Đêm Sài Gòn những ngày cuối năm 2023 mát mẻ hơn thường lệ. Mình ngồi ngoài ban công căn trọ nhỏ, tay cầm ly trà hoa cúc đã vơi quá nửa, nhìn xuống dòng xe cộ thưa dần dưới đường. Trước mặt, màn hình chiếc laptop vẫn sáng trưng với hàng chục tab công việc đang mở dở: bảng tính ngân sách quý 4, vài đoạn mã đang gỡ dở, và dĩ nhiên không thể thiếu khung chat của ChatGPT – người "đồng nghiệp ảo" gắn bó với mình suốt từ đầu năm đến giờ. Năm 2023 trôi qua nhanh như một cái chớp mắt, dồn dập và đầy biến động. Giữa những bộn bề ấy, đã bao giờ bạn dừng lại một nhịp, tự hỏi lần cuối cùng mình có một cuộc trò chuyện thật lòng với một người bằng xương bằng thịt là khi nào chưa? 1. Guồng quay 2023: Hiệu suất tăng lên, nhưng khoảng cách cũng dài ra Chưa có năm nào mình thấy nhịp sống công nghệ lại thay đổi chóng mặt như năm nay. Đầu năm, ai nấy đều ngỡ ngàng trước sự thông minh của AI tạo sinh; đến giữa năm, việc ra lệnh (prompt) cho bot viết email, tóm tắt tài liệu hay hỗ trợ ý tưởng đã trở thành phản xạ tự nhiên mỗi ngày. Mô hình làm việc linh hoạt (hybrid work) giúp mình tiết kiệm được cả tiếng đồng hồ kẹt xe mỗi sáng, thoải mái ngồi nhà làm việc trong bộ đồ ngủ. Nhưng cũng chính năm 2023 này, kinh tế khó khăn khiến áp lực đè nặng lên vai từng người trẻ. Làn sóng cắt giảm nhân sự của các công ty công nghệ râm ran khắp các hội nhóm, chỉ số giá cả leo thang, rồi những tối lướt TikTok Shop chốt vội vài món đồ gia dụng giá rẻ chỉ để tìm chút cảm giác thỏa mãn ngắn hạn. Mình nhận ra mình làm việc năng suất hơn, ít nói chuyện trực tiếp hơn, và dường như cũng cô độc hơn bao giờ hết. "Công nghệ cho chúng ta công cụ để kết nối với cả thế giới trong tích tắc, nhưng lại chẳng thể lập trình sẵn cho ta một người thực sự lắng nghe những thở dài sau 10 giờ đêm." 2. Lạc lối giữa những cú quẹt màn hình Ở độ tuổi gần ba mươi, áp lực không chỉ đến từ bảng chấm công hay số dư tài khoản ngân hàng. Mỗi lần gọi video về quê cho mẹ, câu hỏi quen thuộc lại vang lên: "Dạo này công việc ổn không con? Bao giờ mới dẫn bạn gái về ra mắt?". Mình chỉ biết cười trừ rồi đánh trống lảng. Để giải tỏa cảm giác trống trải đó, mình – cũng như rất nhiều anh em văn phòng khác – bắt đầu tìm đến các nền tảng mạng xã hội và hẹn hò trực tuyến. Trên các diễn đàn, mọi người bàn tán rôm rả xem ứng dụng hẹn hò nào tốt nhất, truyền tay nhau kinh nghiệm tối ưu bio, chọn ảnh chụp với chiếc điện thoại gập thời thượng sao cho thật thu hút. Mình cũng tò mò cài thử vài app tim nguoi yeu phổ biến về máy. Thế nhưng, thế giới ảo đôi khi lại khiến người ta hụt hẫng theo một cách rất riêng: • Bật các phần mềm tìm bạn quanh đây, màn hình hiện lên hàng tá gương mặt rạng rỡ cách mình chỉ vài trăm mét. Nhưng sau cái quẹt phải là những câu chào cụt lủn: "Chào bạn", "Hi", rồi chìm vào im lặng. • Nhiều người dùng xem việc cài một áp kiếm ny như một thú vui giải trí giết thời gian, quẹt cho vui tay sau giờ làm chứ chẳng mấy ai đủ kiên nhẫn để cùng xây dựng một cuộc trò chuyện sâu sắc. • Có những đoạn hội thoại mượt mà đến bất ngờ, để rồi nhận ra đối phương có lẽ cũng vừa nhờ AI sửa lại câu từ cho thêm phần duyên dáng, đánh mất đi nét ngượng ngùng chân chất của những ngày đầu làm quen. Nhiều lúc lướt qua những hồ sơ hoàn hảo ấy, mình chợt nhớ đến những chương trình tìm bạn đời mộc mạc trên tivi thời xưa. Ở đó, người ta run rẩy bước ra sau tấm rèm, nhìn thẳng vào mắt nhau, giọng run run giới thiệu về quê quán, sở thích giản dị. Thời ấy không có thuật toán gợi ý, chẳng có định vị bán kính, nhưng cái gật đầu của họ lại nặng trĩu sự chân thành và trách nhiệm. 3. Tắt màn hình để chạm vào hơi thở đời thực Tháng trước, sau một chuỗi ngày tăng ca kiệt sức vì dự án, mình quyết định tắt thông báo ứng dụng, gập laptop lại và đi bộ ra quán cà phê quen ở góc đường. Tối đó mưa rả rích, quán vắng tanh, chỉ có tiếng nhạc lofi phát ra từ chiếc loa nhỏ. Tình cờ, một bạn nữ ngồi bàn bên cạnh đang loay hoay vì chiếc ô bị gãy nan không che được gió. Thay vì gửi một cái icon hay một lời nhắn qua mạng, mình đứng dậy, bước qua và hỏi: "Bạn có cần mình giúp sửa lại cái nan sắt này không?". Cuộc trò chuyện sau đó diễn ra hoàn toàn tự nhiên. Không profile trau chuốt, không bộ lọc ảnh lộng lẫy, hai đứa nói với nhau về việc năm 2023 này công việc bấp bênh thế nào, về sở thích tự nấu một bữa cơm nóng vào cuối tuần thay vì gọi đồ ăn công nghệ, và cả những lo lắng rất thật về tương lai. Đêm đó, mình không tìm thấy một tình yêu sét đánh, nhưng mình tìm lại được cảm giác kết nối ấm áp giữa con người với con người – thứ mà không một thuật toán tối tân nào có thể mang lại. 4. Lời nhắn gửi cho những ngày cuối năm Năm 2023 sắp khép lại. Dù bạn đang đạt được những cột mốc rực rỡ trong sự nghiệp hay vẫn đang chật vật tìm kiếm một chỗ đứng giữa thời cuộc biến động, hãy nhớ rằng nhu cầu được yêu thương, thấu hiểu luôn là điều chính đáng. Công nghệ, các ứng dụng hay trợ lý ảo có thể hỗ trợ chúng ta kết nối nhanh hơn, nhưng chính sự kiên nhẫn, lòng trắc ẩn và những khoảnh khắc đời thực mới là thứ giữ chân hai tâm hồn ở lại bên nhau. Đừng ngại quẹt phải, nhưng khi đã có cơ hội, hãy dũng cảm bước ra ngoài màn hình, mời người ấy một tách trà ấm và lắng nghe nhau bằng trọn vẹn trái tim. Còn bạn thì sao? Năm 2023 nhiều thăng trầm này của bạn đã đi qua như thế nào? Bạn đã tìm được một ai đó để cùng sẻ chia những đêm trở gió cuối năm chưa? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, mình luôn ở đây để lắng nghe các bạn!