Có những buổi chiều giữa năm 2024, ta chợt thèm một khoảng lặng...
Chiều nay, mình ngồi ở một góc quán cà phê quen thuộc tại trung tâm thành phố. Bên ngoài cửa kính, từng hàng xe điện lướt đi êm ru trên phố, trạm sạc công cộng sáng đèn xanh mát mắt, và chiếc smartphone trên bàn liên tục rung lên thông báo từ các công cụ AI đa phương thức vừa cập nhật bản tóm tắt công việc trong ngày. Nhịp sống số của năm 2024 dường như đang cuốn chúng ta đi quá nhanh. Giữa những áp lực tái cơ cấu nhân sự ngành công nghệ, những buổi họp online căng thẳng và trào lưu xách balo đi "healing" tìm về thiên nhiên, bất giác giai điệu bài hát "Mưa phi trường" vang lên từ một chiếc radio cổ của bác chủ quán khiến mình khựng lại.
Khoảnh khắc ấy đưa mình trở về nguyên vẹn những năm tháng cuối thập niên 90, đầu những năm 2024. Cái thời mà lũ nhóc 8x, 9x chúng mình chưa từng biết mạng xã hội là gì, tài sản quý giá nhất của một đứa học trò đôi khi chỉ là cuốn băng cassette rối dây và cây bút bi Thiên Long gắn liền với bao kỷ niệm.
"Tuổi thơ của thế hệ 8x 9x không lấp lánh bởi màn hình cảm ứng độ phân giải cao hay những dòng thuật toán thông minh, mà đong đầy bằng sự kiên nhẫn, chờ đợi và những điều mộc mạc vô giá."
"Kỹ nghệ" quay băng bằng bút bi và sự kiên nhẫn đã mất
Anh em thế hệ 8x, 9x đời đầu chắc chắn không thể quên được cảm giác này: chiếc máy phát nhạc cắn băng, dải ruy-băng đen bóng mỏng dính bị kéo tuột ra ngoài, nhăn nhúm bên trong khe đọc từ. Lúc ấy, cả đám phải nín thở nhẹ nhàng gỡ từng chút một, rồi cắm chặt đầu chiếc bút bi Thiên Long hình lục lăng vào một trong hai bánh răng nhựa, bắt đầu xoay đều tay.
• Xoay ngược chiều kim đồng hồ để cuộn lại dải băng bị chùng.
• Căn đúng điểm dừng để không bỏ lỡ đoạn dạo đầu bài hát yêu thích trên sóng Làn Sóng Xanh.
• Dùng mẩu băng dính nhỏ dán nối lại nếu chẳng may dây băng bị đứt gãy giữa chừng.
Ngày ấy, muốn nghe lại một bài hát, chúng mình phải chờ đợi cả buổi chiều bên chiếc radio, tay luôn đặt sẵn ở nút "Rec" và "Play" cùng lúc để thu lại từng giai điệu từ chương trình quà tặng âm nhạc. Sự chờ đợi đó rèn cho thế hệ chúng ta một lòng kiên nhẫn kỳ lạ. Chúng ta trân trọng từng nốt nhạc, thuộc làu từng lời ca viết tay nắn nót trong cuốn sổ bìa cứng dán đầy hình thần tượng Đan Trường, Cẩm Ly hay Lam Trường.
Từ mục "Kết bạn bốn phương" trên báo giấy đến thế giới chạm vuốt 2024
Nhìn giới trẻ ngày nay cầm điện thoại thông minh, lướt ngón tay qua lại trên các nền tảng số, mình lại bồi hồi nhớ về cách mà thế hệ 8x 9x từng tìm kiếm bạn bè. Hồi đó làm gì có khái niệm về một app kiếm bạn nói chuyện chỉ cần định vị GPS là hiện ra hàng chục người xung quanh. Cũng chẳng ai nghĩ đến chuyện lên mạng gõ tìm app tim gai hay sốt sắng tra cứu các từ khóa như tìm bạn gái tâm sự có số điện thoại như nhịp sống thực dụng bây giờ.
