Một chiều mưa năm 2024 và chiếc hộp sắt Hanse đựng đầy kỷ niệm
Chiều Chủ nhật, mình vừa lái chiếc xe điện trở về nhà sau chuyến đi cắm trại ngắn ngày ở ngoại ô để "chữa lành" đôi chút sau những tháng ngày căng thẳng vì làn sóng tái cơ cấu nhân sự ngành công nghệ. Khi đang ngồi dọn lại góc tủ sách để hướng tới lối sống tối giản hơn, mình vô tình chạm tay vào một chiếc hộp bánh quy bằng sắt nhãn hiệu Danisa đã gỉ sét ở các góc. Mở nắp ra, một mùi giấy cũ nồng đượm xộc vào sống mũi – mùi của thời gian, mùi của tuổi thanh xuân thế hệ 8x, 9x tụi mình.
Trong hộp là những chiếc vé xe buýt bấm lỗ giá 1.000 đồng, vài cuộn băng cassette của Đan Trường, Cẩm Ly đã nhão sợi, cuốn sổ lưu bút nắn nót mực tím và cả đống thư gấp hình trái tim, hình ngôi sao... Tự nhiên bao nhiêu ký ức ùa về, khiến mình thừ người ra giữa một năm 2024 mà AI đa phương thức đã có thể thay con người vẽ tranh, làm thơ, giả giọng nói chỉ trong tích tắc.
Thời thư tay ngăn bàn: Khi khoảng cách đo bằng sự kiên nhẫn
Nhớ lại những năm cuối cấp hai, đầu cấp ba thời 2000s, tụi mình làm gì có smartphone. Cả lớp chỉ có vài đứa nhà khá giả mới có máy nhắn tin, rồi sau này là những chiếc điện thoại Nokia màn hình đen trắng đập đá. Phương tiện truyền thông lãng mạn và phổ biến nhất của đám học trò khi ấy chính là những mẩu giấy xé vội từ vở ô ly.
• Đó là cảm giác tim đập thình thịch khi lén nhét mảnh giấy gấp vuông vức vào hộc bàn của cô bạn lớp bên vào giờ ra chơi.
• Đó là những buổi học chuyền tay nhau bức thư gấp hình cánh bướm, thấp thỏm sợ bị thầy cô giáo bắt gặp rồi bắt đứng trước lớp đọc to lên.
• Đó là cuốn sổ lưu bút chuyền tay nhau mỗi mùa hoa phượng nở, ai cũng nắn nót dán vào đó một tấm ảnh thẻ 3x4 kèm theo bài thơ vu vơ chép lại từ báo Mực Tím hay Hoa Học Trò.
Ngày nay bước sang năm 2024, người độc thân muốn tìm nửa kia chỉ cần mở một app nói chuyện trực tuyến, quẹt trái quẹt phải vài giây là có người trò chuyện, thậm chí nhiều bạn bè quanh mình còn tìm đến các công ty mai mối ở việt nam để tìm bạn đời môn đăng hộ đối được số hóa tỉ mỉ. Thậm chí chuyện kết nối toàn cầu dễ đến mức bạn mình ngồi ở Hà Nội vẫn có thể lên kế hoạch hẹn hò với người nhật qua ứng dụng xuyên biên giới. Thế nhưng, mình vẫn nhớ da diết cái cảm giác hồi hộp chờ đợi từng dòng chữ viết tay ngày xưa – thứ cảm xúc nguyên sơ mà chẳng thuật toán mai mối nào có thể tái hiện trọn vẹn.
Tiếng "Buzz!" Yahoo và những buổi chiều net cỏ 3.000 đồng/giờ
Anh em 8x, đầu 9x chắc chắn không thể nào quên được âm thanh rè rè, tít te đặc trưng của modem quay số Dial-up 1260 ngày trước. Mỗi lần mạng kết nối là cả nhà không ai được nhấc ống nghe điện thoại bàn, tháng nào lỡ dùng nhiều là cuối tháng bố mẹ cầm hóa đơn cước viễn thông mà giận tím mặt.
