Một buổi chiều lặng gió năm 2024 và ký ức bất chợt ùa về
Chiều nay, mình ghé một trạm sạc xe điện ven đô sau chuỗi ngày dài mệt nhoài vì làn sóng tái cơ cấu nhân sự công nghệ đợt giữa năm 2024. Cắm sạc cho chiếc xe, mở máy tính bảng kiểm tra vài dòng phản hồi từ trợ lý AI đa phương thức đang tổng hợp số liệu bằng giọng đọc mượt mà, mình chợt thấy mỏi mắt. Rời màn hình, phóng tầm mắt ra khoảng trời hoàng hôn đỏ rực phía bãi cỏ, mình bỗng bắt gặp hình ảnh hai cô cậu học trò đèo nhau trên chiếc xe đạp mini Nhật cũ, tà áo dài trắng bay lòa xòa trong gió.
Khoảnh khắc ấy, cả một trời ký ức của lứa 8x, 9x đời đầu bỗng dội về nguyên vẹn trong lồng ngực. Giữa năm 2024 – thời điểm mà người ta có thể tạo ra cả một bài thơ hay bức tranh chỉ bằng một câu lệnh, nơi những chuyến đi du lịch chữa lành (healing) trở thành cứu cánh cho tâm trí kiệt sức – thì những kỷ niệm học trò mộc mạc ngày xưa bỗng hóa thành một báu vật vô giá.
Mảnh giấy chuyền tay dưới hộc bàn: "Ứng dụng trò chuyện" đầu đời
Ngày ấy, làm gì có smartphone, làm gì có internet băng thông rộng hay các ứng dụng trò chuyện tức thời như bây giờ. Cả một bầu trời giao tiếp của thế hệ học trò chúng mình gói gọn trong một ngăn bàn gỗ chi chít vết khắc tên và những mẩu giấy xé vội từ trang vở ô ly.
• Những mẩu giấy gấp tư, gấp tám, thậm chí kỳ công gấp thành hình phi thuyền, trái tim rồi ném lén lút qua 2-3 dãy bàn trong giờ học.
• Nội dung thì ngô nghê hết sức: "Tiết sau đi ăn bò bía không?", "Ê, cho mượn cuốn mực tím với", hay đôi khi chỉ là một lời khen ngượng nghịu gửi cho bạn nữ bàn bên.
• Cái cảm giác tim đập thình thịch khi chuyền thư mà sợ bị thầy cô giáo bắt gặp, hay sự hồi hộp chờ đợi bạn phản hồi lại bằng nét bút bi tím thân thương, nó sống động và chân thật gấp vạn lần những chiếc thông báo nhảy trên màn hình khóa ngày nay.
Để tìm bạn bè hay kết nối với một ai đó hồi ấy, chúng mình chẳng có thuật toán gợi ý điểm chung. Mọi sự gắn kết bắt đầu từ một lần cùng trực nhật lớp, một cây bút chì cho mượn lúc kiểm tra 15 phút, hay đơn giản là đứng đợi nhau dưới gốc phượng già lúc tan trường.
Cuốn lưu bút mùa ve kêu và "mạng xã hội offline" đong đầy cảm xúc
Mỗi độ tháng Năm về, khi tiếng ve râm ran trên những vòm xà cừ cổ thụ, khắp các lớp học thời 8x 9x lại rộn ràng phong trào chuyền tay nhau những cuốn sổ lưu bút.
Đó là cuốn sổ bìa cứng dán đầy hình ảnh những thần tượng ca nhạc như Đan Trường, Cẩm Ly, hay nhóm 1088, Mỹ Tâm. Trong cuốn sổ ấy, mỗi đứa bạn là một "trang cá nhân" hoàn toàn thủ công. Từng nét chữ nắn nót, từng nhánh hoa phượng ép khô cẩn thận giữa hai trang giấy, những câu chúc sến sẩm nhưng chan chứa chân tình:
"Sau này dù vật đổi sao dời, dù mỗi đứa một phương trời, xin đừng quên những trưa hè trốn ngủ chia nhau que kem chuối ba trăm đồng cậu nhé!"
