Có những buổi chiều giữa năm 2024, lòng bỗng thèm một mùi hương đã cũ Chiều nay, mình ghé vào một trạm sạc xe điện ven đường sau chuỗi ngày dài quay cuồng với những đợt tái cơ cấu nhân sự ngành công nghệ và những buổi họp triền miên về tích hợp AI đa phương thức. Ngồi đợi chiếc xe nạp đầy pin, nhìn dòng người vội vã lướt màn hình smartphone vô cảm, bất chợt một cơn gió đầu mùa thổi qua mang theo mùi ngai ngái của giấy ẩm từ sạp báo cũ gần đó. Khoảnh khắc ấy, cả một trời ký ức tuổi thơ của thế hệ 8x, 9x chúng mình như ùa về nguyên vẹn: mùi của những cuốn truyện tranh thuê mười ngón tay lấm lem mực in, tiếng lật giấy sột soạt dưới ánh đèn dầu hay chiếc quạt cóc cọc cạch những đêm hè. Thời điểm năm 2024 này, mọi thứ dường như quá tiện lợi. Chúng ta có thể mở bất kỳ một ứng dụng nào để đọc hàng triệu chương truyện được dịch tự động bằng AI siêu tốc, lướt webtoon với đồ họa rực rỡ trên màn hình OLED sắc nét. Nhưng các bạn 8x, 9x có công nhận với mình không, chẳng có chiếc màn hình triệu màu nào thay thế được cảm giác hồi hộp khi cầm trên tay cuốn truyện tranh bìa gập dán băng dính chằng chịt, được truyền tay qua cả chục đứa trong xóm? Tiệm thuê truyện đầu ngõ – Thiên đường của những đứa trẻ lấm lem Nhớ lại những năm tháng cuối thập niên 90 và đầu những năm 2024, tài sản lớn nhất của lũ nhóc chúng mình sau mỗi dịp Tết gom tiền mừng tuổi, hoặc nhịn ăn sáng chắt bóp từng đồng bạc lẻ, chính là chiếc thẻ thuê truyện. • Những cuốn Doraemon, Bảy Viên Ngọc Rồng, Thám Tử Lừng Danh Conan hay Dấu Ấn Rồng Thiêng được bác chủ quán cẩn thận bọc bằng giấy lịch bóng loáng, gáy đóng đinh bấm chắc nịch để khỏi rách bìa. • Giá thuê ngày đó chỉ 200 đồng, 500 đồng một cuốn đọc tại chỗ, muốn mang về nhà qua đêm thì đặt cọc tiền hoặc để lại chiếc dép xốp hay thẻ học sinh làm tin. • Cái thú chờ đợi từng chiều thứ Hai hay thứ Sáu để ngóng tập mới phát hành. Đứa nào may mắn thuê được cuốn truyện mới cứng thơm phức mùi mực in đầu tiên thì oách nhất cả khu phố, lũ bạn xung quanh phải xúm xít dỗ dành, thậm chí đổi bằng vài viên kẹo cao su con vẹt mới được xếp hàng đọc ké. "Tuổi thơ nghèo nàn về vật chất nhưng lại giàu có đến lạ kỳ về trí tưởng tượng. Chúng mình lớn lên cùng những bài học làm người, tinh thần trượng nghĩa và tình bạn sắt son học được từ từng khung tranh mộc mạc, chứ không phải qua những dòng tóm tắt thuật toán vô hồn." Từ mục 'Kết Bạn Bốn Phương' trên báo Hoa Học Trò đến sự vội vã thời nay Không chỉ có truyện tranh, ký ức của lứa 8x và đầu 9x còn gắn liền với những tờ báo mực tím như Mực Tím, Hoa Học Trò, Thiếu Niên Tiền Phong. Hồi đó, trang cuối luôn là mục được ngóng chờ nhất: "Kết bạn bốn phương". Ngày ấy làm gì có mạng xã hội, làm gì có khái niệm lướt một cái là có ngay app kết bạn việt nam để trò chuyện tức thì. Muốn làm quen, người ta nắn nót từng dòng chữ trên trang giấy thơm mùi hoa nhài, dán con tem 400 đồng rồi hồi hộp chạy ra thùng thư bưu điện đầu phố bỏ vào. Có những