Khói sương Măng Đen và phần trăm pin còn lại
Đầu năm 2024, công ty công nghệ nơi mình gắn bó gần sáu năm thông báo đợt tái cơ cấu quy mô lớn. Sau một buổi sáng thứ Hai với email thông báo ngắn gọn từ phòng nhân sự, mình bỗng dưng trở thành một người tự do bất đắc dĩ giữa làn sóng cắt giảm nhân sự càn quét khắp giới công nghệ. Đúng lúc ấy, mối quan hệ bốn năm của mình cũng lặng lẽ dừng lại – không cãi vã, không người thứ ba, chỉ là cả hai đã quá mệt nhoài để gõ thêm những dòng tin nhắn vô cảm qua màn hình điện thoại.
Trong một chiều Sài Gòn oi ả, nhìn dòng người hối hả chen chúc dưới làn khói bụi, mình quyết định bấm thuê một chiếc xe điện, vứt chiếc balo với vài bộ quần áo lên ghế sau rồi phóng thẳng về hướng Tây Nguyên. Mình muốn đi tìm một khoảng lặng chữa lành thật sự, rời xa những thông báo Slack dồn dập, những lời prompt AI đa phương thức hoàn hảo đến lạnh lùng, và cả những chuỗi ngày trống rỗng.
Măng Đen đón mình vào một buổi chiều muộn tháng Tư bằng cái lạnh se sắt và làn sương bàng bạc giăng kín rừng thông. Chiếc xe tấp vào một trạm sạc công cộng ven thị trấn khi dung lượng pin chỉ còn vỏn vẹn 12%. Cắm súng sạc vào cổng xe, nghe tiếng "tách" khóa chốt quen thuộc, mình thở phào, bước sang quán cà phê gỗ nhỏ ngay sát trạm sạc để tìm một ly trà ấm.
"Giữa thời đại mà mọi thứ đều sạc nhanh, lướt vội và kết nối tức thì, đôi khi việc phải ngồi chờ một khối pin nạp đầy lại là cơ hội hiếm hoi để con người ta học cách chậm lại."
Cuộc gặp tình cờ nơi trạm sạc
Quán vắng, chỉ có tiếng nhạc indie mộc mạc vang lên từ chiếc loa Marshall cổ điển. Bàn bên cạnh, một cô gái mặc áo len xám tro đang cặm cụi phác thảo trên chiếc tablet. Nhìn thấy chiếc chìa khóa xe điện đặt trên bàn của mình, cô ngước lên cười nhẹ:
– Anh cũng đang chờ xe sạc ở trụ 60kW ngoài kia à?
– Đúng rồi bạn, chắc phải chờ tầm 40 phút nữa mới đầy 80%. Lên dốc đèo sương mù thế này, nhìn đồng hồ pin tụt mà tim cũng hồi hộp theo – Mình cười đáp, kéo ghế ngồi xuống chiếc bàn gỗ thông mộc mạc.
Thế rồi, câu chuyện giữa hai kẻ xa lạ bắt đầu tự nhiên như hơi thở rừng thông. Cô ấy tên Thảo, một UI/UX designer tự do vừa rời Hà Nội được ba tháng để lên đây tìm cảm hứng. Thảo bảo, năm 2024 này công việc sáng tạo áp lực khủng khiếp khi AI tạo sinh hình ảnh và văn bản có thể làm thay một nửa khối lượng việc chỉ trong vài giây. Người ta đòi hỏi tốc độ nhanh hơn, sản phẩm nhiều hơn, nhưng tâm hồn người làm nghề thì cứ cạn kiệt dần.
– Anh biết không, có những tối em ngồi lướt mạng xã hội mà thấy cô đơn cùng cực – Thảo nhấp một ngụm cà phê, mắt nhìn xa xăm ra màn sương đang dày đặc dần ngoài ô cửa kính. – Người ta lên mạng quẹt phải quẹt trái, gõ từ khóa tim gai chat giải khuây hay tìm những cuộc hẹn chớp nhoáng qua đêm. Ai cũng vội vã lướt qua nhau như thể sợ bỏ lỡ điều gì đó, nhưng rốt cuộc lại chẳng giữ được ai ở lại trong đời thực.
Lời của Thảo như chạm vào vết thương lòng vừa đóng vảy của mình. Mình kể cho cô nghe về đợt layoff vừa qua, về cảm giác hụt hẫng khi một mối quan hệ dài lâu tan biến chỉ vì hai người quá lười lắng nghe nhau ngoài đời thực.
Khi màn hình sáng lên, trái tim lại khép lại
Chúng mình ngồi nói về những câu chuyện xưa cũ của thời Internet mới chớm nở, cái thời mà người ta còn kiên nhẫn viết từng bức thư điện tử dài ngoằng, hay cẩn thận gõ từng dòng thông tin giới thiệu bản thân trên các diễn đàn đời đầu. Ngày ấy, để tim ban nghiem tuc, người ta phải vượt qua rất nhiều ngại ngùng, trau chuốt từng lời chào, trân trọng từng cái hẹn gặp mặt ở quán trà sữa hay góc công viên.