Không có tính năng chỉnh sửa hay bộ lọc màu lộng lẫy, nhưng mỗi dòng lưu bút là một lát cắt tâm hồn chân thật nhất. Chúng mình dán vào đó những tấm ảnh thẻ cỡ 3x4 chụp vội ở tiệm ảnh gần trường, ghi nợ nhau từng kỷ niệm đẹp đẽ mà chẳng cần bất kỳ bản cập nhật nào để lưu giữ.
Từ chiếc xe đạp cào cào đến văn hóa hẹn hò ở Việt Nam thời hiện đại
Nói về chuyện tình cảm học trò thời ấy, khái niệm "hẹn hò" mang một sắc thái vô cùng ngây ngô. Không có các nền tảng sang trọng, không cần chi phí đắt đỏ, văn hóa hẹn hò ở việt nam của thế hệ 8x 9x thuở ấy đích thực là những buổi hẹn hò miễn phí theo nghĩa trong trẻo nhất:
• Một buổi chiều đạp xe cào cào song song trên con đường rợp bóng cây, chỉ dám nhìn nhau cười bẽn lẽn mà chẳng dám chạm tay.
• Ghé quán chè trân châu lề đường, gọi hai ly chè đỗ xanh mát lạnh rồi ngồi hàng giờ chỉ để nghe nhau kể chuyện kiểm tra học kỳ.
• Đầu tư nhất có lẽ là gom tiền tiêu vặt mấy tuần liền mua một chiếc băng cassette hoặc đĩa CD nhạc Hoa lời Việt tự thu âm để tặng "người ấy" vào dịp sinh nhật.
Bước sang năm 2024, mình thấy mọi thứ tiện lợi hơn gấp trăm lần. Chỉ cần vài cái chạm tay trên ứng dụng kết bạn, người ta có thể lướt qua hàng trăm gương mặt, tìm thấy hàng ngàn người có cùng gu âm nhạc, sở thích ẩm thực. Thế nhưng, dường như sự kết nối giữa người với người lại mong manh và dễ đứt gãy hơn. Chúng ta dễ dàng kết nối, nhưng lại khó lòng kiên nhẫn để thấu hiểu một tâm hồn.
Giữ lại sự chân thành giữa nhịp sống số hóa 2024
Công nghệ, dù tiến bộ đến mức nào, AI dù có thể thấu hiểu ngôn ngữ tự nhiên tốt ra sao, cũng không thể thay thế được ánh mắt bối rối hay hơi ấm của một cái nắm tay đời thực. Đôi khi, giữa những biến động việc làm, áp lực deadline và nhịp sống số quay cuồng của năm 2024, việc nhìn lại những ký ức xưa cũ không phải là chìm đắm trong quá khứ, mà là để nhắc nhở bản thân về giá trị của sự chân thành mộc mạc.
Nếu bạn đang cảm thấy cô đơn giữa một thế giới đầy rẫy thông báo và những cuộc trò chuyện vội vàng, có lẽ đã đến lúc chúng ta học lại cách lắng nghe và kiên nhẫn như những ngày xưa cũ. Hãy nhắn một tin nhắn dài có tâm cho người bạn lâu năm không gặp, rủ ai đó một buổi chiều cà phê không điện thoại, hoặc đơn giản là viết vài dòng nhật ký tay cho riêng mình.
Còn các bạn ở ZolaChat thì sao? Kỷ vật thời đi học mà anh em còn giữ đến tận năm 2024 này là gì? Một mảnh giấy tỏ tình, cuốn sổ chép lời bài hát hay một tấm ảnh thẻ bạc màu? Hãy để lại bình luận bên dưới cùng ôn lại một thời thanh xuân tươi đẹp nhé!