Chào anh em ZolaChat,
Có những buổi chiều tan làm năm 2023, gập chiếc laptop sau một ngày dài làm việc kiểu hybrid nửa ở nhà nửa trên văn phòng, mình đứng tần ngần trước cánh tủ lạnh mở toang. Trong ngăn mát chỉ còn vài quả trứng, một góc bắp cải thảo và nửa hũ nước sốt mua vội trong đợt sale TikTok Shop tuần trước. Trong vô thức, mình mở ngay tab ChatGPT rồi gõ một câu lệnh quen thuộc: "Cho tôi một công thức bữa tối 15 phút với trứng và bắp cải."
Chỉ trong ba giây, AI trả về một danh sách các bước nấu nướng cực kỳ khoa học, chuẩn chỉnh đến từng calo. Nhưng khi nhìn dòng chữ nhấp nháy trên màn hình, mình bỗng nhận ra: công nghệ có thể gợi ý cho ta hàng trăm công thức hoàn hảo, nhưng nó không thể nêm vào đó chút khói bếp ấm nồng hay tiếng xèo xèo tí tách gợi nhớ bữa cơm gia đình ngày cũ.
Bếp nhà thời công nghệ: Khi gia vị cần thêm chút cảm xúc
Năm 2023 là một năm nhiều biến chuyển. Kinh tế sau đại dịch vẫn đang chầm chậm phục hồi, nhịp sống vừa gấp gáp lại vừa lắng lại. Chúng ta quen dần với những cuộc họp từ xa, quen lướt điện thoại màn hình gập vừa kiểm tra mail vừa xem video ẩm thực ngắn. Việc tự nấu ăn tại nhà trở thành một liệu pháp xoa dịu tinh thần (healing) của rất nhiều người trẻ.
Nhưng có bao giờ bạn thấy nấu ăn một mình đôi khi... hơi buồn?
• Nấu một đĩa trứng cuộn thật đẹp để chụp hình, nhưng ăn xong lại thấy căn phòng trọ quá đỗi thinh lặng.
• Thử làm theo một công thức 'bắt trend' trên mạng, nêm đúng lượng gram nhưng lại thấy thiếu đi một ánh mắt khen ngợi hay tiếng cười đối đáp bên mâm cơm.
Nấu nướng thực chất chưa bao giờ là việc của riêng vị giác. Nó là câu chuyện của sự gắn kết. Mình từng lướt qua nhiều góc chia sẻ trên diễn đàn kết bạn bốn phương, đọc những dòng tâm sự của các bạn xa xứ hay những người độc thân giữa phố thị. Hầu như ai cũng giữ trong tim một mùi vị ký ức: có người thèm tô canh chua bông điên điển của mẹ miền Tây, có bạn lại nhớ đĩa lòng xào dưa chua ngún khói giữa mùa đông Hà Nội.
"Món ăn ngon nhất không nằm ở kỹ thuật phức tạp hay nguyên liệu đắt tiền, mà nằm ở người ngồi đối diện bạn bên mâm cơm."
Lang thang tìm lại phong vị vùng miền giữa phố thị 2023
Để thoát khỏi vòng lặp của màn hình số và những hộp cơm giao tận cửa, những ngày cuối tuần của năm 2023, mình tự đặt cho mình một thử thách: rời xa bàn làm việc, đi sâu vào những con hẻm nhỏ để tìm lại hương vị nguyên bản của ẩm thực các vùng miền.
Có những góc quán bình dị đến ngạc nhiên mà nếu chỉ nhìn qua bản đồ số bạn sẽ chẳng bao giờ chạm tới được:
• Tô bún quậy chuẩn gốc Phú Quốc ở góc đường nhỏ: Không gian quán chỉ vài chiếc bàn inox đơn sơ. Bạn phải tự tay cầm muỗng quấy chén nước chấm gồm muối, ớt, đường, bột ngọt và quất cho đến khi sánh đỏ, sủi bọt mịn. Miếng chả tôm, chả cá tươi rói quyện cùng sợi bún tươi làm tại chỗ nóng hổi. Cái cảm giác vừa húp thìa nước dùng thanh ngọt, vừa hít hà vị cay nồng của ớt xiêm khiến mọi căng thẳng của tuần làm việc trôi tuột đi đâu mất.
