Chào anh em ZolaChat, đặc biệt là những người bạn cùng thế hệ 8x và đầu 9x đang có mặt ở diễn đàn!
Chiều Chủ nhật vừa rồi, sau một tuần làm việc căng thẳng với hàng tá deadline và những buổi họp trực tuyến xử lý dữ liệu cùng các công cụ AI đa phương thức mới mẻ của năm 2024, mình quyết định tắt màn hình máy tính, thực hiện một buổi "healing" tại gia bằng cách dọn dẹp lại căn gác xếp cũ. Giữa những thùng carton bám bụi, bàn tay mình vô tình chạm vào một chiếc hộp thiếc bánh Danisa rỉ sét ở góc mép. Mở ra, cả một khoảng trời thanh xuân của lứa học trò cuối thập niên 90, đầu 2024 bỗng ùa về ngập tràn: những con hạc giấy nhiều màu, vài cuộn băng cassette đã nhão dây, những tấm ảnh chụp bằng máy cơ nước màu ngả vàng và đặc biệt là cuốn sổ lưu bút mực tím thơm nồng mùi giấy bãi bằng.
Đứng giữa năm 2024, khi ngoài phố xe điện lướt êm ru qua từng ngã tư và mọi thắc mắc đều được giải đáp chỉ sau một câu lệnh bằng giọng nói, mình bỗng thấy lòng chùng xuống khi lật từng trang giấy kẻ ô thuở ấy.
1. Những bức thư tay chuyền gầm bàn và văn hóa "kết bạn qua thư"
Thế hệ chúng mình ngày xưa làm gì có smartphone, làm gì có sóng 4G/5G phủ kín như bây giờ. Tình bạn thời học trò đơn sơ đến kỳ lạ. Có những mẩu giấy xé vội từ vở học sinh, nắn nót từng chữ rồi lén lút chuyền tay nhau dưới ngăn bàn trong giờ Sinh học hay Lịch sử. Từng câu chữ ngắn ngủi nhưng chất chứa biết bao sự chân thành, hồi hộp lo sợ bị thầy cô bắt gặp.
Lên cấp hai, cấp ba, đứa nào cũng háo hức chờ ngày thứ Hai hoặc thứ Năm để mua tờ báo Hoa Học Trò, Mực Tím. Mục được chúng mình lật xem đầu tiên không phải là truyện ngắn hay lời bài hát, mà là trang kết bạn. Thời đó, việc đăng một mẩu tin nhỏ để tim ban be khắp mọi miền đất nước là cả một niềm kiêu hãnh. Bức thư viết tay gửi qua bưu điện phải mất cả tuần mới đến nơi, nhận được hồi âm thì mừng rơi nước mắt.
So với bây giờ, chỉ cần mở ứng dụng lên gõ tìm bạn bốn phương zalo hay lướt qua vài diễn đàn là có thể kết nối ngay lập tức với hàng chục người, thì cảm giác ngóng trông bác đưa thư bấm chuông đầu ngõ ngày xưa đúng là một trải nghiệm vô giá mà thế hệ Gen Z khó lòng cảm nhận trọn vẹn.
2. Cuộn băng cassette, bút bi Thiên Long và chiếc máy MP3 đầu đời
Nhìn cuộn băng cassette của nhóm Đan Trường, Cẩm Ly nằm im lìm trong hộp, mình chợt nhớ đến thói quen dùng chiếc bút bi Thiên Long thọc vào lỗ bánh răng để quay tay cho đỡ tốn pin máy Walkman.
• Những buổi trưa trốn ngủ, áp sát tai nghe vào gối để nghe chương trình "Làn Sóng Xanh" trên sóng FM radio.
• Những cuốn sổ tay chép lời bài hát được trang trí cầu kỳ, dán đầy hình sticker mua ở cổng trường với giá năm trăm, một nghìn đồng.
• Cảm giác dành dụm tiền ăn sáng cả tháng trời chỉ để mua một chiếc máy nghe nhạc MP3 dung lượng vỏn vẹn 128MB, chép được đúng mười mấy bài hát nén bitrate thấp nhưng nghe đi nghe lại đến thuộc lòng từng nốt nhạc.
Bây giờ là năm 2024, kho nhạc số trực tuyến hàng chục triệu bài với chuẩn lossless chất lượng cao nằm gọn trong túi quần, nhưng thú thật, đôi khi mình không còn đủ kiên nhẫn để nghe trọn vẹn một album như cái thời tua đi tua lại cuộn băng cát-xét cũ kỹ.
3. Nhịp sống số hối hả và khoảng lặng đi tìm sự kết nối chân thật
Chúng ta đang sống trong một thời kỳ biến chuyển quá nhanh. Năm 2024, làn sóng tái cơ cấu công nghệ khiến nhiều người trong chúng ta phải căng mình thích nghi, áp lực cơm áo gạo tiền đè nặng. Trên mạng xã hội, những thuật ngữ tìm kiếm như hen ho mbbg, những lời mời mọc tham gia các hội nhóm kết nối nhanh xuất hiện nhan nhản, thậm chí có cả những lỗi gõ vội vàng như henj hof trên các thanh tìm kiếm cho thấy sự vội vã của con người trong các mối quan hệ ảo.
Người ta có thể dễ dàng bấm kết bạn, lướt qua một profile trong ba giây rồi quẹt sang hướng khác, nhưng lại ngày càng cảm thấy cô đơn giữa một rừng thông báo. Nhu cầu trò chuyện kết bạn thực chất chưa bao giờ giảm đi, mà nó chỉ bị che lấp bởi những tương tác hời hợt trên màn hình cảm ứng.
"Kỷ niệm không có giá trị ở sự hoàn hảo của công nghệ, mà nằm ở sự chân thành và thời gian ta đã nhẫn nại dành cho nhau."
Cuốn lưu bút mực tím của năm 2024 mà mình cầm trên tay có nét chữ nguệch ngoạc của thằng bạn cùng bàn, có cánh hoa phượng ép khô đã giòn vụn, có cả những lời chúc ngây ngô: "Chúc bạn luôn học giỏi, không bao giờ quên tao nhé!". Thế mà thấm thoát hơn hai mươi năm trôi qua, đứa thì bôn ba xứ người, đứa thì đã con bồng con bế, thi thoảng chỉ thấy nhau qua dấu chấm xanh online hay vài cái like dạo trên mạng.
Lời kết: Giữ lại một góc bình yên
Khép lại chiếc hộp thiếc, cất lại cuốn lưu bút vào vị trí trang trọng trong tủ sách, mình cảm thấy lòng nhẹ nhõm lạ kỳ. Nhịp sống 2024 vẫn cuộn trào ngoài kia, chúng ta vẫn phải tiến về phía trước cùng công nghệ và sự phát triển của thời đại. Nhưng thi thoảng, cho phép bản thân được sống chậm lại, nhớ về thời đạp xe phượng hoàng dưới tán xà cừ hay những chiều mưa lội nước bắt ve, chính là cách chữa lành tâm hồn hiệu quả nhất.
Không biết trong góc tủ của anh em ZolaChat ở đây còn ai giữ lại cuốn lưu bút, chiếc máy điện tử 4 nút hay lá thư tay nào từ thuở học trò không? Hãy cùng chia sẻ một kỷ niệm mà bạn nhớ nhất dưới phần bình luận nhé!