1. Rời thành phố sau một email tinh giản biên chế
Tháng 6 năm 2024, làn sóng tái cơ cấu nhân sự của các công ty công nghệ quét qua văn phòng mình như một cơn giông bất chợt. Khi nhận được chiếc email thông báo chấm dứt hợp đồng với gói hỗ trợ ba tháng lương, mình không sốc, chỉ thấy một khoảng trống rỗng to hoác trong lồng ngực. Mấy năm trời cắm mặt vào màn hình, chứng kiến các mô hình AI đa phương thức vừa ra mắt có thể tự viết code, tạo ảnh, nhại cả giọng nói con người trong chớp mắt, mình bỗng nhận ra bản thân đã quên mất cách sống một đời sống thực sự.
Sáng hôm sau, mình quyết định gom vài bộ quần áo tối giản, thuê một chiếc xe điện cỡ nhỏ rồi lái thẳng về hướng Tây Nguyên. Năm 2024 rồi, các trạm sạc nhanh đã phủ kín từ quốc lộ đến tận các cung đèo heo hút, việc thực hiện một chuyến độc hành "chữa lành" không còn là điều quá xa xỉ hay liều lĩnh. Mình chỉ muốn trốn chạy khỏi Sài Gòn, trốn chạy khỏi những dòng thông báo nhấp nháy liên tục không hồi kết.
2. Những đêm cô đơn và nghịch lý kết nối thời công nghệ
Chạy bon bon trên Quốc lộ 20 khi sương mù bắt đầu là đà phủ kín mặt đường Bảo Lộc, mình bất giác nhớ lại chuỗi ngày sống mòn trước đó. Ở tuổi cận kề ba mươi, áp lực từ gia đình đè nặng lên vai với điệp khúc quen thuộc: mau chóng ổn định rồi tìm bạn kết hôn.
Nhưng tìm ở đâu giữa một xã hội mà ai cũng vội vã? Có những đêm tăng ca về muộn, cô đơn đến mức nuốt nghẹn chén cơm nguội, mình từng thử tải đủ loại app kiếm bạn nói chuyện. Thế nhưng, mở màn hình ra chỉ là những cú quẹt vô hồn, những câu chào hỏi rập khuôn được sao chép từ gợi ý tự động.
"Thế giới số càng rực rỡ, con người dường như càng lạc lõng. Không ít lần lướt mạng, mình bắt gặp những mẩu quảng cáo nhan nhản về web kiếm gái trá hình, hay những dòng tìm kiếm tuyệt vọng như tìm bạn gái tâm sự có số điện thoại trôi nổi ở các diễn đàn ngầm. Người ta thèm một giọng nói thực, một hơi ấm thực, nhưng lại chọn cách tìm kiếm vội vàng giữa những cạm bẫy ảo."
Mẹ mình ở quê thi thoảng vẫn nhắc về thời của ba mẹ thập niên chín mươi, khi chiếc radio cũ kỹ phát sóng chương trình tìm bạn bốn phương. Thời ấy, người ta viết thư tay nắn nót từng chữ, dán con tem mang theo cả sự hồi hộp đợi chờ hàng tháng trời. Còn bây giờ, dù AI có thể giả lập một cô bạn gái ảo nói năng ngọt ngào qua tai nghe 24/7, cảm giác trống trải sau khi tháo tai nghe ra vẫn chân thực đến đau lòng.
3. Mùi cà phê chín và cái chạm vô tình ở trạm sạc Di Linh
Chiếc xe điện báo pin còn 18% khi mình đến địa phận Di Linh. Đồng hồ điểm 4 giờ chiều, trời đổ cơn mưa rào đặc trưng của vùng cao nguyên đất đỏ. Mình tấp vào một trạm sạc kết hợp quán cà phê nhà vườn nằm nép mình bên triền đồi.
Trong lúc cắm trụ sạc cho xe, mình bước vào quán. Không gian thoang thoảng mùi gỗ thông ẩm và hương cà phê Robusta rang mộc thơm nồng. Quán vắng tanh, chỉ có tiếng mưa lộp độp trên mái tôn và tiếng lách tách của chiếc máy xay cà phê thủ công. Đứng sau quầy bar là một cô gái mặc áo len xám rộng thùng thình, tóc kẹp nửa đầu, đang chăm chú chiết từng giọt cà phê bằng phễu gốm.
• "Anh sạc xe khoảng bao lâu? Quán em có trà nóng và sách cũ, anh cứ ngồi tự nhiên nhé." – Cô ngẩng lên, mỉm cười nhẹ nhàng.
• "Chắc khoảng bốn mươi phút là đầy 80%. Cho mình một ly đen nóng không đường nhé." – Mình đáp, bỗng thấy giọng mình run nhẹ vì đã lâu không trò chuyện trực tiếp với một người lạ mặt đối mặt.
