỳ lạ lắm, đúng lúc mình không còn kỳ vọng vào những điều hào nhoáng thì sự chân thành lại xuất hiện ở những nơi giản dị nhất.
Khoảng giữa năm nay, mình vô tình tham gia vào một ứng dụng nói chuyện online dạng âm thanh thuần túy, nơi mọi người không cần để ảnh đại diện lung linh, không cần khoe khoang profile xịn sò hay tài sản. Ở đó, chỉ có giọng nói mộc mạc của những con người xa lạ cùng ngồi lại trong một căn phòng radio nhỏ giữa đêm khuya. Mình gặp một bạn du học sinh đang chật vật làm thêm giữa mùa đông xứ người, một anh kỹ sư xây dựng đang trăn trở vì công trình bị giãn tiến độ, và một bạn nữ nhân viên văn phòng giống mình – cũng đang loay hoay tìm kiếm sự cân bằng giữa công việc và gia đình.
Chúng mình nói về những áp lực cơm áo gạo tiền thời hậu dịch, về nỗi nhớ những bữa cơm mẹ nấu ở quê, và cả những ước mơ tuổi trẻ còn đang dang dở. Không phán xét, không gạ gẫm, không đòi hỏi danh tính. Chính sự thấu cảm không vụ lợi ấy đã chữa lành cho mình rất nhiều trong những ngày tâm trạng rơi xuống đáy.
Đôi dòng nhắn nhủ gửi người bạn đang đọc bài viết này
Năm 2023 sắp khép lại với biết bao biến chuyển, từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đến những lo toan đời thường còn nặng trĩu trên vai. Nếu đêm nay bạn cũng đang ngồi một mình trong phòng trọ, tay cầm chiếc điện thoại và cảm thấy lạc lõng giữa dòng đời vội vã, mình chỉ muốn nhắn với bạn rằng:
• Đừng vội nản lòng nếu những mối quan hệ trên mạng từng làm bạn thất vọng. Không gian số chỉ là công cụ, quan trọng là sự tỉnh táo và chân thành mà chúng ta mang theo.
• Hãy học cách yêu lấy khoảng thời gian ở một mình. Tự nấu một bữa ăn ngon, dọn dẹp lại góc làm việc, đọc một cuốn sách cũ... trước khi mong cầu ai đó đến lấp đầy khoảng trống.
• Nếu có kết nối với một ai đó qua mạng, hãy kiên nhẫn bước chậm lại. Lắng nghe nhiều hơn, bớt kỳ vọng vào những hình mẫu hoàn hảo và dành cho nhau sự tôn trọng tối thiểu.
Cuộc sống này dẫu có số hóa đến đâu thì nhịp đập của trái tim con người vẫn cần những rung cảm thật. Một mối quan hệ bền vững – dù bắt đầu từ đời thực hay từ một tin nhắn vu vơ trên mạng – đều cần thời gian vun đắp bằng sự chân thật và bao dung.
Còn bạn thì sao? Giữa những bộn bề của năm 2023, có bao giờ bạn cảm thấy cô đơn trên chính chiếc điện thoại của mình chưa? Bạn đã từng tìm thấy một người bạn tri kỷ nào từ thế giới ảo chưa? Hãy để lại vài dòng tâm sự phía dưới nhé, mình luôn ở đây để lắng nghe câu chuyện của bạn.