Giữa Làn Sóng AI 2023: Khi Áp Lực Mưu Sinh Khiến Ta Thèm Một Lời Hỏi Thăm

Chào anh em ZolaChat, một buổi tối muộn cuối năm 2023 lại đến. Ngoài trời gió se lạnh, mình ngồi lại trước màn hình máy tính sau một ngày dài quay cuồng với những dòng lệnh prompt, những bản báo cáo và thông tin cắt giảm nhân sự dồn dập khắp nơi. Tự dưng, mình thấy cần viết ra vài dòng nhật ký cho nhẹ lòng, cũng là để chia sẻ chút tâm sự của một người trẻ đang chông chênh giữa một năm có quá nhiều biến động. 1. Một năm 2023 đầy xáo trộn và những nỗi âu lo vô hình Chưa có năm nào mà cảm giác bất an lại len lỏi rõ rệt như năm 2023 này. Đầu năm thì chứng kiến sự bùng nổ không tưởng của ChatGPT và trí tuệ nhân tạo. Ai nấy đều háo hức thử nghiệm, từ việc nhờ AI viết code, phác thảo nội dung cho đến lập kế hoạch kinh doanh. Nhưng đi kèm với sự tiện lợi đó là một nỗi sợ mơ hồ: "Liệu ngày mai công việc của mình có còn đó không?" Rồi đến làn sóng bão sa thải (layoff) từ các tập đoàn công nghệ lớn lan rộng khắp toàn cầu, chạm tới từng văn phòng tại Việt Nam. Xung quanh mình, có những người bạn đồng nghiệp rất giỏi giang bỗng một sáng nhận email chia tay từ công ty. Nền kinh tế sau dịch vẫn đang chật vật tìm lại đà phục hồi, vật giá leo thang, trong khi các phiên livestream bán hàng trên TikTok Shop thì rộn ràng thâu đêm suốt sáng như một thế giới song song đầy hối hả. "Năm 2023 dạy cho chúng ta hiểu rằng: Mọi thứ có thể đảo lộn chỉ sau một đêm, và sự vững vàng trong tâm trí đôi khi còn quan trọng hơn cả những bảng thành tích hào nhoáng." 2. Thói quen làm việc hybrid và căn phòng bốn bức tường Năm nay, mô hình làm việc kết hợp (hybrid working) đã trở thành điều bình thường mới đối với nhiều người trẻ chúng mình. Được làm việc tại nhà nghe thì tự do và thoải mái đấy, nhưng cái giá phải trả đôi khi lại là sự cô độc. Cả ngày giam mình trong phòng trọ, giao tiếp qua Slack, họp qua Google Meet, bữa trưa ăn vội hộp cơm nguội. Nhiều hôm đóng laptop lại lúc 8 giờ tối, mình giật mình nhận ra suốt 12 tiếng qua mình chưa hề nói một câu nào thành tiếng với một con người thực sự. Đôi khi, mình thấy nhớ những buổi trưa í ới rủ nhau đi ăn bún chả, cà phê vỉa hè tám chuyện cùng anh em văn phòng ngày trước biết bao. Chính vì thế, những lúc thấy trống trải, mình thường lang thang tìm kiếm những không gian kết nối không ràng buộc. Giữa vô số nền tảng mạng xã hội đầy ắp sự so sánh và khoe mẽ, những nơi cho phép chat free ẩn danh, mộc mạc lại trở thành chiếc phao cứu sinh cho tâm trạng. Đôi khi chỉ cần bước vào một web chat online free, gõ một câu chào bâng quơ với một người lạ phương xa, nghe họ kể về một ngày mệt mỏi ở đầu cầu bên kia, tự nhiên thấy lòng mình dịu lại. Hóa ra, ai trong chúng ta ở thời điểm này cũng đều có những nỗi niềm khó tỏ cùng người thân. 3. Áp lực gia đình và câu chuyện trưởng thành Bước qua tuổi hăm mấy, gần ba mươi, áp lực không chỉ đến từ sự nghiệp mà còn từ hai tiếng "gia đình". Mỗi cuộc gọi về quê cho mẹ cuối tuần, nghe giọng mẹ dặn dò ăn uống đầy đủ, hỏi han chuyện lương thưởng, chuyện lập gia đình, vừa thấy thương vừa thấy nghẹn ngào: • Thương vì bố mẹ đã cả đời lam lũ, chỉ mong con cái ổn định, có chỗ dựa an toàn. • Nghẹn vì bản thân vẫn đang vật lộn với từng đợt tái cấu trúc công ty, với hóa đơn tiền nhà và giấc mơ tự lập còn dang dở. Nhiều lúc muốn mở lời tâm sự với gia đình nhưng lại sợ bố mẹ lo. Người lớn ở quê làm sao hiểu được thế nào là suy thoái kinh tế, thế nào là AI thay thế con người, hay áp lực vô hình của việc làm việc từ xa? Cuối cùng, câu trả lời quen thuộc nhất vẫn luôn là: "Con ở trên này vẫn ổn, công việc tốt lắm mẹ ạ." 4. Tìm lại khoảng lặng và những kết nối chân thành Để không bị cuốn vào vòng xoáy kiệt sức (burnout), mình bắt đầu học cách buông bỏ bớt những kỳ vọng quá lớn và trân trọng những điều giản dị quanh mình: • Tập gập chiếc điện thoại lại sau 10 giờ đêm, không mải miết lướt xem các phiên live giảm giá hay so sánh bản thân với những "tấm gương thành công" trên mạng. • Dành thời gian chăm sóc cây cối ban công, tự nấu một bữa tối tươm tất dẫu chỉ có một mình. • Tìm đến những góc tâm tình nho nhỏ như gaubong chat hay dạo một vòng trên web gaubong – nơi các bạn trẻ trong cộng đồng chat vietnam cùng ngồi lại chia sẻ thật lòng về chuyện đời, chuyện nghề mà không cần phán xét danh tính của nhau. Chính những cuộc đối thoại không tên ấy nhắc nhở mình rằng: Dù công nghệ có tiến xa đến đâu, thuật toán có thông minh đến mức nào, thì nhu cầu được lắng nghe, được thấu cảm giữa người với người vẫn là điều không thể thay thế. Lời kết cho một chặng đường Năm 2023 sắp khép lại. Dù năm nay anh em có vừa trải qua một đợt layoff, vừa phải bắt đầu lại từ con số 0, hay vẫn đang loay hoay với những ngã rẽ sự nghiệp, mình chỉ muốn nhắn nhủ một điều: Chúng ta đã rất kiên cường để đi hết một năm đầy bão táp này rồi. Đừng quá khắt khe với chính mình. Hãy cho phép bản thân nghỉ ngơi một chút, hít một hơi thật sâu. Còn anh em ZolaChat thì sao? Năm 2023 này của các bạn có điều gì khiến bạn trăn trở nhất, và bạn đã vượt qua những ngày tháng chênh vênh đó như thế nào? Cùng để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, mình luôn ở đây để lắng nghe.