lá thư gửi từ miền biển xa xôi để mong tìm một người bạn tâm tình theo diện kết bạn quảng ninh, hay những bức thư tay vượt hàng trăm cây số của những bạn học trò phương Bắc gửi vào miền Trung để tìm bạn đà nẵng cùng trao đổi bí kíp giải toán, chia sẻ bài hát mới của ban nhạc Bức Tường hay Đan Trường. Mọi sự kết nối khi ấy chậm rãi nhưng sâu nặng vô cùng. Giờ đây, năm 2024, khi ai đó cảm thấy cô đơn, họ chỉ cần vài thao tác tìm kiếm kiểu tìm bạn gái quanh đây có số điện thoại hay tạo hồ sơ để hen ho ha noi chỉ trong vài phút quẹt thẻ trên các nền tảng trực tuyến. Nhanh thật đấy, tiện lợi thật đấy, nhưng đôi khi sự dễ dãi lại khiến các mối quan hệ trở nên mong manh, chóng vánh như một cái chạm tay trên màn hình cảm ứng. Nhặt lại nốt lặng tâm hồn giữa trào lưu sống chữa lành 2024 Năm 2024, người ta nói nhiều về "healing" – du lịch chữa lành, sống chậm, tìm về với thiên nhiên để giải tỏa áp lực từ thị trường việc làm biến động và cuộc sống số hóa quá mức. Nhưng với mình, một trong những liệu pháp chữa lành dịu dàng và hiệu quả nhất cho thế hệ 8x 9x chính là thỉnh thoảng cho phép mình lùi lại một bước, chạm vào những kỷ vật thời gian còn sót lại. Tuần trước, mình có dịp về quê dọn lại căn gác xép cũ. Lần giở chiếc thùng carton phủ bụi, tim mình như thắt lại khi tìm thấy tập báo Hoa Học Trò số Tết năm 2024 và vài cuốn truyện Nhóc Maruko ố vàng, giấy đã giòn rụm theo năm tháng. Đưa lên mũi ngửi, mùi thơm đặc trưng của thời gian quyện với bụi giấy vẫn vẹn nguyên như cách đây hơn hai mươi năm. • Nó nhắc mình nhớ về những ngày hè cúp điện, ngồi dưới gốc cây xoài vừa phe phẩy quạt nan vừa đọc truyện đến quên cả cơm trưa. • Nhắc mình nhớ về mối tình đầu vụng dại, lá thư tỏ tình giấu vội trong ngăn bàn học, nắn nót từng nét mực Cánh Én không dám gửi đi. • Và nhắc mình rằng, dẫu cuộc sống hiện đại có cuốn chúng ta đi xa đến đâu, bên trong mỗi người trưởng thành hôm nay vẫn luôn tồn tại một đứa trẻ thuần khiết, biết rung động trước những điều giản dị nhất. "Chúng ta không thể quay ngược thời gian, nhưng ký ức là thứ tài sản quý giá nhất mà không một thuật toán hay trí tuệ nhân tạo nào có thể tái tạo trọn vẹn được cảm xúc rung động của chính bạn." Lời kết: Bạn còn giữ kỷ vật nào của tuổi thơ? Giữa nhịp sống hối hả của năm 2024, đôi khi dừng lại một chút, pha một ấm trà ấm, nghe lại một bản nhạc của nhóm Westlife hay Ưng Hoàng Phúc qua chiếc tai nghe có dây cũ kỹ, ta lại thấy lòng mình dịu lại. Quá khứ không phải để tiếc nuối đến bi lụy, mà là điểm tựa để mỗi người chúng mình biết trân trọng hơn từng phút giây thực tại. Anh em ZolaChat thế hệ 8x, 9x ơi, kỷ niệm tuổi thơ đáng nhớ nhất của các bạn là gì? Trong góc tủ hay trên căn gác nhà bạn, liệu còn sót lại cuốn truyện tranh sứt gáy, chiếc máy chơi game xếp gạch hay lá thư tay nào từ thời hoa niên không? Hãy cùng để lại bình luận bên dưới, chia sẻ những mẩu chuyện xưa cũ để chúng mình cùng tìm lại một phần thanh xuân rực rỡ nhé!