Đồng hồ điểm đúng 23h30 một đêm giữa tuần của những tháng cuối năm 2023. Mình vừa gập chiếc điện thoại màn hình gập lại sau một ngày dài làm việc kết hợp (hybrid working), vừa cặm cụi gõ những dòng prompt dở dang trên ChatGPT để tối ưu nốt bản kế hoạch cho công ty, vừa lơ đễnh nhìn những phiên livestream bán hàng rôm rả trên TikTok Shop trôi qua màn hình. Căn phòng trọ nhỏ bỗng chốc trở nên tĩnh lặng đến lạ kỳ, chỉ còn tiếng quạt gió quay đều và tiếng còi xe xa xăm vọng lại từ mặt đường. Ngồi thừ người bên tách trà hoa cúc đã nguội, mình bỗng nhận ra lâu lắm rồi mình mới có một khoảng lặng thật sự để viết nhật ký, để trải lòng cùng anh em diễn đàn ZolaChat – nơi mà bao năm qua vẫn là chốn dừng chân bình yên sau những bộn bề cơm áo gạo tiền. Năm 2023: Cơn lốc công nghệ và nỗi sợ bị bỏ lại phía sau Chưa có năm nào mà áp lực tuổi trẻ lại mang một hình thái kỳ lạ như năm nay. Chúng ta vừa chập chững bước qua giai đoạn hậu đại dịch, nền kinh tế còn ngổn ngang bao khó khăn, làn sóng cắt giảm nhân sự từ các tập đoàn lớn vẫn âm ỉ khiến ai nấy đều thắt lưng buộc bụng. Cùng lúc đó, làn sóng trí tuệ nhân tạo bùng nổ dữ dội. Đi đâu người ta cũng bàn về AI, về việc liệu công việc của mình có bị thay thế hay không, về việc phải học thêm công cụ mới mỗi ngày để tồn tại. Đôi lúc, mình thấy bản thân như một bánh răng nhỏ đang cố xoay hết công suất trong một cỗ máy khổng lồ đang tăng tốc không ngừng. Công việc hybrid mang lại cho mình sự tự do về địa điểm, nhưng đổi lại là ranh giới giữa "sống" và "làm việc" bị xóa nhòa hoàn toàn. Có những ngày, mình thức dậy mở laptop trên giường và khi gập máy lại thì trời đã tối om, cả ngày chưa hề nói chuyện trực tiếp với một ai bằng xương bằng thịt. "Tuổi trẻ của chúng ta đôi khi không sợ khổ, không sợ mệt, mà chỉ sợ sự vô định – cảm giác mình đang nỗ lực hết sức nhưng lại không biết bến đỗ tiếp theo sẽ là đâu." Những khoảng trống vô hình giữa một thế giới siêu kết nối Có một nghịch lý thế này: công nghệ càng hiện đại, phương tiện liên lạc càng tối tân thì con người ta lại càng cảm thấy cô đơn đến cùng cực. Đã có những tối cuối tuần mệt mỏi, nằm vùi mình trong chăn, mình chợt lướt thấy bạn bè rủ nhau tải thử app nhắn tin với người lạ miễn phí hay bật các ứng dụng tìm quanh đây chỉ để hy vọng tìm được một người lạ nào đó chịu lắng nghe mình lảm nhảm về một ngày áp lực mà không phán xét. Nhìn vào thế giới số muôn màu muôn vẻ, ta dễ dàng bắt gặp những mảnh đời đang khao khát một sự gắn kết chân thành. Có những người loay hoay lên mạng gõ tìm số điện thoại gái độc thân vì áp lực giục giã lập gia đình từ bố mẹ ở quê. Có những nhóm cộng đồng như hội độc thân sài gòn ngày nào cũng có hàng chục bài viết tâm sự của những bạn trẻ xa xứ, ban ngày làm việc nơi tòa nhà kính lộng lẫy, đêm về chỉ biết làm bạn với bốn bức tường. Lại có những lần tình cờ đọc được tâm sự của những người từng đi qua giông bão, như câu chuyện của một chị thuộc nhóm gái ly hôn hà nội một mình bươn chải nuôi con nhỏ giữa thủ đô đắt đỏ. Chị viết những dòng mộc mạc về nỗi sợ mở lòng, về sự mặc cảm nhưng sâu thẳm vẫn mong manh một mái ấm bình yên. Đọc những dòng ấy, mình nhận ra ai trong chúng ta cũng mang trong mình một vết thương, một nỗi niềm chưa thể tỏ bày, và ai cũng đang vùng vẫy tìm kiếm một chiếc phao cứu sinh giữa đại dương số hóa. Thế nhưng, những cuộc trò chuyện qua màn hình ảo liệu có xoa dịu được nỗi trống trải thực tại? Mình từng chứng kiến không ít người bạn vì quá cô đơn mà vội vã lao vào những mối quan hệ chắp vá trên mạng, để rồi sau những tin nhắn ngọt ngào ngắn ngủi lại là sự hụt hẫng nhân đôi. Tìm lại sự cân bằng từ những điều giản dị nhất Sau những ngày tháng chênh vênh của năm 2023, mình dần học được cách giảm bớt sự kỳ vọng vào những mối liên kết chớp nhoáng trên mạng và bắt đầu quay về chăm sóc thế giới nội tâm của mình: • Học cách ngắt kết nối đúng lúc: Cứ sau 22h, mình chủ động tắt thông báo công việc, hạn chế lướt vô định các đoạn video ngắn để nhường chỗ cho việc đọc vài trang sách giấy hoặc nghe một bản nhạc không lời. • Trân trọng những kết nối thực: Thay vì chỉ thả tim dạo trên mạng xã hội, mình chủ động gọi điện về cho bố mẹ ở quê mỗi tuần hai lần. Lắng nghe mẹ kể chuyện giàn mướp sau nhà, nghe bố dặn dò giữ gìn sức khỏe bỗng thấy lòng nhẹ nhõm hơn bất kỳ lời khuyên nào từ AI. • Chấp nhận sự không hoàn hảo: Năm nay kinh tế khó, thu nhập có thể không tăng vọt như kỳ vọng, bản thân có thể chưa mua được những món đồ đắt tiền, nhưng việc vẫn có một công việc để làm, vẫn đủ cơm ba bữa và có sức khỏe đã là một đặc ân rất lớn. Chúng ta đang sống trong một giai đoạn chuyển giao đầy biến động của thời đại. Nhưng dù công nghệ có đi xa đến đâu, dù những thuật toán có thông minh đến mức nào, thì thứ giữ cho con người không bị chìm nghỉm giữa giông bão cuộc đời vẫn là tình cảm gia đình, sự thấu hiểu từ những người bạn tri kỷ và lòng bao dung với chính bản thân mình. Đêm đã về khuya, những dòng tâm sự này mình viết ra như một cách tự vỗ về mình sau một năm nhiều biến chuyển, và cũng hy vọng nó mang lại một chút ấm áp cho bất kỳ ai vô tình đọc được trên diễn đàn ZolaChat lúc này. Năm 2023 của anh em thế nào rồi? Những mục tiêu đầu năm các bạn đã hoàn thành được bao nhiêu phần trăm, và có khi nào anh em cảm thấy lạc lõng giữa phố thị đông đúc này không? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, biết đâu chúng ta lại tìm thấy sự đồng điệu nơi nhau.