Nhật Ký 2023: Khi Màn Hình Gập Và AI Chẳng Thể Xua Đi Nỗi Cô Đơn Tuổi Trẻ

Mấy nay Sài Gòn bắt đầu có những cơn gió lành lạnh lúc nửa đêm, báo hiệu một năm 2023 nhiều biến động sắp khép lại. Ngồi trong căn phòng trọ quen thuộc ở tầng ba, vừa gấp lại chiếc điện thoại màn hình gập vừa sạc dở sau một ngày dài làm việc remote, mình tự nhiên thấy lòng chùng xuống kỳ lạ. Mở màn hình laptop lên, tab ChatGPT vẫn còn mở sẵn dòng chat dở dang lúc chiều hỏi nó vài câu code và cách đối phó với chứng kiệt sức (burnout). Mình chợt nhận ra, cả ngày hôm nay, ngoài tiếng gõ bàn phím lạch cạch và vài câu trả lời máy móc từ trí tuệ nhân tạo, mình chưa hề cất tiếng nói chuyện thành lời với bất kỳ ai. 1. Những ngày làm việc từ xa và khoảng trống sau màn hình số Năm 2023 có lẽ là một năm đáng nhớ với rất nhiều anh em dân văn phòng và công nghệ như mình. Kinh tế khó khăn, làn sóng sa thải râm ran khắp các công ty lớn nhỏ, mô hình làm việc kết hợp (hybrid) hay làm việc từ xa hoàn toàn trở thành giải pháp cứu cánh. Thoạt đầu, ai cũng nghĩ ở nhà làm việc thật sướng: không kẹt xe ngã tư Hàng Xanh, không hít khói bụi, đói thì bấm app đặt đồ ăn, tối tối lại lướt TikTok Shop săn deal rẻ bất ngờ. Thế nhưng, cái giá của sự tiện lợi ấy là sự cô lập dần dà mà chính mình không hề hay biết. Cứ sáng mở mắt là cắm mặt vào Slack, Trello, chiều loay hoay với mấy dòng lệnh prompt. Có những chiều muộn nhìn qua khung cửa sổ ngắm hoàng hôn buông xuống ngõ nhỏ, mình thèm khát cảm giác được ngồi tán gẫu, thèm tìm người trò chuyện đến cồn cào ruột gan. Một cuộc trò chuyện bằng xương bằng thịt, có tiếng cười, có ánh mắt, chứ không phải những biểu tượng cảm xúc vô hồn hay những câu trả lời chuẩn chỉ đến mức lạnh lùng của con bot AI. 2. Lạc lối trên các app kết nối: Dễ gặp gỡ nhưng khó chạm vào nhau Ở ngưỡng tuổi 27 - 28, khi bạn bè đồng trang lứa lần lượt gửi thiệp cưới, gia đình ở quê mỗi lần gọi điện lại hỏi bóng gió chuyện yên bề gia thất, áp lực vô hình ấy đè nặng lên vai. Mình cũng từng thử tải đủ thứ app kiếm bạn về máy, từ Tinder, Bumble cho đến các diễn đàn kết nối ẩn danh với hy vọng có thể mở rộng mối quan hệ. Nhưng có trải nghiệm rồi mới hiểu, hành trình tìm kiếm người yêu trên mạng ở thời đại này nó vừa hào nhoáng lại vừa mệt mỏi ra sao: • Những cú quẹt trái, quẹt phải diễn ra nhanh như chong chóng, nơi ngoại hình và vài dòng bio ngắn ngủn quyết định một con người. • Những đoạn hội thoại mở đầu đầy hào hứng nhưng kết thúc chóng vánh sau bài kiểm tra muôn thuở: "Em ăn cơm chưa?", "Hôm nay công việc thế nào?". • Sự bão hòa cảm xúc: Khi có quá nhiều sự lựa chọn trong tầm tay, người ta dường như chẳng còn đủ kiên nhẫn để lắng nghe những tổn thương hay sự vụng về của đối phương. Có những tối lướt mỏi cả tay trên chiếc app kiếm bạn, match được cả chục người nhưng hộp thư đến vẫn lạnh ngắt. Đôi khi mình tự hỏi, liệu cách kiếm bạn qua những thuật toán ghép đôi này có thực sự hiệu quả, hay nó chỉ khiến chúng ta càng lúc càng cảm thấy cô độc hơn giữa một đại dương người xa lạ? Mong muốn tìm người bạn đời cùng chia sẻ bát mì gói khuya, cùng thấu hiểu những lo toan cơm áo gạo tiền giữa năm 2023 bấp bênh này bỗng trở nên xa xỉ đến thế. "Công nghệ năm 2023 cho chúng ta khả năng kết nối với cả thế giới chỉ trong một giây, nhưng lại chẳng thể dạy