Chào anh em ZolaChat,
Năm 2023 này có lẽ là một năm đầy biến động và bận rộn với hầu hết chúng ta. Sáng mở mắt ra là kiểm tra thông báo Slack, vừa gõ bàn phím vừa nhờ ChatGPT sửa giúp vài đoạn văn bản hay tối ưu công việc. Trưa lướt TikTok Shop thấy bao nhiêu món đặc sản vùng miền được livestream bán rầm rộ, chiều gập chiếc điện thoại màn hình gập lại sau ca làm việc hybrid rồi tự hỏi: Hôm nay mình ăn gì để thấy lòng thực sự nhẹ nhõm?
Giữa một kỷ nguyên mà trí tuệ nhân tạo có thể vẽ tranh, viết văn và lên thực đơn trong tích tắc, mình chợt nhận ra có một thứ công nghệ không bao giờ thay thế được: tiếng mỡ xèo xèo trên chảo gang, mùi thơm nồng nàn của nồi nước dùng sôi liu riu và cảm giác được ngồi ăn một bữa cơm ấm cúng cùng những người bạn tâm giao.
1. Nấu nướng mùa AI: Khi trực giác ẩm thực chiến thắng thuật toán
Thời gian gần đây, mình hay thử trêu ChatGPT bằng cách chụp ảnh nguyên liệu thừa trong tủ lạnh và nhờ gợi ý món ăn. Thuật toán phân tích rất nhanh, đưa ra những công thức nghe rất bài bản, cân đong từng gram gia vị. Nhưng các bạn biết đấy, nấu ăn ở Việt Nam mình làm gì có công thức rập khuôn kiểu máy móc. Cái ngon nằm ở sự "ước lượng bằng cả tấm lòng": một chút nước mắm cốt nhĩ đậm đà, vài cọng hành hoa đầu mùa, nhúm tiêu sọ giã dập và sự kiên nhẫn khi canh lửa.
"Nấu nướng không đơn thuần là quá trình chế biến calorie nuôi sống cơ thể, mà là một liệu pháp chữa lành sau chuỗi giờ làm việc mệt mỏi trước màn hình phẳng."
Tuần trước, mình có một cuộc trò chuyện dài với người bạn thân thời đại học hiện đang du học xa xứ. Cậu ấy kể, giữa trời đông châu Âu, dù đã lướt hết các diễn đàn tìm bạn bốn phương ở pháp để tìm đồng hương vơi bớt nỗi nhớ nhà, nhưng điều làm cậu ấy cay mắt nhất lại là khoảnh khắc tự tay nấu được một bát bún sườn chua bằng quả sấu khô mang từ Hà Nội sang. Vị chua thanh, thơm dịu của ẩm thực quê hương chính là sợi dây vô hình kết nối những người con xa xứ lại gần nhau hơn bất kỳ giải pháp công nghệ nào.
2. Bản đồ quán xá ba miền: Món ngon kết nối những người xa lạ
Năm 2023 cũng là năm mà trào lưu làm việc từ xa (remote work) tạo điều kiện cho nhiều anh em xách ba lô lên và đi. Mỗi vùng đất đi qua, điều giữ chân mình lâu nhất chưa bao giờ là cảnh đẹp nhân tạo, mà chính là những hàng quán bình dân nép mình trong ngõ hẻm.
• Đà Nẵng - Mộc mạc và chân thành: Đợt giữa năm mình ghé Đà Nẵng một tháng để vừa làm việc vừa đổi gió. Thay vì ngồi những quán cà phê sang trọng, mình thích lân la mấy gánh bún mắm nêm ở chợ Cồn, húp xì xụp tô mì Quảng ếch cay nồng gần cầu Rồng. Tham gia vào các hội nhóm tìm bạn đà nẵng, mình may mắn được một bạn dân địa phương dẫn đi ăn quán bánh xèo bà Dưỡng nằm sâu trong hẻm Hoàng Diệu. Sự hiếu khách, nụ cười đôn hậu cùng đĩa rau sống xanh mướt của đất miền Trung khiến người ta quên hẳn áp lực công việc.
• Quảng Ninh - Đậm đà phong vị biển cả: Đến vùng đất mỏ, ngoài vịnh Hạ Long hùng vĩ, trải nghiệm ẩm thực đường phố ở đây mới thực sự làm mình mê đắm. Bát bún cù kỳ ngọt lịm buổi sáng, đĩa chả mực giã tay nóng hổi chấm tương ớt cay xè ở chợ phiên. Khi giao lưu cùng cộng đồng kết bạn quảng ninh, mình mới hiểu rằng mỗi món ăn biển ở đây đều mang theo sự hào sảng, phóng khoáng của những người con gắn liền với đầu sóng ngọn gió.
• Sài Gòn - Giao thoa và cởi mở: Trở về với nhịp sống phương Nam, nơi những đĩa cơm tấm sườn bì chả góc ngã tư hay ly cà phê đá vỉa hè có thể bắt đầu cho một mối quan hệ bạn bè kéo dài nhiều năm. Sài Gòn dung nạp mọi hương vị từ Bắc chí Nam, hào phóng với bất kỳ ai đặt chân đến.
3. Rời xa thế giới ảo: Ngồi xuống ăn cùng nhau một bữa
Chúng ta đang sống trong thời kỳ mà chỉ cần cài một chiếc app tìm người, quẹt vài lần là có thể kết nối với hàng trăm tài khoản xa lạ. Thậm chí có những người vì quá trống trải mà tìm kiếm những cụm từ vội vã như tìm bạn gái quanh đây có số điện thoại trên mạng chỉ để mong có ai đó lắng nghe mình. Nhưng liệu những tin nhắn ngắn ngủi, những dòng chat được trau chuốt có thực sự xua tan được nỗi cô đơn?
"Muốn hiểu một người, hãy nhìn cách họ thưởng thức món ăn. Muốn gắn kết với một người, hãy mời họ cùng chia sẻ một mâm cơm ấm cúng."
Những mối quan hệ bền vững nhất mình có được trong năm 2023 này không bắt nguồn từ những thuật toán gợi ý ghép đôi, mà bắt đầu từ những lời rủ rê rất đỗi đời thường: "Tối nay tan ca, đi ăn ốc vỉa hè không?" hay "Cuối tuần sang nhà tao nấu nồi lẩu riêu cua nhé!". Khi cùng ngồi quanh một nồi lẩu nghi ngút khói, cùng chuyền tay nhau bát nước chấm, mọi khoảng cách xã hội, danh xưng nghề nghiệp hay sự mệt mỏi đều tan biến hết.
Lời kết
Năm 2023 sắp khép lại với biết bao biến chuyển nhanh chóng của công nghệ và đời sống. Hãy tạm cất chiếc laptop, gập điện thoại lại và bước ra ngoài phố. Hãy ghé một quán quen ven đường, ngửi mùi thơm ngậy của nồi phở sớm, hoặc vào bếp tự tay kho một nồi cá thơm lừng cho gia đình.
Ẩm thực chính là chiếc mỏ neo kéo tâm hồn chúng ta trở về với thực tại, nhắc nhở ta rằng: Hạnh phúc đích thực đôi khi chỉ đơn giản là nếm trọn vẹn vị ngon của một bữa ăn nóng hổi bên cạnh những người mình yêu thương.
Còn các bạn thì sao? Món ăn nào trong năm 2023 đã để lại cho bạn nhiều kỷ niệm và kết nối sâu sắc nhất? Hãy chia sẻ cùng mình ở phần bình luận bên dưới nhé!