Khói trà bảng lảng và những chiếc màn hình không ngủ
Đêm cuối tháng Mười Một năm 2023, gió mùa đông bắc tràn về từng đợt se sắt qua ô cửa kính của một quán cà phê mở muộn khu Cầu Giấy. Giữa không gian ấm sực mùi hạt rang bơ, tiếng gõ phím lách cách đều đặn hòa cùng âm thanh thông báo đơn hàng dồn dập từ các phiên livestream TikTok Shop của mấy bạn trẻ bàn bên. Năm 2023 này, nhịp sống dường như hối hả hơn bao giờ hết để bù đắp lại những khoảng lặng sau đại dịch. Ai nấy đều cuống cuồng chạy đua với công việc hybrid, vừa mở laptop gõ prompt nhờ ChatGPT lên ý tưởng kịch bản, vừa thỉnh thoảng gập mở chiếc điện thoại màn hình gập thời thượng để kiểm tra thông báo.
Nhưng đằng sau sự nhộn nhịp của công nghệ và guồng quay mưu sinh ấy, mình chợt nhận ra dường như ai trong chúng ta cũng đang cất giấu một góc khuất chênh chao, một khoảng trống hoác của sự cô đơn mà chẳng thuật toán nào lấp đầy được.
Những mẩu đối thoại rời rạc lúc nửa đêm
Bàn bên cạnh mình là Hoàng – cậu em làm designer tự do, người đã ngồi lì ở góc quán suốt từ chập tối. Hoàng thở dài, gập chiếc máy tính lại, với lấy ly trà hoa cúc đã nguội ngắt rồi quay sang nhìn mình cười gượng:
"Anh ạ, em vừa thử bật tính năng ghép đôi cùng người lạ trên một ứng dụng trò chuyện ẩn danh. Nói chuyện với năm người, hết ba người là bot tự động rep, người thứ tư rủ chơi tiền ảo, người cuối cùng thì chỉ nhắn đúng hai câu cộc lốc rồi biến mất. Cảm giác cả thế giới đang online, hàng triệu kết nối chớp nháy mỗi giây, mà sao tìm một người thực sự lắng nghe mình lại khó đến thế?"
Câu hỏi của Hoàng khiến mình lặng người. Nó làm mình nhớ đến câu chuyện của Lâm – cậu bạn thân cùng phòng trọ cũ quê ở Tiền Hải. Lâm từng tham gia vào hội độc thân thái bình trên mạng xã hội với hy vọng tìm được một người con gái cùng quê để san sẻ những ngày tháng lập nghiệp xa nhà. Nhưng rồi những buổi hẹn hò chớp nhoáng qua mạng chỉ toàn là những câu hỏi thực dụng về mức lương, về việc có xe tay ga hay kế hoạch mua nhà Hà Nội chưa. Lâm bảo, thời buổi này người ta lướt qua nhau nhanh quá, như thể quẹt phải quẹt trái trên màn hình cảm ứng, chẳng ai còn đủ kiên nhẫn để ngồi nghe ai đó kể về vết sẹo thời thơ ấu hay ước mơ vẽ tranh dang dở.
Trong khi đó, cậu em họ của mình làm việc cho một xưởng gia công phụ kiện điện thoại, suốt ngày bận rộn tìm mối kết bạn trung quốc trên WeChat để săn nguồn hàng rẻ phục vụ mùa mua sắm cuối năm. Cậu ấy kết nối với hàng trăm đối tác xuyên biên giới mỗi ngày, giao tiếp trôi chảy bằng các công cụ dịch tự động thời gian thực. Thế nhưng khi trở về căn phòng trọ mười lăm mét vuông lúc hai giờ sáng, cậu lại chẳng biết gọi cho ai để nói rằng: "Hôm nay em mệt quá".
Định kiến, khát khao và những chiếc mặt nạ số
Cuộc sống hiện đại năm 2023 trao cho chúng ta quá nhiều công cụ để tìm kiếm nhau, nhưng đồng thời cũng vô tình dựng lên những bức tường vô hình của định kiến. Có những người bạn xung quanh mình vẫn phải chịu đựng ánh nhìn soi mói chỉ vì lựa chọn tình cảm của họ không nằm trong khuôn mẫu số đông.
