Đêm muộn ở căn phòng trọ và tiếng gõ phím giữa năm 2023
Đồng hồ điểm đúng 11 giờ rưỡi đêm một ngày giữa tuần của năm 2023. Ngoài cửa sổ, tiếng còi xe dưới trục đường Cộng Hòa đã thưa dần, chỉ còn lại tiếng quạt gió laptop rít lên từng hồi ngắt quãng. Trước mặt mình là giao diện ChatGPT đang nhảy từng dòng code sửa lỗi cho một dự án outsource, bên cạnh là chiếc điện thoại gập đang sáng màn hình phụ với thông báo đơn hàng vừa chốt trên TikTok Shop.
Năm 2023 có lẽ là một năm rất lạ với nhiều người trong chúng ta. Sau một năm 2022 vừa hồi phục sau đại dịch, năm nay lại ập đến với làn sóng cắt giảm nhân sự khắp các công ty công nghệ, kinh tế chững lại khiến ai nấy đều mang trong lòng một nỗi bất an vô hình. Bản thân mình chuyển hẳn sang chế độ làm việc kết hợp (hybrid), phần lớn thời gian giam mình trong bốn bức tường phòng trọ. Công việc xong nhanh hơn nhờ có AI hỗ trợ, nhưng kỳ lạ thay, sự trống trải trong lòng dường như lại nhân đôi.
Nỗi cô đơn của thế hệ làm việc từ xa
Có những ngày, từ sáng đến tối mình không mở miệng nói quá ba câu thành tiếng. Giao tiếp hàng ngày gói gọn trong những dòng tin nhắn công việc trên Slack, vài cái reaction biểu tượng cảm xúc vô hồn. Con người ta ở giữa thời đại kết nối không giới hạn, muốn gọi điện cho ai ở đầu kia bán cầu cũng chỉ mất một giây qua hàng loạt ứng dụng trò chuyện miễn phí, nhưng lại cảm thấy cô đơn hơn bao giờ hết.
"Công nghệ càng giúp chúng ta kéo gần khoảng cách địa lý, thì dường như khoảng cách giữa hai tâm hồn lại càng trở nên thăm thẳm nếu thiếu đi sự lắng nghe chân thành."
Tối nay, cảm giác ngột ngạt đẩy mình ra ban công. Lướt điện thoại vô định, mình tình cờ mở thử tính năng quét tìm bạn bè trên một ứng dụng hẹn hò quanh đây. Màn hình hiển thị hàng chục tài khoản cách mình chỉ vài trăm mét: một bạn designer vừa tan làm đang thèm bát cháo sườn, một anh kỹ sư IT cùng cảnh ngộ thức khuya cày dự án, một cô bạn nhân sự đang trăn trở chuyện nhảy việc. Ai cũng đẹp, ảnh đại diện lung linh, bio ngắn gọn đầy cá tính. Nhưng lướt qua cả chục hồ sơ, mình bỗng thấy ngập ngừng. Liệu sau những cái quẹt phải vội vã ấy, chúng ta có thực sự muốn tìm một người để sẻ chia tâm tư, hay chỉ đang tìm một liều dopamine tạm thời để khỏa lấp nỗi trống vắng lúc nửa đêm?
Từ những dòng tin nhắn hoài niệm đến văn hóa chạm lướt vội vã
Cảm giác đó khiến mình bồi hồi nhớ về những năm tháng học trò cách đây hơn mười năm. Khi đó, làm gì có smartphone tràn ngập hay AI thông minh như bây giờ. Cả lũ nhịn ăn sáng gom từng nghìn lẻ nạp thẻ cào chỉ để tham gia dịch vụ kết bạn sms trên chiếc điện thoại Nokia màn hình đơn sắc.
Mỗi tin nhắn gửi đi tốn mấy trăm đồng, ký tự phải chắt chiu viết không dấu để khỏi bị trừ thêm cước:
• Từng tin nhắn hồi âm là cả một sự ngóng trông đầy hồi hộp, chuông reo "tít tít" là tim đập thình thịch.
• Không biết mặt, không biết gia thế, người ta kết nối với nhau hoàn toàn bằng sự chân phương của con chữ.
• Những mối quan hệ thuở ấy có thể ngây ngô, nhưng lại chứa đựng sự kiên nhẫn và trân trọng đến lạ kỳ.
Còn bây giờ, trong bất kỳ hội nhóm ketban henho nào trên mạng, mọi thứ dường như diễn ra theo quy trình công nghiệp: chào hỏi, xin info, trao đổi vài tấm ảnh rồi lãng quên nhau chỉ sau một ngày không nhắn lại. Chúng ta có quá nhiều sự lựa chọn đến mức chẳng còn kiên nhẫn để tìm hiểu sâu về bất kỳ ai.
Chuyện người bạn nơi xứ người và khát khao gắn kết
Nghĩ đến đây, mình chợt nhớ tới Tuấn – thằng bạn thân nối khố đang làm kỹ sư cơ khí tại Osaka. Tuần trước hai đứa gọi video tâm sự cả tiếng đồng hồ. Tuấn kể năm 2023 kinh tế Nhật Bản cũng khó khăn, đồng Yên trượt giá khiến cuộc sống du học sinh và lao động xa xứ thêm phần chật vật. Giữa mùa đông lạnh buốt, một mình đi tàu điện về phòng trọ vắng ngắt, Tuấn cũng từng cài thử ứng dụng hẹn hò nhật bản như Pairs hay Tapple để mong tìm được một người đồng hương chuyện trò cho đỡ tủi thân.
Tuấn bảo với mình:
"Ở bên này lạnh lắm mày ạ. Dùng app tìm người đi ăn cùng thì dễ, nhưng để tìm được một người chịu ngồi nghe mình kể về nỗi nhớ nhà, về ước mơ dang dở thời tuổi trẻ sao mà khó quá. Ai cũng vội, ai cũng có một bức tường phòng thủ vô hình."
Lời tâm sự của Tuấn như nói hộ nỗi lòng của biết bao người trẻ chúng ta trong năm 2023 này. Dù đang ở giữa Sài Gòn nhộn nhịp hay một góc nhỏ tại Nhật Bản, nỗi cô đơn của tuổi trẻ khi đối diện với gánh nặng mưu sinh, với những thay đổi chóng mặt của thời cuộc là hoàn toàn giống nhau. Chúng ta khao khát được thấu hiểu, nhưng lại sợ hãi việc mở lòng vì sợ tổn thương.
Lời kết: Chậm lại một nhịp để tìm thấy chân tình
Đêm đã về khuya, dòng suy nghĩ miên man này có lẽ cũng là tâm sự chung của nhiều anh em ZolaChat đang còn thức giờ này. Năm 2023 sắp khép lại với bao bộn bề lo toan, công việc có thể bấp bênh, KPI có thể chưa đạt, và công nghệ ngoài kia dù có tiến xa đến đâu với AI hay thế giới ảo thì nhu cầu được lắng nghe, được sẻ chia của con người vẫn là thứ nguyên bản nhất.
Nếu tối nay bạn cũng đang lướt mạng trong vô định, thay vì gửi đi những dòng tin nhắn hời hợt, hãy thử nhắn cho một người bạn cũ lâu ngày chưa liên lạc, hoặc mở lòng với một ai đó bằng tất cả sự chân thành, không định kiến.
Anh em ZolaChat năm nay thế nào rồi? Có ai cũng đang trải qua những ngày làm việc cô đơn và trăn trở về chuyện tình cảm, công việc như mình không? Hãy cùng để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, biết đâu chúng ta lại tìm thấy những tâm hồn đồng điệu ngay tại góc nhỏ thân quen này.