1. Những cú chạm màn hình giữa đêm muộn 2023
Đồng hồ trên góc chiếc laptop điểm mười một giờ đêm. Màn hình vẫn sáng đèn với một tab ChatGPT đang viết dở dàn ý cho chiến dịch truyền thông tuần tới, bên cạnh là thông báo đơn hàng vừa được giao từ TikTok Shop. Năm 2023, nhịp sống dường như bị bẻ cong giữa hai trạng thái: ban ngày cắm mặt vào những buổi họp trực tuyến qua màn hình gập, tối về lại cuộn tròn trong căn phòng trọ mười tám mét vuông, ngột ngạt với sự thinh lặng của chính mình.
Quân với tay lấy điếu thuốc, nhưng rồi lại buông xuống khi nhìn thấy chiếc gạt tàn đã đầy. Cậu với lấy chiếc điện thoại, ngón tay vô thức lướt qua hàng loạt ứng dụng mạng xã hội. Trong một góc thư mục lãng quên, vẫn còn đó những app kết bạn quốc tế mà cậu từng cài đặt hồi đầu năm với cái cớ “luyện phản xạ tiếng Anh”, nhưng thực chất chỉ để tìm một ai đó ở múi giờ xa xôi không biết mình là ai để trút bỏ muộn phiền.
Sự cô đơn thời đại số lạ lùng lắm. Người ta có thể kết nối với cả thế giới chỉ sau nửa giây bấm phím, nhưng lại chẳng thể tìm nổi một bàn tay để nắm vào những tối trời trở gió.
2. Bản hòa âm của những mảnh đời đi tìm kết nối
Quân nhớ đến Duy – cậu bạn đồng nghiệp ngồi cạnh ở công ty. Giữa thời buổi làm việc linh hoạt, tuần lên văn phòng hai buổi, Duy gần như hóa đá trong căn chung cư mini. Có lần đi uống bia sau giờ tan tầm, Duy cười cay đắng kể:
"Mày có tin không, có những đêm tao cô đơn đến phát điên. Tao tham gia đủ mọi hội nhóm độc thân trên mạng, quẹt mỏi cả tay trên từng cái app gặp người lạ chỉ để mong thấy một dòng 'Hi' không phải là tin nhắn tự động. Có đợt tao còn say rượu gõ tìm kiếm vẩn vơ, từ việc gõ tìm gái già tâm sự chỉ vì thèm cảm giác được một người từng trải lắng nghe mà không phán xét, cho tới lúc nhớ quê quá lại mò mẫm tìm gái bắc giang mong vớt vát được chút giọng nói thân thuộc của cô bạn cùng quê ngày xưa. Nhưng rồi sau những cú click ấy, tao nhận lại được gì ngoài khoảng không im bặt?"
Lời tâm sự của Duy lúc đó khiến Quân vừa buồn cười, vừa thấy nhói lòng. Đó không chỉ là câu chuyện của riêng Duy. Đó là bức tranh chung của cả một thế hệ người trẻ sau đại dịch: chúng ta học cách thích nghi với sự tiện lợi, học cách dựa vào trí tuệ nhân tạo để giải quyết công việc nhanh hơn, nhưng lại ngày càng lúng túng khi đối diện với chính tâm tư của bản thân.
3. Vị đắng của cà phê và người lạ dưới mái hiên
Không chịu nổi bốn bức tường ngột ngạt, Quân khoác chiếc áo gió mỏng rồi dắt xe ra đường. Hà Nội những ngày cuối thu se lạnh, hương hoa sữa nồng nàn góc phố Quang Trung. Cậu ghé vào một quán cà phê quen nằm khuất trong con ngõ nhỏ – nơi hiếm hoi vẫn mở cửa đón những kẻ cú đêm.
Quán vắng tanh, chỉ có tiếng nhạc Jazz phát ra từ chiếc máy hát đĩa than cổ điển. Ở chiếc bàn sát cửa sổ, một người phụ nữ trạc ngoài ba mươi đang cặm cụi gõ phím trên chiếc máy tính bảng. Trên bàn là một ly trà hoa cúc đã nguội và một cuốn sổ tay chi chít những nét bút chì.
