Lời tự sự từ một buổi chiều cuối tuần thèm mùi khói bếp Chào toàn thể anh em ZolaChat! Có bao giờ giữa chuỗi ngày làm việc remote bận rộn của năm 2023, cắm mặt vào những dòng lệnh, những câu prompt gõ cho ChatGPT để tối ưu hóa công việc, các bạn bỗng thấy thèm cồn cào một bát nước lèo bốc khói nghi ngút của miền sông nước hay không? Năm 2023 là một năm đầy biến động. Sau những tháng ngày dịch bệnh lùi xa, kinh tế đang chầm chậm phục hồi, mô hình làm việc kết hợp (hybrid) cho phép mình vừa xách ba lô đi khắp nơi, vừa mở chiếc điện thoại gập kiểm tra thông báo công việc. Nhưng dẫu công nghệ có đi xa đến đâu, thuật toán có thông minh đến mức nào, thì hương vị của một tô bún nước lèo chuẩn xứ sở chùa Vàng hay cảm giác ngồi bên mâm cơm đồng quê ấm cúng vẫn là thứ không một màn hình kỹ thuật số nào tái hiện được. Tuần trước, mình vừa có chuyến phượt ẩm thực ngẫu hứng xuống vùng Tây Nam Bộ. Chuyến đi không chỉ để nuông chiều chiếc bụng đói sau những ngày dài miệt mài đặt hàng nguyên liệu trên TikTok Shop về tự nấu, mà còn là dịp để chạm vào đời sống bình dị của con người nơi đây. Bún nước lèo: Điểm giao thoa văn hóa Kinh - Hoa - Khmer Điểm dừng chân khiến mình nhớ nhất chính là vùng đất Sóc Trăng. Trước khi lên đường, mình lân la hỏi kinh nghiệm từ các anh em bản địa trong một nhóm kín sóc trăng chuyên về ẩm thực dân dã. Mọi người nhiệt tình chỉ dẫn đến một quán nhỏ nằm nép mình bên con hẻm rợp bóng cây thốt nốt, nơi không có biển hiệu hào nhoáng nhưng khách ra vào nườm nượp từ 6 giờ sáng. Một tô bún nước lèo ở đây là sự hòa quyện tuyệt vời của văn hóa ba dân tộc: • Nước dùng trong veo nhưng đậm đà nhờ sự kết hợp giữa mắm bò hóc (prohoc), cá lóc đồng luộc lấy thịt xé miếng vừa ăn, và mùi thơm the mát đặc trưng của củ ngải bún giã nhuyễn. • Rau sống ăn kèm phong phú đến choáng ngợp: bắp chuối thái mỏng, giá đỗ, hẹ bông, rau muống chẻ và vài nhánh rau đắng thanh mát giải nhiệt. • Topping đi kèm không thể thiếu vài miếng thịt heo quay da giòn rụm của người Hoa, hòa cùng tôm đất luộc ngọt lịm từ sông rạch Miền Tây. Húp một thìa nước dùng nóng hổi, vị ngọt thanh của cá đồng, vị mặn mòi của mắm và hương thơm nồng nàn của củ ngải bún như đánh thức toàn bộ vị giác. Giữa không gian quán quê mộc mạc, tiếng cô chủ quán đon đả chào khách khiến mọi căng thẳng của nhịp sống hiện đại đều tan biến. "Ẩm thực không đơn thuần là no bụng, đó là cách nhanh nhất để một kẻ lữ hành hiểu được chiều sâu tâm hồn của một vùng đất và lòng hiếu khách của người bản xứ." Mâm cơm đồng nội và những câu chuyện kết nối duyên lành Buổi chiều hôm ấy, mình ghé một quán cà phê vườn ven bờ kênh. Lúc này trên chiếc tivi cũ của quán đang phát lại một chương trình truyền hình quen thuộc. Mấy cô chú trung niên ngồi uống trà vừa nhai bánh pía vừa cười rôm rả, có chú nói vui: "Hồi đó bà xã tôi hay đòi bật tivi vì bảo tôi muốn coi hẹn hò, coi người ta ghép đôi mà phát thèm, chứ thời tụi tui làm gì có màn hình cảm ứng để lướt tìm bạn". Nghe câu chuyện mộc mạc ấy, mình lại nhớ đến cậu bạn thân cùng bàn làm việc hồi ở Sài Gòn. Cậu ấy từng rủ mình lên mạng đăng ký chương trình mai mối, trêu nhau: "Năm nay 2023 rồi, lo làm ăn kinh tế khó khăn quá khéo ế dài hạn, hay là đi dang ky bạn muốn hẹn hò để tìm nửa kia cho xong". Nhưng rồi sau đó, chính cậu lại tìm thấy ý trung nhân nhờ những diễn đàn giao lưu đời thực, nơi những người chung đam mê du lịch và ẩm thực tìm đến nhau. Thời buổi mạng xã hội phát triển rầm rộ, từ các hội nhóm ketbanbonphuong cho đến những không gian chat hen ho nghiem tuc, chúng ta có hàng ngàn cách để mở lời làm quen. Thế nhưng, đích đến cuối cùng của mọi mối quan hệ vẫn là những buổi hẹn hò ngoài đời thực: cùng nhau ngồi bên quán ốc lề đường, chia đôi một ly trà mãng cầu đang sốt rần rần trên mạng, hay chỉ đơn giản là nấu cho nhau nghe một bát canh chua cá lóc bông điên điển vào ngày mưa. Công thức nấu nước lèo cá lóc tại nhà cho anh em độc thân Trở về thành phố, mình quyết định tái hiện lại hương vị này trong căn bếp nhỏ. Anh em hoàn toàn có thể tự nấu để tự thưởng cho bản thân hoặc trổ tài khi người thương ghé chơi: • Bước 1: Chọn một con cá lóc đồng tươi sống (khoảng 700g - 1kg). Luộc cá vừa chín tới với vài lát gừng, vớt ra gỡ lấy phần thịt nạc, ướp chút tiêu và hành tím phi thơm. • Bước 2: Xương và đầu cá cho lại vào nồi, ninh nhỏ lửa cùng củ sả đập dập và củ ngải bún (nếu không có củ ngải bún tươi, anh em có thể đặt loại sơ chế sẵn trên sàn thương mại điện tử). • Bước 3: Lấy mắm cá linh hoặc mắm cá sặc nấu riêng trong một nồi nhỏ cho rã thịt, lọc lấy phần nước cốt trong rồi trút vào nồi nước luộc cá. • Bước 4: Nêm nếm chút đường phèn và muối hột sao cho vị ngọt thanh, hậu vị mặn mòi dễ chịu. Khi ăn, xếp bún ra tô, cho thịt cá lóc, vài lát heo quay, chan nước lèo sôi sùng sục và rắc thêm hành lá, ngò gai băm nhỏ. Lời kết Giữa một năm 2023 với quá nhiều thuật ngữ mới mẻ về trí tuệ nhân tạo, thiết bị số và áp lực công việc, việc dành cho mình một khoảng lặng bên mâm cơm gia đình hay một chuyến đi trải nghiệm ẩm thực bản địa chính là liều thuốc chữa lành tuyệt vời nhất. Anh em ZolaChat cuối tuần này đã có kế hoạch thưởng thức món gì chưa? Có ai cũng mê mẩn hương vị bún nước lèo miền Tây như mình, hay có công thức quán ruột nào tâm đắc ở các tỉnh thành khác? Hãy để lại bình luận bên dưới bài viết để chúng ta cùng nhau chia sẻ và làm phong phú thêm cẩm nang ẩm thực của cộng đồng nhé!