Rồi đến thời bùng nổ của các quán "net cỏ". Căn phòng chật chội mù mịt khói thuốc lá, tiếng quạt trần quay cọt kẹt, ly trà đá 500 đồng và dãy màn hình CRT dày cộp. Chúng mình say sưa với Yahoo Messenger, chăm chút cho từng cái nick name sến rện kiểu như langtu_codon_timnguoithuong hay congchua_bongbong, mải miết gõ phím cạch cạch rồi giật mình khi màn hình rung lên bần bật bởi tiếng "BUZZ!".
"Tình bạn, tình yêu thời ấy giản dị lắm. Những buổi rủ nhau đi "hẹn hò đôi" cũng chỉ là bốn đứa hai chiếc xe đạp cào cào hay xe mini Nhật rủ nhau ghé quán chè Thái, đĩa ốc luộc ven đường. Chẳng cần chụp ảnh check-in sống ảo, chẳng cần filter lung linh, chỉ có những nụ cười giòn tan và những câu chuyện trường lớp kéo dài bất tận."
Bây giờ lướt mạng xã hội năm 2024, điện thoại rung liên tục vì thông báo từ các hội nhóm – từ nhóm đồng nghiệp bàn chuyện layoff, nhóm phượt xe điện cho đến những câu chuyện phiếm bạn bè rủ nhau vào nhóm zalo gái lạng sơn hay các hội săn deal du lịch chữa lành. Thông tin nhiều đến mức ngột ngạt, nhưng để tìm lại một người bạn có thể ngồi hàng giờ gõ từng dòng chữ Yahoo chậm rãi, lắng nghe nhau không chút vội vã như xưa sao mà khó quá.
Những kỷ vật gói ghém cả một bầu trời ký ức
Cầm chiếc máy nghe nhạc cassette Walkman cũ kỹ lên, cuộn băng đã xơ xác sau bao nhiêu lần dùng ruột bút bi Thiên Long để quay tay cho đỡ tốn pin con thỏ. Hồi đó, mỗi lần thích một bài hát của Ưng Hoàng Phúc hay nhóm 1088, tụi mình phải ngồi canh hàng giờ bên chiếc đài cassette, hễ thấy radio phát bài đó là nhanh tay bấm cùng lúc hai nút "Play + Record" để thu lại, rồi nín thở cầu nguyện người dẫn chương trình đừng nói chèn vào giữa bài.
• Tập giấy bao tập cắt từ bìa báo cũ hoặc lịch treo tường cuối năm.
• Những cây bút máy Trường Sơn bơm mực tím Cửu Long lem nhem đầu ngón tay.
• Chiếc máy chơi game cầm tay xếp hình gạch Brick Game bấm đến mòn cả phím cao su.
• Những bộ truyện tranh Nữ Hoàng Ai Cập, Dấu Ấn Rồng Thiêng thuê 500 đồng một cuốn ở tiệm thuê truyện đầu ngõ.
Những kỷ vật ấy, nhìn qua lăng kính công nghệ hiện đại 2024 thì thật thô sơ và bất tiện. Nhưng chính sự chậm rãi, bất tiện ấy lại dạy cho thế hệ chúng ta biết trân trọng từng khoảnh khắc, biết kiên nhẫn để đón nhận một niềm vui và biết giữ gìn những mối quan hệ bền chặt qua năm tháng.
Trạm sạc bình yên giữa kỷ nguyên số
Năm 2024, chúng ta đang sống trong một thế giới vận hành quá nhanh. AI có thể viết hộ bạn một bức thư tình dài nghìn chữ, thuật toán gợi ý cho bạn từ bài hát, người yêu cho đến đích đến du lịch. Nhưng thỉnh thoảng, giữa những áp lực mưu sinh và guồng quay hối hả, việc dừng lại, mở chiếc hộp ký ức cũ và nhìn ngắm lại những mảnh giấy sờn mép lại chính là liều thuốc chữa lành dịu dàng nhất.
Nó nhắc tụi mình nhớ rằng: mình đã từng có một thời tuổi trẻ hồn nhiên, trong trẻo và chân thành đến thế.
Anh em ZolaChat thế hệ 8x, 9x ơi, kỷ vật học trò hay ký ức thời xưa nào khiến bạn nhớ nhất mà dù có bao nhiêu công nghệ hiện đại cũng không thể thay thế được? Cùng chia sẻ lại bên dưới để tụi mình cùng ôn lại một thời thanh xuân rực rỡ nhé!