• Đĩa bánh tráng phơi sương Trảng Bàng cuốn thịt luộc: Đĩa rau rừng xếp ngọn gàng đủ vị chát, chua, bùi, đắng như sao nhái, quế vị, lá cóc... Bánh tráng dẻo thơm mùi sương đêm cuốn tròn cùng lát thịt ba chỉ giòn bì, chấm ngập vào chén mắm nêm đậm đà. Ăn món này mà cắm cúi nhìn điện thoại là hỏng hết, bởi tay bạn bận cuốn, miệng bận nhai giòn rụm và tâm trí bận cảm nhận sự bùng nổ của các tầng hương vị.
• Nồi lẩu cù lao miền Tây nghi ngút khói than hồng: Ống nhôm ở giữa rực than hoa đỏ rực, nước dùng hầm từ xương ngọt lịm với bắp cải, cà rốt, gan heo, chả thắt nơ... Món ăn này sinh ra vốn dĩ là để người ta ngồi quây quần, vừa đợi nước sôi vừa rôm rả đôi ba câu chuyện đời thường.
Món ăn – Cái cớ hoàn hảo nhất để kéo gần khoảng cách
Giữa thời buổi mọi thứ đều được số hóa, từ việc mua sắm đến tìm kiếm một mối quan hệ, mình thấy ẩm thực vẫn là chiếc cầu nối tự nhiên và chân thật nhất.
Thay vì những câu chào hỏi rập khuôn, gượng gạo khi tham gia các phòng chat tim ban bon phuong, một bức ảnh chụp đĩa cơm sườn mỡ hành vừa nấu hay lời rủ rê "Hôm nay thèm lẩu quá, có ai đi cùng không?" bao giờ cũng mở ra những cuộc trò chuyện ấm cúng hơn hẳn. Rất nhiều bạn bè trên dien dan ket ban đã trở thành tri kỷ, thậm chí từ những buổi chat hen ho ban đầu đã nên duyên chỉ vì vô tình phát hiện ra cả hai cùng mê món bún đậu mắm tôm nhiều ớt hay cùng thích ngồi nhâm nhi ly cà phê trứng ở một góc phố cổ.
Không gian giao luu ket ban hen ho tuyệt vời nhất, theo mình, không phải là một nhà hàng năm sao sang trọng hay những buổi hẹn lung linh trên mạng ảo. Đôi khi nó chỉ là một quán ốc lề đường bốc khói nghi ngút sau cơn mưa rào, nơi hai người lạ có thể xắn tay áo, vừa chấm ốc vào chén nước mắm gừng cay xè, vừa kể cho nhau nghe về những ước mơ dang dở của tuổi trẻ giữa năm 2023 bộn bề.
Lời kết: Bữa tối nay của bạn có gì?
Công nghệ, AI hay các tiện ích giao hàng nhanh sinh ra là để cuộc sống tiện lợi hơn, nhưng đừng để chúng thay thế hoàn toàn cảm giác được tự tay nêm nếm cuộc sống của mình. Dành ra một buổi chiều cuối tuần đi chợ, chạm tay vào mớ rau tươi, nghe tiếng người trả giá rôm rả, rồi tự nấu một món ăn mà bạn từng yêu thích thuở nhỏ. Hoặc đơn giản hơn, nhắn cho một người bạn cũ: "Tối nay rảnh không, đi ăn với tao bát phở?"
Anh em ZolaChat chiều nay định nấu món gì, hay có quán ruột nào mang đậm vị quê hương giữa lòng thành phố muốn giới thiệu không? Cùng chia sẻ ở dưới phần bình luận nhé, biết đâu chúng ta lại tìm thấy những tâm hồn đồng điệu về vị giác ngay tại đây!