Chào anh em ZolaChat,
Những ngày cuối năm 2023, Sài Gòn bước vào những đợt gió chớm lạnh hiếm hoi, còn Hà Nội thì đã bắt đầu co ro trong chiếc áo khoác dày. Ngồi ở một góc quán quen thân thuộc, nhìn dòng người hối hả lướt qua dưới ánh đèn đường, mình chợt nhận ra một năm đầy biến động sắp khép lại. Năm 2023 với mình – và có lẽ với rất nhiều bạn ở đây – là một năm của những bước ngoặt kỳ lạ: chúng ta vừa làm quen với làn sóng bùng nổ của ChatGPT, vừa thích nghi với mô hình làm việc kết hợp hybrid, vừa chứng kiến những phiên livestream rộn ràng thâu đêm suốt sáng trên TikTok Shop. Mọi thứ vận hành nhanh đến mức đôi khi chỉ cần chớp mắt, ta đã thấy mình tụt lại phía sau.
Nhưng đằng sau sự tiện nghi vượt bậc của công nghệ, có bao giờ anh em tự hỏi: lần cuối cùng mình thực sự trò chuyện sâu với một người là khi nào?
Khi hiệu suất tăng vọt nhưng khoảng cách lòng người lại dài thêm
Đầu năm nay, khi AI tạo sinh bắt đầu trở thành chủ đề nóng hổi trên mọi diễn đàn công nghệ, mình cũng như bao anh em khác: hào hứng đến mất ngủ. Mình học cách viết câu lệnh prompt sao cho chuẩn, biến AI thành trợ lý đắc lực để tóm tắt tài liệu, lên dàn ý viết lách, thậm chí gõ code tự động. Năng suất công việc tăng gấp đôi. Cộng thêm chế độ làm việc hybrid tuần lên văn phòng hai buổi, ba buổi ngồi nhà hoặc quán cà phê, mình ngỡ như mình đã chạm đến đỉnh cao của sự tự do và cân bằng.
Thế nhưng, sau chuỗi ngày làm việc năng suất ấy là một cảm giác trống trải khó tả. Cả ngày ngồi đối diện với chiếc màn hình vô cảm, đồng nghiệp trao đổi qua những dòng tin nhắn việc ngắn ngủn. Đến chiều tối, sau khi tắt hết các tab công việc, tiếng gõ bàn phím im bặt nhường chỗ cho sự tĩnh lặng đến gai người trong căn phòng trọ.
"Công nghệ năm 2023 có thể cho ta câu trả lời cho mọi bài toán hóc búa chỉ sau ba giây, nhưng nó không thể nói cho ta biết làm sao để vơi bớt cảm giác cô đơn sau một ngày dài mệt mỏi."
Có những đêm nằm lướt điện thoại vô định, mình nhận ra bạn bè xung quanh ai cũng bận. Người bận chạy KPI, người loay hoay vì công ty cắt giảm nhân sự sau đại dịch, người chìm đắm trong việc săn sale hay xây kênh bán hàng. Muốn nhắn một tin rủ đi trà đá cũng ngập ngừng vì sợ làm phiền.
Những lần tìm kiếm một thanh âm đồng điệu
Chính trong những khoảnh khắc cô đơn ấy, mình mới hiểu vì sao người trẻ thời nay lại tìm đến không gian mạng nhiều như vậy. Để giải tỏa cảm giác một mình, mình bắt đầu tải thử vài app chat miễn phí để tìm người nói chuyện phiếm. Có những đêm thao thức đến 1-2 giờ sáng, mình từng tò mò vào một app call với người lạ, chỉ đơn giản là muốn nghe một giọng nói thật của con người ở đầu dây bên kia, không định kiến, không phán xét, kể cho nhau nghe vài mẩu chuyện vụn vặt về một ngày áp lực rồi chào tạm biệt mà chẳng cần biết tên.
Thằng bạn thân ngồi cạnh mình hôm trước cũng nửa đùa nửa thật gõ tìm kiếm cách tìm bạn gái nhanh nhất trên mạng, rồi nhờ mình chỉ cho vài ứng dụng kết bạn quanh đây. Nó bảo: "Mày làm việc ở nhà riết rồi thành người tối cổ, không chịu mở lòng thì đến tết này về quê lại bị họ hàng giục cưới". Nghe nó nói vừa buồn cười vừa thấm thía. Giữa thời buổi kinh tế còn nhiều bấp bênh, con người ta dường như ngại cam kết, ngại tốn kém thời gian hẹn hò truyền thống, nên việc mở một ứng dụng tìm bạn quanh đây miễn phí, quẹt phải vài cái rồi bắt đầu một cuộc trò chuyện ngắn ngủi đã trở thành thói quen của không ít người trẻ thị thành.
Nhưng rồi sau hàng tá những lượt kết nối chóng vánh, mình và bạn mình đều nhận ra một nghịch lý: ta càng dễ tìm người để nói chuyện, thì lại càng khó tìm được một người thực sự lắng nghe. Những dòng tin nhắn "Hi", "Em ăn cơm chưa?", những câu bông đùa sao chép vội vàng chẳng thể nào khỏa lấp được khao khát về một sự thấu cảm chân thành.
Nhặt lại những giá trị bình dị
Sau những ngày loay hoay giữa thế giới số, mình quyết định thay đổi một chút nhịp sống trong những tháng cuối năm 2023 này:
• Gập màn hình laptop đúng 6 giờ chiều: Không để công việc lấn át thời gian dành cho bản thân và những mối quan hệ thực tế.
• Chủ động hẹn gặp thay vì chỉ tương tác qua mạng: Dù là một buổi cà phê cóc 20k vỉa hè hay một bát phở nóng hổi sau giờ tan tầm, ánh mắt và nụ cười trực tiếp luôn có sức mạnh chữa lành mà không thuật toán nào thay thế được.
• Học cách lắng nghe trọn vẹn: Khi trò chuyện cùng bạn bè hay gia đình, mình tập thói quen úp mặt điện thoại xuống bàn. Sự hiện diện 100% của tâm trí chính là món quà quý giá nhất ta có thể trao cho đối phương trong thời đại phân mảnh chú ý này.
Mình không bài trừ công nghệ hay các ứng dụng kết nối. Ngược lại, chúng là những cánh cửa tuyệt vời mở ra cho ta những cơ hội mới nếu ta biết sử dụng chừng mực. Nhưng hãy luôn nhớ rằng, công nghệ chỉ là chiếc cầu nối, còn bước qua cầu và trao đi sự chân thành hay không lại hoàn toàn phụ thuộc vào trái tim của mỗi người.
Năm 2023 sắp trôi qua rồi anh em ạ. Nhìn lại một năm qua, công việc và cuộc sống của anh em thế nào? Anh em có đang cảm thấy mình bị cuốn đi quá nhanh bởi nhịp sống số hóa này không? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, biết đâu giữa cộng đồng ZolaChat này, chúng ta lại tìm thấy những người bạn tri kỷ cùng tần số!