Chào anh em ZolaChat,
Những ngày cuối năm 2023, Hà Nội đón những đợt gió mùa đông bắc rười rượi, còn Sài Gòn cũng bắt đầu dịu mát hơn vào mỗi sớm mai. Năm 2023 này, nhịp sống quanh chúng ta dường như cuộn xoáy nhanh hơn bao giờ hết. Người người bàn tán về trí tuệ nhân tạo, ChatGPT làm thay bao nhiêu việc văn phòng, TikTok Shop thì khiến chúng ta mỏi tay chốt đơn những món ăn vặt đóng gói mỗi đêm, còn mô hình làm việc kết hợp (hybrid) hay làm từ xa (remote) khiến không ít người thu mình lại sau bốn bức tường.
Thế nhưng, có những chiều tan làm, gập chiếc laptop hay chiếc điện thoại màn hình gập thời thượng lại, cái bụng đói cồn cào và khứu giác bỗng kéo giật mình về với thực tại. Mùi hành hoa phi thơm nức đầu ngõ, khói nghi ngút từ nồi nước dùng bún bò, tiếng mỡ xèo xèo của đĩa bánh gối... mới chợt nhận ra: Chẳng có thuật toán nào nấu chín được sự ấm lòng, và chẳng màn hình cảm ứng nào thay thế được hơi ấm của một góc quán ven đường.
1. Nấu ăn thời AI: Khi công thức hoàn hảo không bằng một chút vị giác hoài niệm
Thời gian gần đây, mình thấy rất nhiều bạn trẻ hào hứng mở AI lên để hỏi thực đơn cơm nhà, hay cách căn chỉnh gia vị cho món bò kho, cá bống kho tiêu. Bản thân mình cũng từng thử nhờ bot lên thực đơn “healthy, cân bằng macro” cho cả tuần. Công nhận là nhanh và chuẩn chỉ đến từng gram calorie.
Thế nhưng, khi đứng vào gian bếp nhỏ, bật ngọn lửa xanh liu riu, mình mới thấy công thức của máy móc thiếu đi một thứ: linh hồn của gia vị Việt. Nồi canh chua cá lóc của mẹ ngày xưa làm gì có cân tiểu ly? Tất cả gói gọn trong một chữ “nếm”: nếm thấy vừa miệng, nếm bằng ký ức những ngày mưa dầm chan nước canh nóng với cơm nguội, thấy ngọt từ cuống họng ngọt ra.
"Ẩm thực không phải là bài toán tối ưu hoá dữ liệu. Nấu một bữa ăn ngon là hành trình ta kiên nhẫn đối thoại với chính mình: chờ cho tỏi dậy mùi, đợi cho nước kho sánh lại và canh độ lửa vừa tầm."
2. Bàn ăn thực tế và khát khao chạm vào nhau giữa thế giới ảo
Phải thừa nhận rằng trong năm 2023, chúng ta dành quá nhiều thời gian để nói chuyện trên mạng. Cả ngày lướt bảng tin, gửi tin nhắn công việc, thả tim trên mạng xã hội, nhưng đến tối về lại đối diện với căn phòng trống toang hoác. Rất nhiều người bạn của mình tâm sự rằng họ cảm thấy cô đơn cực độ. Nhiều người loay hoay tìm cách để tìm người yêu, quẹt qua hàng chục hồ sơ hẹn hò mỗi tối, thậm chí có những lúc chông chênh sa vào những cuộc tình 1 đêm hà nội vội vã trong men say để rồi sáng hôm sau thức dậy với một khoảng trống rỗng tê tái.
Một cậu em cùng nhóm thiết kế đồ họa từng mở lòng với mình, bảo rằng sau chuỗi ngày cô độc, cậu lang thang trên đủ mọi ứng dụng chat gay với mong muốn tìm một người tâm sự, nhưng sau rốt nhận ra thứ cậu thiếu nhất không phải một tin nhắn đẩy qua đẩy lại, mà là một người có thể cùng ngồi ăn một nồi lẩu riêu cua sủi bọt, cùng húp thìa nước dùng chua thanh và nhìn nhau mỉm cười.
