Khúc dạo đầu bên trạm sạc lưng chừng đèo Sài Gòn những ngày giữa năm 2024 mưa tầm tã. Đó cũng là tuần thứ hai mình chính thức rời khỏi công ty công nghệ sau làn sóng tái cơ cấu nhân sự. Cầm gói đền bù hợp đồng trong tay, nhìn chiếc laptop đã tắt ngấm chuông thông báo Slack, mình thấy lòng trống rỗng đến lạ kỳ. Giữa một năm mà người ta không ngừng bàn tán về AI đa phương thức, về những cỗ máy có thể vừa nhìn, vừa nghe, vừa trò chuyện bằng chất giọng ngọt ngào hệt như con người, thì nghịch lý thay, sự im lặng giữa người với người lại ngày càng đặc quánh. Không muốn giam mình trong căn phòng trọ ngột ngạt, mình quyết định thuê một chiếc xe điện, làm một chuyến du lịch chữa lành hướng thẳng lên Bảo Lộc. Mình muốn trốn chạy khỏi những dòng code dở dang, những thuật toán dự đoán cảm xúc và cả những chiếc màn hình vô hồn. Buổi chiều muộn, chiếc xe báo pin còn 18% khi vừa chạm chân đèo. May mắn là dọc các tuyến quốc lộ năm nay, trạm sạc đã phủ sóng khắp các trạm dừng chân. Cắm sạc xong, ước tính mất khoảng 40 phút, mình bước vào một quán cà phê nhỏ lợp mái tôn cũ nép mình bên sườn đồi, nơi khói thông thơm nồng quấn quýt lấy hơi lạnh bảng lảng. Cuộc hội ngộ bất ngờ giữa sương mù Quán vắng tanh, chỉ có tiếng mưa rả rích trên mái tôn và một bản nhạc không lời phát ra từ chiếc loa cổ. Ở chiếc bàn gỗ mộc kê sát cửa kính, một cô gái đang ngồi cặm cụi phác thảo gì đó vào cuốn sổ tay dày cộp. Trên bàn cô ấy không có laptop, chỉ có một tách trà gừng nghi ngút khói và một chiếc điện thoại đặt úp mặt xuống. "Xe bạn cũng đang sạc ngoài kia hả? Mình thấy đèn trụ sạc bên cạnh vừa chớp xanh." Giọng nói cất lên khiến mình giật mình. Cô gái ngẩng đầu mỉm cười. Nụ cười không có sự cảnh giác thường thấy của dân thành thị, mà ấm áp như đốm lửa nhỏ giữa chiều mưa cao nguyên. Mình gật đầu, kéo ghế ngồi ở bàn đối diện rồi tự nhiên câu chuyện bắt đầu mở ra. Cô tên An, từng làm thiết kế đồ họa tại Đà Nẵng, cũng vừa nộp đơn nghỉ việc vì kiệt sức sau những chuỗi ngày chạy đua với deadline và những đợt cắt giảm nhân lực của ngành truyền thông. An nói, cô lên đây đã được gần một tuần, chỉ để tập hít thở sâu, ngửi mùi đất ướt và học cách không nhìn vào màn hình mỗi mười lăm giây. Từ thời kết nối bằng chữ đến thời của thuật toán vội vã Hai kẻ xa lạ, cùng mang trong mình những vết xước của người làm nghề sáng tạo giữa thời đại số hóa, bỗng chốc tìm thấy tiếng nói chung bên ấm trà nóng. Chúng mình nói về sự thay đổi chóng mặt của cách con người tìm đến nhau. An nhìn ra màn mưa trắng xóa ngoài khung cửa kính, khẽ cười: • “Anh còn nhớ cái thời mình dùng điện thoại bàn phím bấm cọt kẹt, lướt wap gaubong để đọc mấy mẩu truyện cười và thơ tình không?” • “Nhớ chứ, cái thời mà việc hen ho ket ban nó mộc mạc làm sao. Đọc từng dòng chữ trên trang tin rao vặt, hồi hộp chờ một tin nhắn phản hồi.” • “Đúng vậy, hồi ấy trên mấy trang báo giấy hay có mục tìm bạn bốn phương có số điện thoại. Người ta để lại số máy bàn hoặc số di động mười một số, gọi cho nhau chỉ để nghe một giọng nói