Quân gọi một ly cà phê đen nóng, ngồi xuống chiếc bàn cách đó không xa. Vô tình, ánh mắt hai người chạm nhau khi tiếng chuông gió ngoài cửa khẽ rung lên vì một cơn gió lùa.
• "Cậu cũng trốn việc ra đây à?" – Người phụ nữ mỉm cười, chủ động lên tiếng phá vỡ sự im lặng.
• "Dạ không, em xong việc rồi, chỉ là ở nhà một mình thấy ngột ngạt quá nên đi dạo thôi chị." – Quân đáp, có chút bất ngờ vì sự cởi mở bất chợt.
Chị tên Vân, là một dịch giả sách tự do. Vân bảo năm 2023 này công việc của chị chao đảo khá nhiều khi các công cụ dịch tự động ngày càng hoàn thiện, nhưng chị vẫn thích ngồi nắn nót từng trang sách bằng cảm xúc thật của con người. Hai con người xa lạ, cách nhau gần một thế hệ tuổi tác, bỗng nhiên tìm thấy sợi dây đồng cảm kỳ lạ giữa một đêm muộn.
4. Giá trị của một ánh nhìn chân thật
Vân kể cho Quân nghe về những năm tháng tuổi trẻ của chị, cái thời người ta muốn làm quen nhau phải đứng đợi dưới gốc cây cả buổi chiều, hay viết cho nhau những lá thư tay mất cả tuần mới tới nơi. Vân cười hiền lành:
"Thời bây giờ các bạn trẻ tiện quá, cô đơn thì có công nghệ giải tỏa, muốn tìm bạn thì có đủ phần mềm, thuật toán ghép đôi chỉ trong một nốt nhạc. Nhưng cái gì nhanh đến thì cũng nhanh trôi. Đôi khi, người ta tìm kiếm khắp nơi ngoài thế giới ảo chỉ để khỏa lấp nỗi sợ hối hả của chính mình, mà quên mất rằng sự gắn kết thật sự phải bắt đầu từ một ánh mắt, một nhịp thở đời thường."
Quân nhấp một ngụm cà phê. Vị đắng lan tỏa nơi đầu lưỡi rồi đọng lại hậu vị ngọt thanh. Cậu nhận ra bấy lâu nay, bản thân và những người bạn ngoài kia đã quá phụ thuộc vào những chiếc màn hình vô tri. Người ta mải miết lướt tìm những bóng hình xa vời trên các nền tảng số, mong cầu một phép màu thấu hiểu, nhưng lại ngần ngại mở lòng với một người thật việc thật đang ngồi cạnh mình.
Kim đồng hồ nhích dần sang một giờ sáng. Vân gấp máy tính lại, chào Quân rồi đứng dậy ra về. Không ai xin số điện thoại của ai, cũng chẳng ai hẹn ngày tái ngộ. Nhưng trong khoảnh khắc Vân bước ra khỏi quán, khẽ gật đầu mỉm cười chào tạm biệt, Quân cảm thấy lồng ngực mình nhẹ bẫng đi rất nhiều.
5. Lời nhắn gửi cho những tâm hồn đang chênh vênh
Trở về phòng trọ khi đường phố đã hoàn toàn chìm vào giấc ngủ, Quân tắt hết các thông báo ứng dụng trên điện thoại. Cậu mở cửa sổ để đón chút gió lạnh đầu đông ùa vào phòng.
Chúng ta đang sống trong một năm 2023 đầy biến chuyển, nơi ranh giới giữa thực và ảo ngày càng mong manh. Nhưng dù công nghệ có tiến xa đến đâu, dù những thuật toán có thông minh đến mức nào, thì sự ấm áp của tình người vẫn là điều không thể thay thế bằng các dòng mã nhị phân.
"Đừng để bản thân bị giam cầm trong những cuộc tìm kiếm vô tận nơi thế giới ảo. Hãy bước ra ngoài, hít thở bầu không khí thật, gọi một tách trà ấm và lắng nghe tiếng lòng của chính mình."
Đêm đã khuya rồi. Anh em trên ZolaChat có bao giờ trải qua những đêm dài mất ngủ và thèm một cuộc trò chuyện chân thành như thế này chưa? Hãy chia sẻ cảm xúc của mọi người bên dưới nhé, biết đâu ở đây, chúng ta lại tìm thấy những tâm hồn đồng điệu.