Đồng hồ điểm đúng 23 giờ 30 phút. Tiếng quạt tản nhiệt của chiếc laptop phát ra đều đều trong căn phòng trọ nhỏ, bên cạnh là ly trà hoa cúc đã nguội ngắt từ bao giờ. Trên màn hình máy tính của mình lúc này vẫn là hai cửa sổ quen thuộc: một bên là tài liệu công việc dang dở, một bên là giao diện của ChatGPT – cái tên đã làm đảo lộn hoàn toàn thói quen làm việc của mình cũng như bao anh em công nghệ trong suốt năm 2023 này.
Tự nhiên tắt bớt một tab làm việc, nhìn ra ngoài ban công thấy thành phố đã thưa bớt ánh đèn xe, mình chợt nhận ra đã lâu lắm rồi không ngồi xuống viết một cái gì đó thật lòng cho chính mình. Hôm nay xin phép mượn góc Nhật Ký & Tâm Sự của anh em ZolaChat để trải lòng một chút về những tháng ngày chông chênh của tuổi trẻ giữa một năm có quá nhiều biến động.
1. Nhịp sống hybrid, sự bùng nổ của AI và cảm giác ngợp thở
Năm 2023 có lẽ là một năm bản lề với rất nhiều người trong chúng ta. Sau những dư chấn kinh tế kéo dài từ đại dịch, thị trường việc làm trở nên gắt gao hơn bao giờ hết. Những đợt cắt giảm nhân sự râm ran từ đầu năm khiến ai nấy đều mang một nỗi bất an vô hình.
Để thích nghi, công ty mình chuyển sang mô hình làm việc kết hợp (hybrid). Nghe qua thì ai cũng bảo sướng: không phải dầm mưa dãi nắng chen chúc ngoài đường, tự do phân bổ thời gian. Nhưng ở trong chăn mới biết chăn có rận. Ranh giới giữa "tan làm" và "ở nhà" gần như bị xóa nhòa. Nhiều hôm 8 giờ tối vẫn nghe tiếng thông báo tin nhắn công việc giục giã.
Chưa kể, sự xuất hiện ồ ạt của AI tạo sinh khiến áp lực công việc tăng gấp bội. Chúng ta có công cụ xử lý công việc nhanh hơn gấp ba lần, nhưng đồng nghĩa với việc kỳ vọng từ cấp trên cũng cao hơn gấp ba lần. Mình bắt đầu làm quen với việc prompt AI viết báo cáo, tóm tắt tài liệu, thậm chí cả lên ý tưởng kịch bản. Nhưng có một nghịch lý buồn cười thế này:
"Càng trò chuyện nhiều với một cỗ máy thông minh biết tuốt, mình lại càng cảm thấy trống trải khi đối diện với chính tâm tư của bản thân sau khi gập màn hình máy tính lại."
2. Khi người ta vội vã lướt qua nhau giữa biển thông tin
Thời gian rảnh rỗi hiếm hoi trong ngày của người trẻ năm 2023 dường như bị nuốt chửng bởi những video ngắn. Livestream TikTok Shop rộn ràng với những phiên chốt đơn tiền tỷ, những màn hình gập thời thượng xuất hiện liên tục trên feed tin tức, những hình ảnh người người khoe thành tích, vượt bão suy thoái thành công... Tất cả tạo nên một hội chứng sợ bỏ lỡ (FOMO) đè nặng lên vai những đứa trẻ tuổi đôi mươi, ba mươi còn đang loay hoay với tiền nhà, tiền ăn mỗi tháng.
Đôi khi thấy cô đơn quá, mình cũng từng thử mở điện thoại lên, tìm kiếm những kết nối mới. Thời buổi này tiện lợi đủ đường, gõ vài từ khóa là ra hàng loạt địa chỉ web trò chuyện online hay những cộng đồng chat online việt nam sôi động thâu đêm suốt sáng. Bạn bè mình không ít đứa rủ nhau ghé qua các nền tảng như henho us hoặc lướt qua những trang tim ban bon phuong quen thuộc với hy vọng kiếm ny online để có người cùng chia sẻ áp lực sau chuỗi ngày làm việc kiệt sức.
Thế nhưng, sau vài ba câu chào hỏi rập khuôn kiểu "Bạn ở đâu?", "Làm nghề gì?", mọi cuộc trò chuyện dường như đều nhanh chóng chìm vào quên lãng. Người ta đến với nhau vội vã, quẹt màn hình thật nhanh, nhưng lại tiếc nhau một sự kiên nhẫn để lắng nghe. Kết nối thì ngập tràn trong lòng bàn tay, mà sao tìm một người hiểu được tiếng thở dài của mình giữa đêm khuya lại khó đến thế?
3. Nhặt nhạnh bình yên từ những điều giản dị
Trải qua gần hết một năm 2023 với đầy rẫy âu lo, mình nhận ra rằng nếu cứ mãi cuốn theo guồng quay bất tận của sự phát triển và áp lực đồng trang lứa, bản thân sẽ sớm cạn kiệt năng lượng. Dạo gần đây, mình bắt đầu thiết lập lại những ranh giới nhỏ cho cuộc sống:
• Dành trọn vẹn 30 phút mỗi buổi tối để nấu một bữa ăn nóng sốt thay vì vừa nhìn màn hình vừa ăn đồ hộp.
• Học cách đóng laptop đúng 20h00, để công việc lại cho ngày mai, bởi sức khỏe tinh thần là thứ AI không thể phục hồi thay mình được.
• Hạn chế lướt vô định; thay vào đó, chọn lọc những nơi thực sự có chiều sâu như diễn đàn ZolaChat để đọc và viết nhật ký.
• Học cách trân trọng những lời hỏi han thật lòng từ bố mẹ ở quê, nhận ra rằng một cuộc gọi 5 phút với gia đình còn ấm áp hơn hàng trăm lượt tương tác ảo trên mạng xã hội.
Tuổi trẻ của chúng mình trong giai đoạn này có thể hơi chật vật, công việc có thể chưa thăng tiến vượt bậc như mong đợi, và những giấc mơ đôi khi vẫn phải tạm gác lại sau gánh nặng mưu sinh thường nhật. Nhưng mình tin, chỉ cần chúng ta không đánh mất đi sự chân thành và khả năng lắng nghe chính mình, thì mọi giông bão rồi cũng sẽ qua đi.
Đêm đã về khuya, gió cuối năm thổi qua khung cửa sổ man mác lạnh. Cảm ơn anh em đã kiên nhẫn đọc đến tận những dòng này của một kẻ đang luyên thuyên sau giờ làm thêm. Còn các bạn thì sao? Năm 2023 của bạn đang trôi qua như thế nào, có áp lực, có chông chênh hay đã tìm thấy bến đỗ bình yên cho riêng mình chưa? Hãy để lại vài dòng tâm sự phía dưới nhé, mình sẽ ngồi đây đọc từng bình luận của mọi người!