Chiều Chủ Nhật cuối tuần, Sài Gòn đổ một cơn mưa rào bất chợt làm dịu đi cái ngột ngạt tích tụ suốt cả tuần qua. Ngồi bên góc bàn làm việc quen thuộc, nhìn từng dòng xe nối đuôi nhau dưới lòng đường ướt sũng, mình bỗng nhận ra năm 2023 đã đi qua hơn một nửa chặng đường.
Mở màn hình laptop, hàng loạt thông báo nhảy lên liên tục: tin nhắn công việc từ Slack, những phiên livestream dồn dập trên TikTok Shop với hàng nghìn đơn chốt vội, và cả những tab trình duyệt ngập tràn thảo luận về AI, về ChatGPT đang thay đổi cách mọi người kiếm tiền mỗi ngày. Tự nhiên mình thấy lòng chùng xuống. Có bao giờ các bạn cũng có cảm giác giống mình không: một nỗi sợ vô hình rằng bản thân đang bị bỏ lại phía sau giữa một thời đại chuyển mình quá nhanh?
1. Nỗi sợ "lạc nhịp" giữa một năm đầy biến động
Năm 2023 đối với nhiều anh em có lẽ là một năm không hề dễ dàng. Kinh tế sau đại dịch vẫn đang chật vật tìm lại đà phục hồi, làn sóng cắt giảm nhân sự ở các công ty lớn nhỏ vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Xung quanh mình, bạn bè ai cũng mang một tâm trạng thấp thỏm. Đứa thì tất bật học thêm kỹ năng tạo prompt để không bị máy móc thay thế, đứa thì gom hết vốn liếng xoay vần mở gian hàng thương mại điện tử, cố bắt kịp những xu hướng tiêu dùng mới.
Mô hình làm việc linh hoạt (hybrid work) tưởng chừng mang lại sự tự do, nhưng thực chất lại đang xóa nhòa ranh giới giữa cuộc sống và công việc. Có những ngày, mình thức dậy từ 7 giờ sáng, gập chiếc laptop lại khi đồng hồ đã điểm 10 giờ đêm, nhưng nhìn lại vẫn thấy một cảm giác trống rỗng mơ hồ. Chúng ta đang kết nối với cả thế giới với tốc độ mili-giây, nhưng lại ngắt kết nối với chính cảm xúc bên trong mình.
2. Ký ức về những khoảng lặng không thuật toán
Trong lúc ngẩn ngơ nghe tiếng mưa đập vào khung cửa kính, mình chợt nhớ về những ngày xưa cũ – cái thời mà internet còn mộc mạc và chậm rãi. Nhớ những năm tháng dùng chiếc điện thoại bàn phím số bấm lạch cạch, mò mẫm vào các trang mạng sơ khai như gaubong wap hay tìm kiếm chút niềm vui trên gaubong waplux.
Ngày ấy, những diễn đàn như gaubongchat hay gaubongus là nơi người ta tìm đến nhau hoàn toàn bằng sự chân thành không toan tính. Không có thuật toán phân tích hành vi, không có áp lực phải phô diễn một cuộc đời hoàn hảo bằng những bức ảnh bóng bẩy. Ngay cả những góc riêng tư, nhạy cảm như wap chat gay thời bấy giờ cũng chỉ đơn thuần là nơi những tâm hồn cô đơn tìm thấy sự đồng cảm, được là chính mình mà không sợ bị phán xét hay dị nghị.
"Công nghệ sinh ra là để kéo con người lại gần nhau, nhưng đôi khi sự tiện lợi tột cùng lại khiến chúng ta lười lắng nghe những rung động thực sự."
Nhìn lại hiện tại, chúng ta có trong tay những chiếc điện thoại màn hình gập thời thượng, có AI giải quyết công việc chỉ sau vài giây, nhưng tìm được một người để trút hết nỗi lòng mà không phải đeo lên chiếc mặt nạ "ổn" lại trở thành một điều xa xỉ.
3. Tự cho phép mình thở chậm lại
Sau những tháng ngày quay cuồng chạy theo deadline và những con số tăng trưởng, mình nhận ra rằng nếu không tự cứu lấy sức khỏe tinh thần của mình, thì chẳng có công cụ hiện đại nào làm thay được. Ở tuổi 26, 27, bài học lớn nhất mà năm 2023 dạy cho mình không phải là kiếm được bao nhiêu tiền từ các trào lưu mới, mà là học cách sống hòa hoãn với những bất an bên trong.
Mình bắt đầu đặt ra những nguyên tắc nhỏ cho bản thân:
• Dành trọn vẹn 30 phút buổi sáng không chạm vào màn hình điện thoại, chỉ ngồi uống một ly nước ấm và nhìn ngắm phố xá.
• Học cách nói lời từ chối với những buổi tăng ca vô nghĩa khi cơ thể đã phát đi tín hiệu kiệt sức.
• Gọi điện về cho bố mẹ vào mỗi cuối tuần chỉ để hỏi thăm những chuyện vụn vặt: cây khế trước sân đã ra quả chưa, con mèo tam thể dạo này còn bắt chuột không.
• Tập chấp nhận rằng việc đi chậm hơn người khác một chút không đồng nghĩa với thất bại.
Khi cơn mưa ngoài hiên dần ngớt, ánh đèn đường bắt đầu vàng vọt rọi xuống những vũng nước đọng, mình khép lại cuốn sổ tay nhỏ. Áp lực của năm 2023 vẫn ở đó, cơm áo gạo tiền vẫn là bài toán phải giải vào sáng mai. Thế nhưng, ít nhất trong khoảnh khắc này, mình tìm lại được sự bình yên vốn có trong lồng ngực.
Thay lời kết
Các bạn ở ZolaChat ơi, năm 2023 của các bạn đang diễn ra như thế nào? Có ai cũng đang cảm thấy chênh vênh giữa làn sóng công nghệ mới và những áp lực cuộc sống như mình không? Hãy để lại vài dòng tâm sự phía dưới nhé, để chúng ta biết rằng giữa một thế giới đang chạy quá nhanh, mình vẫn không hề đơn độc.