Đồng hồ điểm gần 12 giờ đêm một ngày giữa tuần của năm 2023. Tiếng quạt tản nhiệt của chiếc laptop vẫn rì rầm trên bàn làm việc, ánh sáng xanh hắt lên góc phòng trọ quen thuộc. Trước mắt mình là cửa sổ ChatGPT vẫn đang nhấp nháy con trỏ đợi lệnh, bên cạnh là thông báo đơn hàng vừa chốt trên TikTok Shop với mã giảm giá hời.
Mọi thứ xung quanh mình trong năm nay dường như đang vận hành với tốc độ của một cỗ máy siêu thanh. Nhưng kỳ lạ thay, khi guồng quay công việc và công nghệ càng kéo mình đi nhanh, thì khoảng trống trong lòng lại càng mênh mông bấy nhiêu.
Khi công nghệ tăng tốc, con người dường như kiệt sức
Chưa có năm nào mình thấy sự thay đổi diễn ra dồn dập như năm 2023 này. Đầu năm, cả công ty nháo nhào vì AI tạo sinh. Từ chỗ tò mò gõ thử vài câu lệnh cho vui, giờ đây ChatGPT đã trở thành một phần không thể thiếu trong công việc content và marketing mỗi ngày của mình. AI viết dàn ý nhanh hơn, tóm tắt sách trong vài giây, gợi ý ý tưởng trong chớp mắt.
Mô hình làm việc kết hợp (hybrid working) giúp mình tiết kiệm được hai tiếng kẹt xe mỗi ngày, thoải mái ngồi nhà khoác áo thun gõ phím. Cứ ngỡ năng suất tăng lên thì bản thân sẽ thảnh thơi hơn, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại:
• Kỳ vọng công việc tăng gấp đôi: Khi sếp biết bạn có AI hỗ trợ, khối lượng công việc được giao cũng tỷ lệ thuận nhân lên.
• Ranh giới giữa sống và làm việc bị xóa nhòa: Tin nhắn Zalo, thông báo Slack réo rắt từ sáng sớm đến tận khuya.
• Áp lực đồng trang lứa và làn sóng bão sa thải: Nhìn bạn bè xung quanh chật vật tìm việc hoặc gồng mình cắt giảm chi tiêu sau dịch, lòng mình lúc nào cũng thấp thỏm nỗi sợ tụt lại phía sau.
Nhiều lúc nhìn vào danh bạ, mình cài đặt không thiếu một app nói chuyện với bạn bè hay công cụ họp trực tuyến nào, nhưng khi mệt mỏi nhất, lướt từ trên xuống dưới lại chẳng biết bấm gọi cho ai. Mọi người đều đang bận rộn sinh tồn, bận chạy KPI, hoặc bận mệt mỏi với cuộc đời của chính họ.
Nỗi cô đơn giữa thời đại siêu kết nối
Có những tối thứ Bảy, đám bạn thân trong nhóm chat réo nhau xem có kèo hen ho toi nay hay không. Đứa thì hẹn người yêu đi cà phê, đứa thì rủ nhau đi quẩy xả stress. Mình tắt màn hình, từ chối khéo vì thấy cạn kiệt năng lượng xã hội.
Ở cái tuổi hai mươi mấy, áp lực từ gia đình bắt đầu nặng trĩu. Mỗi lần gọi video về quê, mẹ lại hỏi khéo: "Dạo này có dẫn ai về ra mắt không con?". Nghe mẹ hỏi mà chỉ biết cười trừ. Lên mạng lướt video ngắn, thấy người ta làm clip hài hước chỉ mẹo tìm người yêu, rồi những bài viết giật tít về cách kiếm ny nhanh nhất bằng thuật toán hay mẹo quẹt thẻ hẹn hò. Nhưng mình hiểu, tình cảm đâu phải là một đoạn mã nguồn hay một câu prompt chỉ cần tối ưu từ khóa là có ngay kết quả hoàn hảo?
"Giữa một thế giới mà mọi thứ đều có thể giao nhanh trong hai giờ và câu trả lời có ngay sau ba giây, sự kiên nhẫn để thấu hiểu một tâm hồn bỗng trở thành điều xa xỉ nhất."
Nhiều đêm thấy lòng trĩu nặng mà không muốn mang năng lượng tiêu cực đổ lên người thân, mình từng lang thang tìm kiếm một app tâm sự thầm kín miễn phí với mong muốn giản đơn: được lắng nghe và giãi bày mà không sợ bị phán xét, không cần phải mang chiếc mặt nạ của một người trẻ thành đạt, luôn tích cực trên mạng xã hội.
Nó làm mình nhớ da diết những năm tháng cũ, cái thời sinh viên còn hào hứng tìm hiểu cách tìm bạn bốn phương trên zalo qua tính năng quét quanh đây. Hồi ấy mọi thứ mộc mạc và chân thành biết bao. Người ta nhắn cho nhau đôi ba câu hỏi han thời tiết, hỏi thăm trường lớp, không toan tính, không cần xem profile lộng lẫy hay check thu nhập tháng này bao nhiêu.
Học cách chậm lại và vỗ về chính mình
Năm 2023 dạy cho mình một bài học đắt giá về sự cân bằng. Kinh tế còn nhiều khó khăn, công nghệ thì biến chuyển từng ngày, nếu cứ mải miết chạy theo những chuẩn mực thành công của người khác, ta sẽ đánh mất chính mình lúc nào không hay.
Dạo gần đây, mình bắt đầu thiết lập lại những ranh giới nhỏ cho bản thân:
• Sau 8 giờ tối, mình gấp màn hình laptop lại, tắt thông báo công việc để trả lại không gian yên tĩnh cho căn phòng.
• Tự tay nấu một bữa cơm nóng hổi thay vì bấm gọi đồ ăn ngoài hay ngồi hàng giờ săn sale đồ ăn vặt.
• Đọc vài trang sách giấy cũ kỹ, ngắm nhìn dòng xe cộ thưa dần dưới lòng đường thay vì dán mắt vào những video ngắn vô tận.
• Nhắn tin hỏi thăm một người bạn cũ bằng sự chân thành, không phải vì cần nhờ vả việc gì, mà chỉ đơn giản là: "Dạo này bồ sống ổn không?".
Cuộc sống này suy cho cùng không phải là một cuộc đua thuật toán xem ai chạy nhanh hơn hay ai kiếm được nhiều tương tác hơn. Đôi khi, dũng cảm sống chậm lại một nhịp, lắng nghe nhịp tim và cho phép bản thân được yếu lòng đúng lúc, lại chính là cách tốt nhất để chúng ta bước tiếp thật vững vàng.
Đêm đã về khuya, gió tháng Mười một ngoài ban công bắt đầu lành lạnh. Không biết ở các đầu cầu khác của diễn đàn ZolaChat, có anh em nào cũng đang thức muộn cùng một mớ suy nghĩ ngổn ngang như mình không?
Dạo này cuộc sống, công việc và chuyện tình cảm của các bạn thế nào rồi? Hãy để lại vài dòng tâm sự phía dưới nhé, biết đâu giữa thế giới bao la này, chúng ta lại tìm thấy những tâm hồn đồng điệu cùng sẻ chia!
