Những Đêm Muộn 2023: Khi Ánh Đèn Laptop Chẳng Thể Sưởi Ấm Nỗi Chông Chênh Tuổi Trẻ

11 giờ đêm, tiếng quạt tản nhiệt laptop và một khoảng lặng Đồng hồ điểm gần nửa đêm. Ngoài ban công căn gác trọ nhỏ ở Sài Gòn, những hạt mưa rào sót lại của mùa mưa năm 2023 vẫn rả rích nhỏ giọt xuống mái tôn. Mình vừa bấm gửi dòng code cuối cùng cho đợt sprint tuần này, tắt vội cửa sổ ChatGPT sau khi nhờ nó tra cứu một loạt tài liệu chuyên môn, rồi tựa lưng vào ghế thở phào một hơi dài. Màn hình máy tính mờ dần, chỉ còn lại sự tĩnh lặng bao trùm lấy bốn bức tường. Trong khoảnh khắc ấy, một cảm giác trống trải quen thuộc bỗng dưng ùa về, rõ rệt và chân thực đến mức khiến lòng mình chùng xuống. Có lẽ không chỉ riêng mình, mà rất nhiều anh em ở đây cũng từng trải qua cái cảm giác vừa hoàn thành xong mọi deadline của một ngày dài nhưng lòng thì chẳng hề nhẹ nhõm. "Năm 2023 trôi qua nhanh như một cái chớp mắt. Chúng ta học cách làm việc cùng trí tuệ nhân tạo, làm quen với những phiên họp hybrid cách nhau nửa vòng trái đất, nhưng đôi lúc lại bối rối không biết phải mở lời thế nào với chính những người thân thuộc nhất." Guồng quay số hóa và nỗi sợ bị bỏ lại phía sau Chưa có năm nào mà tốc độ thay đổi của cuộc sống lại dồn dập như năm nay. Đầu năm, ai nấy đều xôn xao về AI tạo sinh, lo sợ công việc văn phòng hay lập trình viên sẽ bị thay thế. Mình cũng cuốn theo dòng chảy đó, ngày đêm mày mò prompt, tối ưu hóa quy trình làm việc để không bị tụt hậu. Rồi làn sóng thắt chặt chi tiêu, tin tức cắt giảm nhân sự rải rác khắp các ngành nghề khiến đứa trẻ vừa bước qua tuổi 25 như mình lúc nào cũng mang tâm lý bất an. Làm việc theo mô hình kết hợp (hybrid working) nghe thì có vẻ tự do và hiện đại. Mình không phải chen chúc giữa dòng kẹt xe ngột ngạt mỗi sớm, có thể vừa nhâm nhi cà phê ở nhà vừa xử lý công việc. Thế nhưng, ranh giới giữa "nơi làm việc" và "chốn nghỉ ngơi" cũng vì thế mà hoàn toàn bị xóa nhòa: • Bàn làm việc chỉ cách giường ngủ vài bước chân, sáng mở mắt thấy việc, tối nhắm mắt vẫn thấy thông báo Slack hay Zalo nhấp nháy. • Bữa cơm trưa thường là chiếc bánh mì ăn vội trước màn hình, vừa nhai vừa lướt xem các phiên livestream náo nhiệt trên TikTok Shop để tìm vài món đồ giảm giá giải tỏa căng thẳng. • Những cuộc trò chuyện với đồng nghiệp dần thu bé lại thành những chiếc icon cảm xúc, những câu chat gãy gọn trên màn hình mà thiếu hẳn tiếng cười sảng khoái nơi góc pantry ngày nào. Càng gắn chặt với màn hình công nghệ, mình càng nhận ra chiếc máy tính xịn hay chiếc điện thoại thông minh dù tiện lợi đến đâu cũng chẳng thể lấp đầy được nhu cầu sẻ chia nguyên bản của một con người. Những cuộc gọi từ quê nhà và trăn trở tuổi trưởng thành Tối qua, mẹ gọi điện cho mình qua video. Thấy mình vừa ăn mì tôm vừa gõ bàn phím, mẹ thở dài: "Ráng giữ gìn sức khỏe con ơi, làm gì thì làm cũng phải lo ăn uống cho đàng hoàng. Năm nay tính chừng nào dẫn bạn gái về ra mắt? Con nhà dì Ba xóm dưới bằng tuổi mày mà tháng sau cưới rồi đấy". Mình chỉ biết cười trừ rồi đánh trống lảng sang chuyện thời tiết ở quê. Câu hỏi của mẹ không có ý trách móc, nhưng