Chào anh em ZolaChat, đặc biệt là những tâm hồn hay ghé lại góc Truyện Ngắn & Thơ này vào mỗi tối muộn. Năm 2024 có lẽ là một năm với quá nhiều biến động và chuyển dịch. Làn sóng tái cơ cấu nhân sự công nghệ cuốn phăng chiếc ghế văn phòng quen thuộc của không ít anh em; rồi sự bùng nổ của AI đa phương thức khiến nhiều lúc chúng ta hoang mang tự hỏi: đâu mới là giá trị cốt lõi của cảm xúc con người? Hôm nay, sau những ngày lang thang về một góc nhỏ Bảo Lộc để "chữa lành" đúng nghĩa, mình muốn gửi đến các bạn một mẩu truyện ngắn nhẹ nhàng. Mong rằng nó sẽ là một nốt trầm êm ả giữa nhịp sống hối hả này. *** 1. Chuyến xe rời phố trong buổi sớm mù sương Chiếc xe điện nhỏ lăn bánh êm ru qua từng khúc cua đèo Bảo Lộc. Tiếng động cơ tĩnh lặng đến mức Khang có thể nghe rõ từng giọt mưa đầu mùa tháng Bảy gõ lộp độp lên kính chắn gió. Màn hình trung tâm thông báo trạm sạc gần nhất còn 12 cây số, đủ cho anh dừng chân, uống một ngụm trà nóng và suy nghĩ về chặng đường tiếp theo. Ba mươi hai tuổi, Khang vừa nhận quyết định thôi việc sau đợt tái cấu trúc quy mô lớn của một tập đoàn công nghệ. Dự án nền tảng giao tiếp trực tuyến mà đội ngũ của anh chăm chút suốt bốn năm trời nay đã được tối ưu hóa bằng các mô hình AI sinh tạo tự hành. Khang không buồn giận, chỉ cảm thấy một khoảng trống rỗng kỳ lạ. Rời khỏi thành phố ngột ngạt với những buổi họp xuyên đêm, anh chọn gom hành lý lên xe, tìm về căn homestay ven đồi chè của một người bạn quen thuở trước. 2. Góc hiên nhà và tiếng gõ lách cách Homestay đón Khang bằng mùi gỗ thông ngai ngái và làn khói mỏng bốc lên từ chảo sao chè thủ công. Chủ quán là An – một cô gái mảnh khảnh, chọn rời phố sớm hơn Khang tận ba năm để mở xưởng gốm và làm trà mộc. Chiều hôm ấy, khi mưa bắt đầu giăng trắng thung lũng, Khang ngồi ở góc hiên, mở chiếc laptop cũ để dọn dẹp lại hòm thư và những tệp dữ liệu lưu trữ từ thời sinh viên. Những dòng code đầu đời, những thư mục lưu trữ kỷ niệm về một thời Internet sơ khai bỗng ùa về. Nhìn thấy Khang trầm ngâm, An mang ra một tách trà ô long ấm, mỉm cười: - Anh lại nhớ công việc à? Về đây rồi mà vẫn chưa buông được chiếc máy tính sao? Khang cười trừ, lắc đầu: - Không, anh đang xem lại mấy bức ảnh cũ. Tự nhiên thấy nhớ cái thời mạng 2G, GPRS ngày xưa ghé thăm từng diễn đàn. Nhớ hồi đó anh em thức thâu đêm trên wap chat gaubong, gõ từng phím số cộc cạch nhắn cho nhau dòng tin không dấu mà vui lạ lùng. Đôi mắt An sáng lên một tia nhìn ngạc nhiên: - Ơ, anh Khang cũng từng dùng trang đó ư? Em tưởng thế hệ của anh chỉ biết đến Yahoo Messenger hay mIRC chứ? - Có chứ, hồi ấy sinh viên nghèo làm gì có smartphone như bây giờ. Cả phòng trọ chuyền tay nhau chiếc điện thoại cục gạch, mò mẫm vào từng wap chat online, kết bạn bốn phương. Rồi những hôm ra quán net đầu ngõ, mở web chat se để tìm bạn cùng sở thích âm nhạc, văn thơ. Sau này công nghệ phát triển, ai nấy đều cài chat chim trên chiếc máy bàn phím QWERTY, cảm giác tiếng chuông thông báo vang lên hồi hộp hơn bất cứ thứ gì trên đời. An bật cười, nụ cười trong veo như giọt sương đọng trên búp trà non: - Em nhớ cái biểu tượng chú chim sẻ màu xanh ấy lắm. Hồi lớp mười hai, em cũng từng có một người bạn giấu mặt trên đó. Tụi em chia sẻ với nhau từ bài văn thi đại học đến những ước mơ sau này. Rồi nhịp sống cuốn đi, điện thoại thông minh ra đời, hàng loạt app chat online hiện đại xuất hiện với đầy đủ tính năng gọi video, lọc âm, gợi ý câu trả lời tự động bằng trí tuệ nhân tạo... nhưng kỳ lạ là, người ta lại nói với nhau ít hơn. "Công nghệ càng