Lại nhớ hồi trước, một cô bạn thân trong cộng đồng từng kể vui mà xót, thời kỳ chưa cởi mở, người ta còn gõ những dòng tìm kiếm kiểu "tìm bạn les nữ có số điện thoại" trên các diễn đàn rao vặt đời đầu, chỉ mong tìm được một người cùng giới đồng điệu để dám dắt tay nhau đi ăn đĩa ốc luộc vỉa hè mà không sợ ánh nhìn soi mói.
Rốt cuộc, dù chúng ta là ai, thuộc giới tính nào, xu hướng ra sao, thì đích đến cuối cùng của sự kết nối vẫn luôn là những khoảnh khắc đời thực. Bàn ăn chính là nơi kéo người ta gần lại nhất. Một bát cháo sườn sụn nóng hổi, một đĩa quẩy giòn tan rôm rả chia đôi bỗng chốc làm tan biến mọi rào cản phòng thủ mà chúng ta dựng lên trên không gian số.
3. Vài tọa độ ẩm thực sưởi ấm mùa lạnh mà mình muốn rỉ tai anh em
Nếu tối nay bạn chưa biết đi đâu, hoặc đang ngồi một mình trước màn hình vi tính với đống tài liệu dở dang, hãy thử khoác áo ấm và ghé qua những góc nhỏ này:
• Phở gánh Hàng Chiếu (hoặc quán phở sốt vang ngõ nhỏ phố Hàng Bè): Điểm chung là thứ nước dùng đậm đà hương quế, hồi, thảo quả. Miếng thịt bò mềm tan trong miệng, ăn kèm đĩa quẩy mềm dẻo. Đi ăn vào tầm 10-11 giờ đêm mùa này thì không còn gì bằng.
• Lẩu ốc bà Tèo phố Khương Thượng: Vị ốc giòn sần sật, chuối xanh bùi bùi, đậu phụ rán giòn ngấm nước dùng ốc chua dịu của giấm bỗng. Rủ được hai, ba người bạn thân ngồi quây quần bên bếp ga mini thì câu chuyện rôm rả cả tối chẳng dứt.
• Cà phê trứng dốc Yên Phụ: Một góc nhìn ra hồ Tây lộng gió. Trứng được đánh bông mịn như kem, không hề tanh, thơm mùi cà phê mộc rang đậm. Ngồi nhâm nhi, ngắm phố xá lên đèn thấy lòng dịu hẳn lại sau những âu lo công việc.
• Sài Gòn những đêm mát trời: Đừng quên góc hủ tiếu Nam Vang đường Cô Bắc hay quán ốc đêm hẻm Vĩnh Khánh. Ngồi ghế nhựa con con, nghe tiếng xào nấu lách cách và mùi bơ tỏi thơm lừng, đó chính là nhịp thở sống động nhất của phương Nam.
Lời kết
Năm 2023 sắp khép lại với biết bao thăng trầm, kinh tế có thể còn chông chênh, công việc có thể còn nhiều áp lực từ những cuộc đua công nghệ mới. Nhưng chỉ cần bạn còn giữ được cảm giác ngon miệng trước một bữa cơm gia đình, còn thèm được hít hà mùi thơm của một tô mì nóng, thì nghĩa là ngọn lửa yêu đời bên trong bạn vẫn chưa bao giờ tắt.
Tối nay, bạn đã ăn gì chưa? Bạn đang thưởng thức bữa tối một mình hay cùng ai đó? Hãy chia sẻ bên dưới góc quán ruột của bạn nhé, biết đâu chúng ta lại vô tình chạm mặt nhau ở một bàn ăn ấm cúng nào đó giữa phố đông!