nó chạm vào nỗi trăn trở lớn nhất của mình trong suốt năm nay. Ở cái ngưỡng tuổi này, bạn bè xung quanh đứa thì lập gia đình, đứa thì mua nhà tậu xe, còn mình vẫn loay hoay cân bằng giữa sự nghiệp và cuộc sống riêng tư. Đôi lúc, sau một ngày dài mệt mỏi, mình cũng thèm được ai đó lắng nghe. Có những tối cô đơn quá, mình cũng từng tải thử vài ứng dụng hẹn hò miễn phí về máy. Mình thử bật định vị quét tìm kiếm với hy vọng sẽ tìm bạn gái quanh đây để có người cùng đi dạo phố, uống ly trà sữa lề đường và trò chuyện về những chuyện vụn vặt không đầu không cuối. Nhưng rồi lướt một hồi, nhìn những hồ sơ bóng bẩy, những câu chào hỏi rập khuôn theo kịch bản, mình lại thấy ngột ngạt. Những cái quẹt vội vàng dường như không đem lại cảm giác gắn kết mà mình tìm kiếm. Đôi lúc, mình lại thấy nhớ da diết cái không khí mộc mạc của ngày xưa, cái thời mà việc kết bạn làm quen chỉ đơn giản qua một nhóm tìm bạn cùng sở thích âm nhạc, hay những phòng chat gaubong đời đầu kín đáo mà chân thành, nơi người ta đến với nhau bằng tính cách và những dòng tin nhắn gõ chậm rãi từng chữ. Học cách chấp nhận những ngày chậm lại Sau những bỡ ngỡ và cả những đêm mất ngủ vì lo âu, dạo gần đây mình bắt đầu học cách thiết lập lại ranh giới cho bản thân. Cuộc sống năm 2023 dạy cho mình một bài học đắt giá: Công nghệ là công cụ để phục vụ cuộc sống, chứ không phải chiếc lồng giam cầm cảm xúc. Mình bắt đầu thay đổi từ những thói quen nhỏ nhất: • Quy định giờ tắt máy tính nghiêm ngặt vào lúc 7 giờ tối. Công việc chưa xong thì ngày mai làm tiếp, không để bản thân kiệt sức vì những deadline vô tận. • Tập dậy sớm hơn 30 phút để tự pha một ấm trà nóng, bước ra ban công hít thở khí trời thay vì vồ lấy điện thoại kiểm tra tin nhắn ngay khi vừa mở mắt. • Chủ động hẹn những người bạn cũ ra quán cà phê cóc trò chuyện trực tiếp thay vì chỉ tương tác bằng nút thả tim trên mạng xã hội. • Mỗi tuần dành một buổi tối gọi điện về nói chuyện với bố mẹ lâu hơn, lắng nghe những mẩu chuyện đồng áng, vườn tược giản dị ở quê nhà để thấy lòng mình dịu lại. Khi hạ bớt kỳ vọng và không còn tự so sánh bản thân với sự thành công của người khác trên mạng xã hội, mình thấy tâm trí nhẹ nhõm đi rất nhiều. Tuổi trẻ có chông chênh, có va vấp thì mới là hành trình đáng nhớ. Dù kinh tế có nhiều biến động, dù tương lai còn nhiều điều khó đoán định, chỉ cần chúng ta vẫn giữ được sự ấm áp trong tâm hồn và niềm tin vào bản thân thì mọi giông bão rồi cũng sẽ qua. Lời nhắn gửi gửi đến những người bạn đồng hành Đêm đã về khuya, thành phố ngoài kia đã thưa thớt tiếng còi xe. Nếu bạn cũng đang ngồi một mình trước màn hình vi tính, đọc những dòng nhật ký này với một mớ bòng bong suy nghĩ trong đầu, thì hãy nhớ rằng: Bạn không hề đơn độc trên hành trình này. Ai trong chúng ta cũng có những giai đoạn hoang mang và mỏi mệt như thế. Năm 2023 của các bạn đang diễn ra như thế nào? Có những áp lực hay niềm vui nho nhỏ nào mà bạn chưa từng kể với ai không? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, biết đâu giữa cộng đồng này, chúng ta lại tìm thấy những tâm hồn đồng điệu để cùng sẻ chia!