giúp con người kết nối tức thì, khoảng cách giữa hai tâm hồn đôi khi lại vô tình bị kéo dãn ra bằng sự hời hợt." 3. Mảnh gốm mộc và cuộc đối thoại không màn hình Những ngày sau đó ở Bảo Lộc, Khang cất hẳn chiếc laptop vào đáy balo. Anh cùng An ra vườn hái búp trà non khi sương chưa tan, rồi vào xưởng phụ cô nhào đất sét. Bàn tay vốn chỉ quen gõ bàn phím và rê chuột đồ họa giờ lấm lem bùn đất, thô ráp nhưng lại mang đến cảm giác chân thật đến kỳ lạ. Khi đứng bên bàn xoay gốm, nhìn khối đất vô tri dần thành hình một chiếc tách dưới sự nắn nót của đôi bàn tay, Khang nhận ra bấy lâu nay mình đã quá mải mê chạy theo những con số tăng trưởng ảo, những thuật toán tương tác vô hồn. - Em làm chiếc tách này có méo một chút không sao – An vừa miết nhẹ miệng tách vừa nói – Đồ thủ công đẹp ở chỗ nó có tì vết, có dấu ấn của người làm ra nó. Giống như con người chúng ta, phải có những lúc vụng về, ngập ngừng thì cảm xúc mới thật. Khang nhìn cô, khẽ hỏi: - Người bạn năm xưa trên mạng của em, hai người có bao giờ gặp lại nhau ngoài đời không? An dừng tay lại một nhịp, ánh mắt hướng ra đồi trà xanh ngát đang tắm mình trong vạt nắng chiều: - Tụi em từng hẹn sẽ gặp nhau ở cổng trường đại học vào ngày nhập học năm 2024. Nhưng năm đó nhà em có biến cố, em phải chuyển trường về quê. Tin nhắn cuối cùng gửi qua mạng bị nghẽn sóng hay sao ấy, chẳng bao giờ thấy hồi âm. Đôi khi em nghĩ, có những cuộc gặp gỡ sinh ra chỉ để gửi lại một ký ức đẹp, nhắc mình nhớ rằng bản thân từng sống chân thành đến thế. Khang lặng người. Anh chợt nhớ về mùa thu năm 2024, chàng sinh viên năm nhất từng đứng đợi dưới gốc cây xà cừ suốt ba tiếng đồng hồ chỉ vì một lời hẹn trên mạng xã hội cũ, với một nickname có hình đại diện là đóa hoa trà trắng. Nhưng anh không nói ra. Có những bí mật, nếu để gió cuốn đi giữa lưng chừng đồi, có lẽ lại là một cái kết trọn vẹn và dịu dàng nhất. 4. Tìm lại chính mình giữa những kết nối thực Tuần nghỉ ngơi ngắn ngủi trôi qua nhanh như một cái chớp mắt. Đứng trước lúc trở lại thành phố, Khang thấy tâm thế mình nhẹ bẫng. Cơn bão sa thải hay áp lực chuyển dịch công nghệ năm 2024 không còn là bóng ma đè nặng trong tâm trí anh nữa. Khang hiểu rằng, máy móc có thể thay thế những dòng code, nhưng không bao giờ thay thế được sự thấu cảm, trải nghiệm sống và tình cảm giữa người với người. Trước khi Khang lên xe, An trao cho anh một chiếc hộp giấy mộc mạc, bên trong là chiếc tách gốm anh tự tay nhào nặn những ngày qua: - Tặng anh này. Chúc anh về phố tìm được một dự án mới thật ý nghĩa. Và nhớ nhé, dù bận đến đâu cũng đừng chỉ nhìn vào màn hình. Khang nhận lấy chiếc tách, cảm nhận lớp men gốm còn vương chút hơi ấm của nắng đồi: - Cảm ơn An. Anh nhất định sẽ quay lại, vào mùa thu hoạch trà tới. Chiếc xe điện nhẹ nhàng lướt đi trên con đường trải nhựa thênh thang, để lại sau lưng thung lũng xanh biếc và một bóng hình nhỏ nhắn vẫy tay chào. Khang không bật nhạc, cũng không mở ứng dụng dẫn đường. Anh hạ nhẹ cửa kính, để luồng gió cao nguyên mát rượi ùa vào khoang lái. • Đôi khi, mất đi một công việc lại là cơ hội để chúng ta tìm lại cuộc đời mình. • Đôi khi, buông bỏ chiếc màn hình số lại giúp ta nhìn thấy người đang đứng ngay bên cạnh. *** Các bạn ở ZolaChat thân mến, giữa năm 2024 bộn bề với bao nỗi lo toan cơm áo gạo tiền và sự phát triển chóng mặt của thế giới số, đã bao lâu rồi bạn chưa ngồi xuống trò chuyện thật lòng với một ai đó ngoài đời thực mà không cầm theo chiếc điện thoại? Kỷ niệm kết nối đầu tiên của bạn là gì? Hãy chia sẻ cùng mình ở bên dưới nhé!