Một người anh đồng nghiệp của mình năm nay ba mươi hai tuổi, đem lòng yêu một chị trưởng phòng ba mươi chín tuổi từng lỡ một lần đò. Ấy thế mà mỗi lần đi nhậu, đám bạn cũ lại vô tư cười cợt, gán cho anh cái mác thực dụng đi tìm gái già để đỡ phải bươn chải mua nhà. Họ đâu biết rằng đằng sau sự chênh lệch tuổi tác ấy là hai tâm hồn từng nếm trải đủ thăng trầm của đời sống, thấu hiểu và tôn trọng nhau từng cử chỉ nhỏ nhặt nhất.
Lại nhớ đến Thành, cậu em khóa dưới trong nhóm thiết kế đồ họa. Thành là người thuộc cộng đồng kín tiếng, từng hy vọng tìm kiếm một mối quan hệ nghiêm túc qua app video gay. Nhưng sau vài lần gặp gỡ ngoài đời, Thành đau đớn nhận ra phần lớn những người cậu gặp chỉ tìm kiếm sự thỏa mãn thể xác nhất thời hoặc che giấu con người thật dưới lớp vỏ bọc hào nhoáng. Thành từng tâm sự với mình trong một đêm mưa rả rích:
"Em chỉ thèm một buổi chiều bình dị, được cùng người mình thương nắm tay đi dạo quanh hồ Tây mà không phải nơm nớp sợ hãi ánh nhìn phán xét của ai, cũng không phải giả vờ cười nói sau một chiếc màn hình ảo ảnh."
Học cách chạm vào đời thực
Ngồi nghe những mảnh chuyện vụn vỡ ấy, mình nhìn ra ngoài đường. Đèn đường vàng vọt hắt xuống mặt đường loang loáng nước mưa. Chiếc xe chở hoa đêm của một cô bán hàng rong vẫn chầm chậm lăn bánh, chở theo những bó cúc họa mi cuối mùa đang khép cánh đợi bình minh.
Công nghệ năm 2023 phát triển vượt bậc, AI có thể vẽ tranh thay họa sĩ, viết nhạc thay nhạc sĩ, thậm chí trò chuyện như một người bạn tri kỷ không biết mệt mỏi. Nhưng AI mãi mãi không thể thay thế được một cái siết tay thật chặt khi bạn gục ngã, không thể mang lại hơi ấm từ một bát cháo nóng khi bạn ốm sốt giữa mùa đông, và càng không thể cùng bạn trải qua cảm giác thót tim khi ánh mắt hai người vô tình chạm nhau giữa quán đông.
Chúng ta có thể thử làm vài điều nhỏ này để tâm hồn bớt trống trải giữa kỷ nguyên số:
• Hãy thử úp màn hình điện thoại xuống ít nhất ba mươi phút mỗi ngày khi ngồi cà phê cùng một người bạn đời thực.
• Đừng vội phán xét một ai đó qua vài dòng giới thiệu ngắn ngủi hay những bức ảnh đại diện được trau chuốt kỹ lưỡng.
• Mở lòng mình ra bằng sự chân thành, bởi chỉ có chân thành mới chạm tới chân thành, mọi thuật toán mai mối rồi cũng sẽ dừng lại trước cánh cửa của cảm xúc thật.
Lời kết cho những ngày cuối năm
Quán cà phê bắt đầu vãn khách, người ta lục tục thu dọn đồ đạc để trở về nhà. Hoàng ngẩng lên, ánh mắt đã dịu lại sau khi chia sẻ hết những ấm ức trong lòng. Cậu bảo tối nay về sẽ tắt hết các ứng dụng hẹn hò ảo, ngủ một giấc thật sâu, rồi cuối tuần sẽ bắt xe về quê ăn với bố mẹ bữa cơm gia đình.
Đôi khi, hạnh phúc không nằm ở việc chúng ta có bao nhiêu nghìn người theo dõi trên mạng xã hội, hay nhận được bao nhiêu lượt kết bạn mỗi ngày. Hạnh phúc đơn giản chỉ là sau chuỗi ngày mỏi mệt bươn chải, bạn biết rằng vẫn có một nơi chốn để quay về, có một người sẵn sàng ngồi nghe bạn nói những điều ngớ ngẩn nhất mà không cần đến nút bỏ qua.
Anh em ZolaChat thì sao? Những ngày cuối năm 2023 này, các bạn đã tìm được ai đó để cùng sưởi ấm mùa đông chưa, hay vẫn đang lặng lẽ đối thoại cùng chiếc màn hình điện thoại mỗi đêm muộn? Hãy chia sẻ câu chuyện của mình bên dưới nhé, biết đâu giữa góc quán nhỏ này, chúng ta lại tìm thấy những tâm hồn đồng điệu.