Chào anh em ZolaChat,
Năm 2023 này quả thực là một năm đầy biến động và xáo trộn cảm xúc với nhiều người trong chúng ta. Sau một giai đoạn dài gồng mình vượt qua khó khăn kinh tế, rồi lại bước vào cơn sốt làm việc hybrid, ngày ngày đối mặt với những cuộc cách mạng công nghệ như ChatGPT hay làn sóng mua sắm ngập tràn trên TikTok Shop, có những lúc mình cảm thấy đôi mắt và tâm trí mình kiệt quệ trước những màn hình xanh. Những lúc như thế, thứ duy nhất kéo mình trở về với hiện thực, làm dịu lại tâm hồn không gì khác ngoài hương vị của những mâm cơm mộc mạc và sự ấm áp của các cuộc gặp gỡ đời thực.
Nhân những ngày làm việc từ xa linh hoạt trong năm 2023, mình đã có dịp xách ba lô làm một chuyến đi ngắn dọc các tỉnh phía Bắc vào đến dải đất miền Trung nắng gió. Không chạy theo các nhà hàng sang trọng gắn sao, chuyến đi này mình dành trọn vẹn để đi sâu vào các ngõ ngách, trải nghiệm ẩm thực bản địa cùng những người bạn mà mình kết nối được qua các hội nhóm địa phương.
1. Đậm đà vị đất chè và dê núi cố đô: Những trải nghiệm không thể quên
Điểm dừng chân đầu tiên của mình là vùng trung du Bắc Bộ. Nhờ một lần tình cờ tham gia nhóm kết bạn thái nguyên trên diễn đàn đầu năm nay, mình được một người anh bản địa dẫn đi thưởng thức văn hóa ẩm thực đúng chất xứ chè. Khác xa với thứ trà pha vội nơi công sở, việc ngồi trong một nếp nhà gỗ ven đồi, thưởng chén trà Tân Cương tiền chát hậu ngọt sâu, ăn kèm miếng bánh chưng Bờ Đậu dẻo quánh, thơm nồng mùi tiêu rừng đã làm mình tỉnh cả người. Ẩm thực Thái Nguyên không cầu kỳ ở gia vị công nghiệp, mà nằm ở sự nguyên bản của nông sản vườn nhà.
Rời Thái Nguyên xuôi về phương Nam, mình ghé qua vùng đất di sản Ninh Bình. Nếu chỉ nhìn qua các clip ngắn trên mạng xã hội, bạn sẽ dễ rơi vào những quán cơm cháy công nghiệp bày bán la liệt cho khách du lịch. May mắn nhờ mối duyên kết bạn ninh bình với mấy anh em dân phượt chính gốc, mình được dắt vào một quán nhỏ nép mình sát chân núi đá vôi ở huyện Hoa Lư:
• Dê tái chanh: Thịt dê núi chạy bộ săn chắc, ngọt lịm, thái lát mỏng bóp cùng sả, gừng, lá chanh và thính gạo, cuốn cùng lá sung bùi bùi chấm ngập bát tương bần gừng thơm lừng.
• Cơm cháy sốt tim cật: Từng tảng cơm cháy giòn rụm hạt vàng óng, rưới đẫm nước sốt tim cật xào nấm sánh sệt, vừa béo ngậy vừa thơm phức hạt gạo quê nếp cái hoa vàng.
Cảm giác gắp một miếng dê tái, nhấp một ngụm rượu cần Kim Sơn giữa tiết trời mát mẻ quả thực xua tan đi hết mọi áp lực deadline công việc của năm 2023.
2. Xuôi dòng sông Trà: Vị cay nồng chân chất xứ Quảng
Tiếp tục hành trình dọc dải đất miền Trung, điểm đến để lại cho mình nhiều dư vị nhớ thương nhất chính là Quảng Ngãi. Vùng đất này không ồn ào náo nhiệt như các thành phố du lịch lớn, nhưng ẩm thực lại mang một bản sắc dữ dội và sâu lắng như chính con người nơi đây.
