Một đêm tháng 11, nghe tiếng thở dài sau màn hình laptop Đồng hồ điểm 1 giờ sáng. Góc phòng trọ nhỏ ở Sài Gòn chỉ còn vệt sáng xanh leo lét hắt ra từ màn hình chiếc máy tính làm việc. Mình vừa bấm gửi dòng phản hồi cuối cùng cho khách hàng qua chiếc app chát quen thuộc, thở phào một tiếng nhưng lồng ngực vẫn trĩu nặng. Năm 2023 này, nhịp sống dường như chạy nhanh đến mức đôi khi mình có cảm giác chỉ cần chớp mắt một cái là bản thân đã bị tụt lại phía sau. Chưa có năm nào mà câu chuyện mưu sinh, công việc và sự cô đơn lại đan xen dày đặc như năm nay. Đi đâu cũng nghe người ta bàn tán về ChatGPT, về trí tuệ nhân tạo sẽ thay thế việc làm, về làn sóng cắt giảm nhân sự từ các tập đoàn lớn đến các công ty vừa và nhỏ. Những anh em đồng nghiệp hôm nay còn ngồi uống cà phê vỉa hè cùng nhau, tuần sau đã nhận email tạm biệt trong im lặng. Mô hình làm việc từ xa hay hybrid giúp mình tiết kiệm được hai tiếng kẹt xe mỗi ngày, nhưng đổi lại, ranh giới giữa cuộc sống và công việc bỗng dưng biến mất hoàn toàn. Nhà trở thành văn phòng, và giường ngủ đôi khi chỉ là nơi đặt tạm chiếc laptop đang dang dở dự án. "Giữa thời đại mà máy móc bắt đầu biết viết văn, vẽ tranh và lắng nghe con người, chúng ta lại dường như ngày càng khó khăn hơn trong việc tìm một người thật sự lắng nghe chính mình." Từ góc nhỏ ký ức thời Java đến những thông báo không hồi kết Nằm ngửa lưng ra sàn gỗ, mình chợt nhớ về những ngày xưa cũ – cái thuở mà mạng Internet còn là một điều gì đó thiêng liêng và chậm rãi. Nhớ những năm tháng cấp ba, chui trong chăn ấm với chiếc điện thoại phím bấm cọt kẹt, lần mò từng địa chỉ wap chát để tìm bạn bốn phương. Thế hệ chúng mình từng đi qua những ngày tháng lang thang trên các diễn đàn wap như chimbuom, nơi những dòng tin nhắn ký tự không dấu được gửi đi với tất cả sự hồi hộp và chân thành. Ngày ấy, mọi thứ gắn liền với hai chữ mộc mạc. Một góc chat free giản dị, không thuật toán theo dõi, không quảng cáo bám đuổi, người ta đến với nhau chỉ bằng sự đồng điệu của những tâm hồn xa lạ. Không ai biết mặt ai, chẳng ai bận tâm đối phương lương tháng bao nhiêu, đi xe gì hay chức danh hoành tráng thế nào. Còn bây giờ, mở điện thoại ra là vô số thông báo: từ email công việc, tin nhắn dự án, cho đến những phiên phát trực tiếp dồn dập trên TikTok Shop với hàng nghìn đơn hàng nhảy múa. Tối qua lướt mạng, thấy mấy bạn trẻ rủ nhau săn sale một chú gấu bông us mềm mịn gửi tặng người thương qua đường bưu điện, mình bỗng mỉm cười nhớ lại cái thời chỉ cần nhận được một icon mặt cười ký tự :-) qua màn hình đen trắng cũng đủ để cả đêm thao thức. Những trăn trở tuổi trẻ giữa năm 2023 đầy biến động Năm nay, mình chạm ngưỡng gần ba mươi. Cái tuổi không còn quá bồng bột để mơ mộng viển vông, nhưng cũng chưa đủ vững chãi để bình thản trước mọi giông bão cuộc đời. Khi nền kinh tế đang chật vật hồi phục sau đại dịch, chi phí sinh hoạt leo thang từng ngày thì nỗi lo cơm áo gạo