Nhật Ký Tháng 10/2023: Đi Qua Mùa Cắt Giảm, Lắng Nghe Tiếng Thở Của Tuổi Trẻ

Một buổi chiều tháng Mười đầy gió và những dòng tin nhắn ngập ngừng Chiều nay, Sài Gòn đón một cơn mưa rào bất chợt sau chuỗi ngày oi ả. Ngồi bên góc bàn làm việc quen thuộc ở nhà, vừa gõ xong dòng lệnh prompt cho ChatGPT để tối ưu nốt bản báo cáo tuần, mình bần thần nhìn qua màn hình chiếc điện thoại gập đang đặt nghiêng một góc 90 độ. Màn hình sáng lên liên tục với những thông báo: đơn hàng sale 10/10 trên TikTok Shop đang trên đường giao, email thông báo đợt tái cấu trúc nhân sự mới từ trụ sở công ty mẹ, và một vài tin nhắn hỏi thăm đầy sốt ruột của mẹ ở quê: “Dạo này công việc ổn không con? Tính chừng nào dẫn bạn gái về ra mắt?” Năm 2023 trôi qua hơn nửa chặng đường, mang theo bao nhiêu biến động mà có lẽ thế hệ chúng mình – những người trẻ tuổi đôi mươi, đầu ba mươi – chưa từng chuẩn bị kỹ tâm lý để đón nhận. Sau giai đoạn chông chênh của đại dịch, kinh tế chững lại, làn sóng cắt giảm nhân sự càn quét từ các tập đoàn công nghệ lớn đến từng doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mình may mắn vẫn còn giữ được chiếc ghế làm việc theo chế độ hybrid, tuần hai ngày lên văn phòng, ba ngày ở nhà. Thế nhưng, sự an toàn ấy đôi khi lại đi kèm với một cảm giác trống rỗng khó tả. "Tuổi trẻ của những năm tháng này kỳ lạ lắm. Chúng ta có thể dùng AI để vẽ một bức tranh trong ba giây, tạo một đoạn mã phức tạp trong một phút, nhưng lại mất hàng giờ đồng hồ chỉ để tìm một người thực sự hiểu mình mà không phán xét." Những khoảng cách vô hình giữa guồng quay số hóa Làm việc từ xa (remote/hybrid) cho mình sự tự do, nhưng nó cũng âm thầm tước đi những cái bắt tay, những buổi rủ nhau đi trà đá vỉa hè lúc ba giờ chiều để xả stress. Thay vào đó là những cuộc họp ngắn ngủi qua màn hình, nơi ai cũng vội vã tắt mic, tắt camera ngay khi dứt lời. Để khỏa lấp đi sự im lặng quánh đặc trong căn phòng trọ, mình từng thử tìm kiếm sự sẻ chia trên không gian mạng. Chắc hẳn nhiều anh em ở đây cũng từng như mình, từng tò mò gõ tìm một ứng dụng tìm bạn bốn phương hay tham gia vào các nhóm kết bạn trên mạng xã hội với hy vọng tìm được một tâm hồn đồng điệu. Nhưng thực tế thường không màu hồng như ta tưởng: • Không gian mạng thời nay quá nhanh và cũng quá hỗn tạp. Chỉ cần lướt vài diễn đàn mở, đập vào mắt người ta không phải là những lời tâm sự chân thành, mà là bạt ngàn quảng cáo cờ bạc, link lừa đảo, hay những bài đăng giật tít câu tương tác kiểu tìm số điện thoại gái có đơn vô thưởng vô phạt khiến trải nghiệm kết nối trở nên ngột ngạt và méo mó. • Việc kết bạn với người lạ qua các thuật toán ghép đôi đôi khi chỉ dừng lại ở những câu chào hỏi xã giao rồi chìm vào quên lãng. Người ta quẹt phải, quẹt trái quá nhanh, đến mức không còn đủ kiên nhẫn để đọc hết một dòng bio ngắn ngủi. • Dù cài đặt đủ loại ứng dụng tìm bạn bè trên chiếc máy đời mới, mình vẫn thấy khoảng cách giữa con người với con người xa vời vợi. Càng kết nối nhiều, người ta lại càng dễ cảm thấy lẻ loi khi màn hình vụt tắt. Có những đêm nhìn đồng hồ điểm một giờ sáng, muốn tìm một ai đó để trút bầu tâm sự về việc áp lực doanh số, nỗi lo bị đào thải trước sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, hay nỗi nhớ nhà da diết... nhưng lướt danh bạ hàng trăm người, mình lại chẳng biết bấm gọi cho ai. Học cách đối thoại với chính mình và trân trọng những điều giản dị Khoảng hai tháng trở lại đây, mình bắt đầu thay đổi. Thay vì phó mặc tâm trạng cho những lượt tương tác ảo trên mạng, mình chọn cách chậm lại. Cuối tuần trước, mình quyết định gấp laptop lại sớm hơn thường lệ, không lướt video ngắn để săn sale, cũng không tự ép mình phải học thêm một công cụ AI mới nào nữa. Mình dọn dẹp lại căn phòng nhỏ, xách xe chạy một vòng quanh bờ kè Hoàng Sa, hít hà mùi đất ẩm sau mưa và ghé vào một quán cà phê cóc ven đường. Ở đó, mình nghe hai chú trung niên bàn chuyện thời cuộc, nghe cô bán nước trò chuyện về việc buôn bán năm nay tuy ế ẩm nhưng cả nhà vẫn mạnh khỏe là may rồi. Tự nhiên, lòng mình nhẹ bẫng. Lời nhắn gửi cho những ngày chông chênh Mình nhận ra, giữa thời điểm năm 2023 đầy thử thách này, điều cứu rỗi chúng ta không phải là những thuật toán thông minh nhất, mà là khả năng tự chữa lành và lòng trắc ẩn dành cho chính bản thân. Nếu bạn cũng đang cảm thấy bấp bênh giữa bài toán cơm áo gạo tiền, nếu bạn cũng đang thấy cô đơn trong chính căn phòng của mình: • Hãy cho phép bản thân được nghỉ ngơi: Đừng cảm thấy tội lỗi nếu một ngày nào đó bạn không làm việc với 100% năng suất. Ai trong chúng ta cũng cần có những khoảng lặng để tái tạo năng lượng. • Mở lòng một cách chân thành nhưng cẩn trọng: Việc tìm kiếm bạn bè qua mạng không xấu, nhưng hãy chọn lọc những cộng đồng văn minh, tử tế để chia sẻ thay vì vội vã tin vào những điều hào nhoáng ảo diệu. • Gọi điện về nhà nhiều hơn: Một cuộc gọi mười phút với bố mẹ, dù chỉ là nghe tiếng gà gáy sau vườn hay nghe mẹ kể chuyện xóm làng, cũng đủ sức mạnh kéo chúng ta về với thực tại bình yên. Tháng Mười sắp qua, năm 2023 cũng dần bước vào những tháng cuối cùng. Dù phía trước vẫn còn nhiều âu lo về công việc và tương lai, nhưng mình tin chỉ cần giữ được sự kiên định và một trái tim ấm, chúng ta rồi sẽ ổn cả thôi. Còn các bạn ở ZolaChat thì sao? Cuộc sống, công việc và những trăn trở của anh em trong năm 2023 này đang diễn ra như thế nào? Cùng để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, biết đâu chúng ta lại tìm thấy những người bạn đồng hành chân thành ngay tại góc nhỏ này.