– Hồi em học đại học tầm chục năm trước, anh họ em từng lên trang timnguoiyeu com vn để đăng tin tìm bạn đời – Thảo bật cười, nụ cười làm bừng sáng cả góc quán mù sương. – Nghe thì có vẻ ngô nghê và cổ điển so với thuật toán ghép đôi bằng AI bây giờ, nhưng mà người ta chân thành lắm anh ạ. Họ công khai danh tính, công việc, mục tiêu sống rõ ràng, vì ai bước vào đó cũng mang tâm thế tim nguoi yeu nghiem tuc để cùng nhau xây dựng tương lai chứ không phải để đùa cợt cảm xúc.
– Đúng vậy – Mình gật đầu đồng tình. – Bây giờ chỉ cần mở ứng dụng là có hàng trăm hồ sơ hiện ra, một ngày có thể nhắn tin với cả chục người. Nhưng càng dễ tim nguoi hen ho, con người lại càng dễ buông tay. Chỉ cần một chút bất đồng nhỏ, người ta sẵn sàng unmatch, chặn số, rồi lại tiếp tục quẹt tìm một phương án thay thế khác. Rốt cuộc, thứ chúng ta nhận về chỉ là sự trống rỗng sau những dòng tin nhắn cộc lốc lúc nửa đêm.
"Công nghệ đa phương thức có thể giả lập được giọng nói ấm áp, có thể vẽ ra những khung cảnh hoàng hôn rực rỡ, nhưng vĩnh viễn không thể thay thế được cái run nhẹ của ngón tay khi chạm vào nhau giữa trời lạnh, hay ánh mắt thấu cảm của một người bằng xương bằng thịt ngồi đối diện."
Món quà của sự chậm rãi
Tiếng chuông điện thoại báo pin xe đã đạt 80% vang lên, cắt ngang dòng trò chuyện. Ngoài trời, sương mù đã giăng kín lối đi, những giọt nước đọng trên tán lá thông rơi tí tách xuống mái hiên gỗ. Nhưng cả mình và Thảo đều không ai vội vàng đứng dậy.
Chúng mình quyết định gọi thêm một ấm trà atiso đỏ nóng hổi, ngồi lại thêm một tiếng đồng hồ nữa chỉ để chia sẻ về những cuốn sách yêu thích, về cảm giác tự do khi lái một chiếc xe không tiếng động cơ lướt qua những con dốc ngút ngàn, và về kế hoạch tái sinh lại chính mình sau những vấp ngã nghề nghiệp năm 2024.
Chuyến đi chữa lành này, ban đầu mình chỉ nghĩ đơn giản là trốn chạy khỏi thực tại ngột ngạt. Nhưng tại trạm dừng chân bình dị giữa rừng già Kon Tum, việc được gặp một tâm hồn đồng điệu, được trò chuyện trực tiếp không qua bất kỳ lớp filter hay thuật toán trung gian nào, đã thực sự nạp đầy lại nguồn năng lượng tích cực trong tim mình – thứ năng lượng mà không có bất kỳ bộ sạc siêu nhanh nào làm được.
Lời kết cho những tâm hồn đang kiếm tìm
Trước khi chia tay để tiếp tục hành trình riêng, Thảo và mình không trao đổi tài khoản mạng xã hội hào nhoáng nào, chỉ lưu số điện thoại của nhau vào danh bạ như cách mọi người vẫn làm từ hai mươi năm trước. Không hứa hẹn những điều viển vông, nhưng cả hai đều biết rằng giữa thế giới số xô bồ ngoài kia, mình vừa có thêm một người bạn thực sự để có thể sẻ chia khi lòng chùng xuống.
Các bạn thành viên ZolaChat thân mến, năm 2024 đã đi qua được một nửa chặng đường với quá nhiều biến động và áp lực vô hình từ kinh tế đến công nghệ. Giữa guồng quay ấy:
• Đã bao lâu rồi bạn chưa ngồi trò chuyện với một người mà không nhìn vào màn hình điện thoại?
• Bạn có đang mệt mỏi với những kết nối chớp nhoáng trên mạng ảo và khao khát một sự thấu cảm chân thành ngoài đời thực?
• Nếu được chọn, bạn sẽ chọn tốc độ của những cú quẹt màn hình vô tận, hay chọn sự kiên nhẫn để đợi một tâm hồn thực sự thuộc về mình?
Cứ để lại vài dòng tâm sự phía dưới nhé, biết đâu giữa góc nhỏ bình yên này của diễn đàn, bạn cũng sẽ tìm thấy một người sẵn sàng lắng nghe bạn một cách nghiêm túc và ấm áp nhất!