tiền không còn là câu chuyện xa xôi trên báo đài nữa, mà nó hiện hữu ngay trong từng lần đi siêu thị, từng lần nhận hóa đơn tiền nhà. Nhiều lúc ngồi ngẫm nghĩ, mình tự hỏi bản thân rốt cuộc đang đuổi theo điều gì: • Chúng ta cắm đầu nâng cấp kỹ năng, học cách dùng AI, chạy đua với máy móc để không bị đào thải, nhưng lại quên mất việc chăm sóc sức khỏe tinh thần của chính mình. • Chúng ta kết nối với hàng trăm người mỗi ngày qua mạng xã hội, nhưng lại ngập ngừng không dám gọi một cuộc điện thoại về cho bố mẹ ở quê chỉ vì sợ nghe câu hỏi: "Dạo này công việc ổn không con?". • Chúng ta mua sắm nhiều hơn những món đồ tiện ích, nhưng thời gian để thực sự ngồi thảnh thơi nhấp một ngụm trà nóng bên khung cửa sổ lại trở thành thứ xa xỉ. Có những hôm kết thúc ca làm việc lúc nửa đêm, tắt máy tính đi, căn phòng bỗng chìm vào một khoảng lặng đến gai người. Nhìn qua ban công, thành phố ngoài kia vẫn rực rỡ ánh đèn cao ốc, nhưng sâu bên trong những ô cửa sổ vuông vức ấy, biết bao nhiêu người trẻ cũng đang lặng lẽ đối diện với sự chông chênh giống như mình? "Trưởng thành không phải là khi bạn không còn cảm thấy sợ hãi hay cô đơn, mà là khi bạn học được cách ôm lấy sự chông chênh đó như một phần tất yếu của hành trình làm người." Học cách sống chậm lại để lắng nghe chính mình Năm 2023 dạy cho mình một bài học sâu sắc: Thay vì cố gắng kiểm soát những biến số ngoài tầm với của xã hội, điều tốt nhất ta có thể làm là gìn giữ sự bình an bên trong nội tâm. Cuối tuần trước, mình quyết định tắt hết thông báo từ các ứng dụng làm việc trong vòng một ngày. Không lướt mạng xã hội, không mở máy tính, mình dành cả buổi sáng dọn dẹp lại căn phòng bừa bộn, giặt sạch bộ drap giường, rồi tự tay nấu một bữa cơm có canh rau, cá kho giản dị. Khoảnh khắc ngồi ăn bữa cơm nóng hổi do chính tay mình nấu, không vướng bận bất kỳ dòng thông báo nào, mình nhận ra hạnh phúc thực ra không nằm ở những mục tiêu to tát ngoài kia. Nó nằm ở việc ta vẫn còn đủ khỏe mạnh để đón ánh nắng sớm, vẫn còn một nơi chốn bình yên để trở về sau ngày dài, và vẫn giữ được trái tim ấm áp để rung động trước những điều giản dị. Công nghệ có thể biến đổi từng ngày, những công cụ mới có thể ra đời và thay thế nhiều thứ, nhưng giá trị của một cái ôm thật lòng, một bữa cơm gia đình đầm ấm hay một cuộc trò chuyện không toan tính giữa những con người bằng xương bằng thịt sẽ chẳng bao giờ mất đi giá trị. Đêm đã rất khuya rồi. Mình viết những dòng này như một cuốn nhật ký gửi lại cho năm 2023 – một năm đầy thử thách nhưng cũng nhiều chiêm nghiệm quý giá. Hy vọng những ai đang đọc được bài viết này, nếu cũng đang có một đêm mất ngủ vì trăn trở tương lai, sẽ tìm thấy một chút đồng cảm để thấy rằng bạn không hề đơn độc trên hành trình này. Các bạn ở ZolaChat thì sao? Năm 2023 của anh em đã trôi qua như thế nào? Điều gì khiến mọi người trăn trở nhất lúc này? Hãy cùng chia sẻ bên dưới để chúng mình lắng nghe nhau nhé!