Cầu nối tình cảm của tụi mình ngày xưa đơn sơ lắm. Đó là trang áp chót của tờ Mực Tím, Hoa Học Trò hay Thiếu Niên Tiền Phong với góc nhỏ mang tên "Kết bạn bốn phương". Mỗi mẩu tin nhắn gửi về tòa soạn chỉ vỏn vẹn vài dòng: họ tên, bút danh, sở thích nghe nhạc không lời, yêu màu tím và một địa chỉ hòm thư bưu điện. Ai có điều kiện hơn một chút thì gửi kèm tấm ảnh chụp bằng máy cơ mờ mờ, tương tự như khái niệm tim ban bon phuong co hinh thời kỳ đầu của các trang web sơ khai.
Những lá thư tay viết trên giấy thơm học trò, dán con tem 400 đồng hay 800 đồng, phải mất cả tuần lễ mới đến tay người nhận. Cảm giác ngóng đợi bác đưa thư bấm chuông trước cổng nhà vào mỗi trưa hè là thứ cảm xúc hồi hộp mà không một ứng dụng nhắn tin tức thời nào của năm 2024 có thể mang lại được. Với những người mong muốn tim ban gai o vietnam thuở các diễn đàn Yahoo 360 hay TTVNOL vừa chớm nở, mỗi dòng tin nhắn gửi đi đều chứa chan sự chân thành, kính cẩn và kín đáo, không vồn vã, không toan tính.
Những kỷ vật một thời: Giữ lại chút bình yên giữa dòng đời số hóa
Năm 2024, thế giới chứng kiến làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ. Trí tuệ nhân tạo có thể vẽ nên một bức tranh hoàn mỹ chỉ trong vài giây, xe điện thông minh tự hành đưa ta qua từng góc phố, nhưng dường như tâm hồn con người lại dễ rơi vào trạng thái chông chênh và cô đơn hơn bao giờ hết. Có lẽ vì thế mà trào lưu tìm về lối sống tối giản, sưu tầm đồ cổ, nghe đĩa than và băng cassette đang dần hồi sinh như một cách tự chữa lành.
Đôi khi, lục lại chiếc hòm gỗ cũ dưới gầm giường, chạm tay vào chiếc máy xếp gạch điện tử màu xám tro, cuốn lưu bút dán đầy cánh phượng khô ép phẳng phiu hay chùm chìa khóa gắn chiếc móc khắc tên vụng về, ta bỗng thấy lòng mình chùng xuống một nhịp dịu dàng. Những kỷ vật ấy nhắc chúng ta nhớ rằng mình đã từng có một thời niên thiếu trong trẻo đến thế – nơi niềm vui chỉ đơn giản là mượn được tập 5 bộ truyện tranh "Dấu ấn rồng thiêng" hay đạp chiếc xe mini cà tàng chở nhau đi ăn que kem đá 500 đồng sau giờ tan học.
"Công nghệ giúp chúng ta đi nhanh hơn, nhưng chính những ký ức xưa cũ mới là mỏ neo giữ cho tâm hồn không bị cuốn trôi giữa những xáo động của thời cuộc."
Lời kết
Giữa một năm 2024 đầy biến động và vội vã, việc dành cho mình một buổi tối cuối tuần tạm gác lại các thông báo công việc, pha một ấm trà nóng và lắng nghe một cuộn băng cũ không chỉ là hoài niệm, mà còn là cách để nạp lại năng lượng cho tâm hồn.
Anh em ZolaChat thế hệ 8x 9x còn giữ lại kỷ vật học trò nào không? Điều gì khiến các bạn nhớ nhất khi nghĩ về những ngày tháng chưa có internet của tụi mình? Hãy cùng để lại một vài dòng chia sẻ bên dưới để chúng ta cùng nhau sống lại những năm tháng thanh xuân tuyệt đẹp ấy nhé!