Chiều nay, Sài Gòn đổ một cơn mưa rào bất chợt làm dịu đi cái ngột ngạt của những ngày cuối tháng 10. Mình ngồi trong một góc quen ở quán cà phê chung cư cũ, tay cầm tách trà ấm, nhìn dòng xe cộ hối hả rẽ nước phía dưới đường. Năm 2023 này, có cảm giác như guồng quay cuộc sống của tất cả chúng ta bị kéo dãn ra theo hai chiều đối lập. Một mặt, công nghệ tiến nhanh đến chóng mặt. Cứ mở máy tính ra là thấy người ta nói về ChatGPT, về những con AI tự viết code, vẽ tranh, làm video chỉ trong vài giây; các phiên livestream TikTok Shop bán hàng nghìn đơn mỗi phút. Mặt khác, phía sau sự tiện nghi vượt bậc ấy lại là những khoảng lặng chông chênh: làn sóng cắt giảm nhân sự khắp các công ty, giá cả leo thang sau đại dịch, và một cảm giác cô đơn vô hình mà dường như ai trong độ tuổi 20-30 cũng đang âm thầm đối diện. 1. Những dòng tin nhắn xuyên lục địa và nỗi nhớ mùi vị quê nhà Đang miên man suy nghĩ thì điện thoại rung lên. Là cuộc gọi video từ Nhật của thằng bạn thân thời đại học. Cậu ấy sang Nagoya diện kỹ sư cơ khí đã được gần ba năm. Màn hình bên kia hiển thị căn phòng trọ quen thuộc rộng chưa đầy mười mét vuông, cậu ấy vừa húp vội bát mì vừa kể chuyện tuần này lại tăng ca thêm mười mấy tiếng. Nó thở dài bảo: "Mày ở nhà còn có anh em, bạn bè rủ rê đi cà phê, chứ bên này tan làm về đến phòng là bốn bức tường im ắng đến phát sợ. Nhiều lúc muốn tìm một người đồng hương để trò chuyện cho đỡ nhớ tiếng mẹ đẻ mà khó quá. Bữa trước có đồng nghiệp mách tải thử app hẹn hò người việt ở nhật để tìm bạn quanh khu vực Aichi, match được mấy bạn du học sinh nhưng nhắn qua lại dăm câu về thời tiết, công việc rồi ai nấy cũng bận mưu sinh, lại im lặng." Nghe bạn tâm sự, mình vừa thương vừa thấm thía. Khoảng cách địa lý vốn đã xa xôi, nhưng trong nhịp sống hối hả này, khoảng cách giữa người với người đôi khi còn xa hơn thế. 2. Khi kết nối trở nên quá dễ dàng, ta lại quên mất cách chạm vào cảm xúc Nhìn lại chúng ta ở đây, ngay tại Việt Nam này, liệu có đỡ cô đơn hơn không? Tối hôm qua, trong nhóm chat anh em ZolaChat, có một bạn trẻ vừa ra trường than thở rằng dạo này thấy trống rỗng quá, suốt ngày làm việc hybrid ở nhà, giao tiếp duy nhất là qua Slack và các lệnh prompt AI. Bạn ấy nửa đùa nửa thật hỏi anh em cách kiếm bạn gái sao cho bớt nhạt nhẽo, vì quẹt app cả tháng trời mà chẳng đi đến đâu. Câu chuyện làm mình nhớ lại thời điểm chục năm trước, khi internet mới phổ cập về các vùng quê. Hồi đó ngây ngô đến mức tụi con trai mới lớn hay lên mấy diễn đàn hay mạng xã hội sơ khai tìm kiếm vu vơ những cụm từ ngô nghê như tìm số điện thoại gái cô đơn chỉ để hy vọng nhắn một tin nhắn SMS làm quen mà hồi hộp chờ đợi cả buổi tối. Giờ đây, chỉ cần bật định vị, mở bất kỳ một app chat tìm quanh đây lên là màn hình hiện ra hàng tá người lạ chỉ cách mình vài trăm mét. Nhưng kỳ lạ thay, kết nối càng sẵn có thì lòng người lại càng đề phòng. Chúng ta có thể nhắn tin với mười người cùng lúc, gửi hàng chục chiếc meme hài hước, nhưng hiếm khi đủ kiên nhẫn để lắng nghe một ai đó kể về một ngày tồi tệ của họ. Có những buổi tối tan ca mệt nhoài, nằm dài trên giường bật tivi xem một chương trình tìm người yêu thực tế, thấy người ta đứng trên sân khấu tỏ tình lãng mạn dưới ánh đèn màu, nhưng trong lòng mình lại thấy nó xa vời như một bộ phim viễn tưởng. 3. Học cách sống chậm và trân trọng những giá trị chân thật Năm 2023 dạy cho mình một bài học lớn về sự buông bỏ và quay về bên trong. Giữa những bất ổn về kinh tế và áp lực đồng trang lứa, nếu ta cứ mải miết chạy theo những hào nhoáng trên mạng xã hội, ta sẽ rất dễ kiệt sức. Mình nhận ra rằng, muốn thoát khỏi cảm giác lạc lõng, chúng ta không thể trông chờ vào một thuật toán thần kỳ nào cả. Cần phải chủ động bước ra ngoài: • Dám tắt máy tính sớm hơn 30 phút, gập màn hình lại và bước xuống phố mua một ổ bánh mì nóng, chào cô bán hàng bằng một nụ cười thật tươi. • Dành thời gian gọi điện về cho bố mẹ ở quê, không chỉ để báo tình hình công việc mà để nghe mẹ kể chuyện giàn mướp sau nhà trổ hoa. • Nếu có cảm tình với một ai đó, hãy bớt dùng những câu bông đùa sáo rỗng. Hãy hẹn họ một buổi cà phê mộc mạc, nhìn thẳng vào mắt nhau và hỏi: "Dạo này bạn có ổn không?". Lời kết cho một buổi chiều muộn Mưa ngớt dần, phố thị bắt đầu lên đèn, dòng người lại tấp nập trở về với tổ ấm của mình. Mình gập laptop lại, thanh toán tiền trà và chuẩn bị hòa vào dòng xe ấy. Cuộc sống năm 2023 có thể còn nhiều thử thách, công việc có thể chưa được như ý, nhưng mình tin rằng chỉ cần ta giữ cho trái tim mình một chút ấm áp, không ngại trao đi sự chân thành, thì ở bất cứ đâu – dù là góc trọ xứ người hay giữa lòng đô thị đông đúc – ta cũng sẽ tìm thấy những tri kỷ đồng điệu. Anh em ZolaChat dạo này thế nào rồi? Những ngày cuối năm bận rộn này, điều gì đang làm các bạn trăn trở nhất? Hãy để lại vài dòng tâm sự phía dưới nhé, mình luôn ở đây để lắng nghe.