Không có tiếng nhạc điện tử xập xình, không có mã QR gọi món bằng chatbot tự động. Cô gái bưng ly cà phê ra bàn gỗ ngoài hiên, nơi có thể phóng tầm mắt xuống thung lũng đang bảng lảng khói sương. Nhìn thấy chiếc máy ảnh cơ cũ kỹ đặt trên bàn của mình, cô khẽ hỏi:
– "Anh từ Sài Gòn lên trốn việc à?"
– "Ừ, đúng hơn là vừa bị việc... 'sa thải' em ạ," mình cười trừ, một nụ cười nhẹ nhõm hiếm hoi sau nhiều tuần căng thẳng.
Thế rồi, chúng mình bắt đầu nói chuyện. Cô tên An, từng là chuyên viên thiết kế đồ họa tại Đà Nẵng, cũng vừa bỏ phố về đây nhận lại vườn cà phê của gia đình từ cuối năm ngoái. Giữa năm 2024, khi những công cụ vẽ tranh tự động làm đảo lộn hoàn toàn ngành sáng tạo, An chọn cách dừng lại, học cách ủ phân hữu cơ, tỉa cành và tự tay pha những mẻ trà hoa cúc khô.
4. Hơi ấm của những điều không hoàn hảo
Chúng mình ngồi với nhau hơn một tiếng đồng hồ, lâu hơn rất nhiều so với thời gian chiếc xe điện được sạc đầy dưới sân. Không ai mở điện thoại để kiểm tra tin nhắn, không ai để tâm đến những thông báo mạng xã hội.
An kể về những ngày đầu cầm cuốc chai sạn cả tay, về cảm giác nhìn thấy những mầm xanh đội đất nhú lên sau mưa. Mình kể cho An nghe về những dòng code khô khốc, về sự ngột ngạt của những tòa cao ốc kính và nỗi hoang mang của thế hệ trẻ khi đứng trước sự thay đổi chóng mặt của thời đại.
Không có thuật toán nào phân tích độ tương thích tính cách, không có bộ lọc làm đẹp hay hồ sơ hẹn hò bóng bẩy. Chỉ có hai kẻ tha hương, ngồi cạnh nhau dưới mái hiên mùa mưa, chia sẻ sự vụng về và những nỗi sợ rất đỗi con người.
"Hóa ra, thứ kết nối sâu sắc nhất giữa người với người chưa bao giờ nằm ở tốc độ truyền tải gigabit hay những câu trả lời hoàn hảo của trí tuệ nhân tạo. Nó nằm ở khoảng lặng khi hai ánh mắt chạm nhau, ở sự đồng cảm khi lắng nghe một tiếng thở dài, và ở tách trà ấm được truyền từ tay này sang tay khác giữa ngày lạnh giá."
Khi cơn mưa ngớt hạt, nắng chiều rọi xiên qua những rặng thông xanh mướt, chiếc xe điện đã báo đầy pin từ lâu. Mình đứng dậy thanh toán tiền nước. An không đưa mã quét Zalo hay bất kỳ tài khoản mạng xã hội nào, cô chỉ với tay lấy một nhánh hương thảo nhỏ trong chậu đặt vào tay mình:
– "Cái này để trên xe cho thơm đường dài anh nhé. Nếu có dịp đi ngang Di Linh lần nữa, cứ ghé qua sạc pin... cả cho xe lẫn cho mình."
5. Lời kết từ một hành trình
Lên xe nổ máy rời đi, mùi hương thảo ngan ngát lan tỏa khắp khoang lái tĩnh lặng. Mình không xin số điện thoại của An, cũng không vội vã tìm kiếm tên cô trên bất kỳ nền tảng nào. Có những cuộc gặp gỡ đẹp đẽ chính vì nó giữ trọn vẹn sự thuần khiết của khoảnh khắc đời thực.
Giữa năm 2024 đầy biến động và vội vã này, mình nhận ra rằng chúng ta không hề thiếu công cụ để kết nối, chúng ta chỉ thiếu lòng can đảm để chậm lại và hiện diện bằng cả tâm hồn. Đừng để nỗi cô đơn đẩy mình vào những ảo tưởng chóng vánh trên mạng. Hãy bước ra ngoài, hít thở khí trời, và mở lòng đón nhận những cuộc gặp gỡ bình dị nhất.
Anh em ZolaChat thì sao? Đã bao lâu rồi các bạn chưa có một cuộc trò chuyện trực tiếp không chạm vào điện thoại với một người xa lạ? Cùng chia sẻ góc nhìn dưới phần bình luận nhé!