chúng ta cách mở rộng trái tim để giữ một người ở lại thật lâu." 3. Áp lực cơm áo và nỗi sợ mở lòng của người trẻ Năm nay, đi đâu cũng nghe nhắc đến việc thắt chặt chi tiêu, cắt giảm nhân sự. Bạn bè quanh mình đứa thì bị nợ lương, đứa thì chật vật tìm việc mới sau khi công ty cũ giải thể. Những buổi tối hẹn hò cà phê sang chảnh dần thưa bớt, nhường chỗ cho những bữa cơm tự nấu tiết kiệm chi phí. Chính cái không khí ảm đạm của kinh tế năm 2023 khiến tâm lý tìm người bạn đời của nhiều người trẻ, trong đó có mình, trở nên dè dặt hơn bao giờ hết. Chúng ta sợ bản thân chưa đủ vững vàng để lo cho một ai đó. Chúng ta sợ bị từ chối, sợ những đổ vỡ tình cảm lại chất thêm gánh nặng lên một tâm hồn vốn dĩ đã rách rưới vì áp lực công việc. Thành ra, mỗi lần muốn chủ động bước tới làm quen ai đó ngoài đời hay trên mạng, một nỗi tự ti vô hình lại kéo giật mình về phía sau. Thế nhưng, sau những chuỗi ngày chìm trong lo âu và tự cô lập, mình nhận ra một bài học giản dị nhưng vô cùng thấm thía. 4. Gấp lại màn hình và bước ra phố: Học lại cách yêu và sống thật Khoảng một tuần trước, sau khi vật lộn với một task công việc hóc búa, mình quyết định tắt nguồn máy tính, gập chiếc điện thoại lại và bỏ vào túi quần. Mình đi bộ xuống quán trà đá cóc ngay đầu hẻm, gọi một ly trà nóng và ngồi lặng lẽ nhìn dòng người tấp nập tan tầm. Bên cạnh mình là một bác tài xế xe ôm công nghệ đang ngồi tranh thủ ăn vội ổ bánh mì, miệng vẫn cười rôm rả kể chuyện cho cô bán nước nghe về mấy vị khách vui tính trong ngày. Một sự ấm áp rất đời thường bỗng nhiên tràn vào lồng ngực. Mình bắt chuyện với bác, lắng nghe những mẩu chuyện mưu sinh nhọc nhằn nhưng đầy ắp lạc quan. Khoảnh khắc ấy, mình chợt vỡ lẽ ra nhiều điều: • Cách kiếm bạn tốt nhất không phải là cố gắng tạo ra một hồ sơ thật lung linh trên mạng xã hội, mà là sẵn sàng mở lòng với thế giới xung quanh bằng sự chân thành mộc mạc nhất. • Việc tìm kiếm người yêu trên mạng không xấu, nhưng đừng biến nó thành một cuộc tuyển chọn hồ sơ xin việc. Hãy bước ra những cuộc hẹn ngoài đời thực sớm hơn, nhìn vào mắt nhau, cảm nhận nụ cười và năng lượng thật của người đối diện. • Đừng chờ đến khi bản thân thật hoàn hảo, tài khoản ngân hàng thật nhiều số mới dám yêu. Sự đồng điệu và sẻ chia trong những năm tháng gian khó này mới là nền tảng bền vững nhất để xây dựng một mối quan hệ dài lâu. 5. Lời kết cho những ngày cuối năm 2023 Năm 2023 đang dần đi đến những trang cuối cùng. Dù bạn đang hạnh phúc bên người thương, hay vẫn đang một mình lẻ bóng ngồi trước màn hình laptop tìm người trò chuyện như mình, xin hãy nhớ rằng cô đơn chỉ là một trạm dừng chân tạm thời, không phải là cái đích của cuộc đời bạn. Đừng để những con bot AI hay chiếc màn hình điện thoại thay thế hoàn toàn hơi ấm con người. Hãy cứ mạnh dạn bước ra ngoài, đi dạo một vòng hồ Gươm hay phố đi bộ Nguyễn Huệ, hít thở bầu không khí se lạnh cuối năm, mỉm cười với một người xa lạ. Biết đâu đấy, giữa dòng đời tấp nập này, có một người cũng đang loay hoay tìm kiếm một tâm hồn đồng điệu như bạn. Năm 2023 của anh em ZolaChat trôi qua thế nào rồi? Công việc, tình cảm của mọi người có nhiều xáo trộn không? Có ai đã tìm được một nửa của mình qua mạng hay ngoài đời trong năm nay chưa, chia sẻ bên dưới cho mình và mọi người cùng lấy thêm động lực nhé!