lạ mà chân tình.” Mình cười xòa theo hồi ức của An. Thập niên 2020 này, mọi thứ đều được tối ưu hóa đến mức nghẹt thở. Người ta mở một ứng dụng chat online, cài đặt hàng loạt app hẹn hò việt nam, quẹt trái quẹt phải hàng trăm khuôn mặt mỗi tối dựa trên những bức ảnh đã qua chỉnh sửa lung linh. Thuật toán phân tích vị trí địa lý, sở thích, thậm chí cả tần suất online để ghép đôi. Nhưng càng dễ dàng kết nối, người ta lại càng dễ dàng buông tay. Chỉ cần một dòng tin nhắn chưa kịp trả lời là đối phương đã biến mất vĩnh viễn sau nút hủy kết bạn. "Bây giờ AI có thể làm thơ tình hay hơn bất kỳ chàng thi sĩ nào, có thể tạo ra giọng nói dịu dàng an ủi từng đêm. Nhưng thứ mà AI hay các ứng dụng thông minh không bao giờ cho ta được, chính là độ trễ của sự ngập ngừng và hơi ấm của một sự hiện diện bằng xương bằng thịt.” – An nói, ngón tay xoay nhẹ quanh miệng tách trà." Một tần số thật giữa thế giới ảo Bốn mươi phút trôi qua nhanh như một cái chớp mắt. Màn hình điện thoại của mình rung lên báo hiệu chiếc xe điện đã nạp đủ 85% pin. Mưa ngoài trời cũng đã ngớt dần, chỉ còn lại những giọt nước đọng trên nhành dã quỳ bên vệ đường đang lấp lánh phản chiếu ánh đèn vàng. Đã đến lúc phải tiếp tục hành trình lên đỉnh đèo. Mình đứng dậy, nhìn An. Trong khoảnh khắc đó, theo thói quen của một cư dân mạng năm 2024, mình định rút điện thoại ra để xin mã QR tài khoản mạng xã hội. Nhưng nhìn cuốn sổ tay và cây bút mực của An, mình dừng lại. Mình lấy chiếc bút bi trong balo, xé một góc nhỏ từ tờ hóa đơn trạm dừng chân, nắn nót viết lên đó dãy số điện thoại cá nhân cùng một dòng chữ ngắn: "Nếu có một buổi chiều nào đó bạn muốn uống một tách cà phê không có tiếng chuông thông báo, hãy gọi cho mình." An nhận lấy mẩu giấy nhỏ, cẩn thận kẹp nó vào giữa trang sổ tay đang vẽ dở một nhành thông. Cô không mở điện thoại để lưu số ngay, mà chỉ ngước nhìn mình, đôi mắt cong lên: “Mình thích cách này hơn. Giống như tìm lại một bức thư tay vậy.” Lời kết cho những tâm hồn đang tìm kiếm nhau Lên xe, nhấn chân ga rời khỏi trạm sạc, xe điện lướt đi êm ru không một tiếng động cơ gầm rú. Qua kính chiếu hậu, bóng dáng quán cà phê nhỏ và cô gái bên khung cửa sổ mờ dần trong sương chiều Bảo Lộc. Mình không biết liệu mẩu giấy ấy có bao giờ biến thành một cuộc gọi thực sự hay không, nhưng kỳ lạ thay, cảm giác trống trải bủa vây suốt mấy tuần qua đã hoàn toàn tan biến. Giữa năm 2024 đầy biến động này, công nghệ có thể phát triển với tốc độ tính bằng giây, AI có thể thay thế nhiều công việc của con người, nhưng nhu cầu được thấu hiểu, được kết nối từ trái tim đến trái tim thì muôn đời vẫn vậy. Đôi khi, để tìm thấy một ai đó thực sự chạm đến tâm hồn mình, ta không cần thêm một tính năng thông minh nào cả, mà chỉ cần can đảm tắt bớt những chiếc màn hình để bước ra ngoài, đối diện với cuộc đời thực. Còn anh em ở ZolaChat thì sao? Lần cuối cùng các bạn có một cuộc trò chuyện chậm rãi, không vội vã quẹt màn hình với một người lạ là từ khi nào? Hãy chia sẻ câu chuyện của các bạn phía dưới nhé!