Trong chuyến công tác kết hợp ghé thăm này, mình có dịp gặp gỡ một cô bạn quen qua mạng trong dịp hẹn hò quảng ngãi. Bạn dẫn mình ra bờ kè sông Trà Khúc vào một chiều lộng gió để thưởng thức món Don – thức quà bình dị mà bất cứ người con xứ Quảng nào đi xa cũng khắc khoải nhớ về.
Tô Don bưng ra bốc khói nghi ngút, chỉ gồm những con don bé xíu nằm nép dưới lớp nước luộc ngọt thanh tự nhiên, rắc thêm hành lá, hành tây và vài lát ớt xiêm xanh cay xé lưỡi. Khi ăn, ta bẻ miếng bánh tráng gạo nướng giòn rụm thả vào bát nước dùng, để bánh vừa kịp ngấm mềm thì húp trọn một thìa. Vị cay xè của ớt xiêm quyện với vị ngọt đậm đà của con don sông khiến mồ hôi túa ra, nhưng lại mang đến cảm giác sảng khoái đến lạ kỳ.
Chưa hết, bữa tối bên bờ biển còn được làm phong phú bởi:
• Ram bắp giòn rụm: Bắp non nạo nhuyễn, trộn cùng gia vị cuốn trong bánh tráng mỏng chiên vàng ươm, cuốn rau sống chấm nước mắm tỏi ớt chua ngọt vừa miệng.
• Cá bống sông Trà kho tiêu: Nồi cá bống đất kho tộ săn quéo, cay nồng ớt bột và thơm mùi tiêu giã, ăn cùng bát cơm trắng nấu từ gạo mới thì bao nhiêu muộn phiền cũng tan biến.
3. Ẩm thực và kết nối: Khi màn hình nhường chỗ cho sự chân thật
Giữa năm 2023, chúng ta chứng kiến sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và thế giới ảo. Nhiều người dần thu mình lại sau bàn phím, giải khuây bằng những chuỗi ngày chat voi gai vu vơ trên các nền tảng mạng xã hội không đầu không cuối, để rồi nhận lại cảm giác trống rỗng sau khi tắt máy tính. Nhiều bạn bè xung quanh mình cũng loay hoay tìm kiếm một app hẹn hò an toàn với mong muốn gặp gỡ một ai đó thấu hiểu, nhưng lại quên mất rằng sự gắn kết bền chặt nhất thường bắt đầu từ những điều giản dị: một bữa ăn ngon, một quán cà phê quen và những câu chuyện đời thường không có sự can thiệp của thuật toán.
"Hương vị của một món ăn không chỉ nằm ở gia vị hay kỹ thuật nấu nướng, mà nằm ở người ngồi đối diện và câu chuyện được sẻ chia bên mâm cơm."
Chuyến đi trải nghiệm ẩm thực lần này nhắc nhở mình rằng: Công nghệ có thể giúp chúng ta tìm ra hàng nghìn công thức nấu ăn trong vài giây, nhưng nó không thể nêm nếm được tình cảm của người nấu, cũng chẳng thể tái hiện được tiếng cười giòn tan khi cùng nhau chia đôi cái ram bắp nóng hổi hay húp xì xụp bát canh don cay nồng.
Lời kết
Khép lại năm 2023 với nhiều trải nghiệm vị giác đáng giá, mình nhận ra ẩm thực Việt Nam kỳ diệu ở chỗ nó luôn mang một năng lượng chữa lành kỳ lạ. Dù bạn đang ở đâu, làm công việc văn phòng hay freelancer bận rộn, hãy dành cho mình những ngày cuối tuần gập laptop lại, rủ bạn bè hoặc người thương lang thang qua những con ngõ nhỏ, tìm kiếm một món ăn địa phương mà mình chưa từng thử.
Ở đây có anh em nào là "thổ địa" ẩm thực Thái Nguyên, Ninh Bình hay Quảng Ngãi không? Hãy để lại bình luận chia sẻ thêm những quán ruột giấu kín của các bạn để mình và cộng đồng cùng lưu lại cho những chuyến đi tiếp theo nhé!