Nửa đêm hôm qua, mình ngồi nhìn màn hình laptop nhấp nháy con trỏ của ChatGPT. Năm 2023 này, dường như mọi thứ đều vận hành với một gia tốc chóng mặt. Từ làn sóng trí tuệ nhân tạo khiến dân văn phòng chúng mình nơm nớp lo mất việc, các phiên livestream TikTok Shop bán hàng rôm rả xuyên đêm, cho đến những trăn trở cơm áo gạo tiền hậu đại dịch. Đôi lúc mình tự hỏi, giữa một thế giới kết nối dày đặc qua từng gigabyte dữ liệu, vì sao những người trẻ như chúng mình lại dễ rơi vào trạng thái trống rỗng đến vậy?
Những đêm cô đơn sau ánh đèn xanh
Chắc hẳn nhiều anh em trên diễn đàn ZolaChat cũng từng trải qua cảm giác làm việc hybrid giống mình. Sáng mở máy tính ở phòng trọ, trưa ăn vội hộp cơm nguội, tối lại cặm cụi gõ phím. Cả ngày chẳng nói nổi quá năm câu với người thật bằng xương bằng thịt. Có những tối thứ Bảy vắng lặng, cảm giác cô quạnh dâng lên nghẹn ứ nơi cổ họng.
Mình nhớ có dạo, vì quá thèm một giọng nói con người, mình đã tải đủ thứ ứng dụng, thậm chí tò mò bật cả app video call với người lạ miễn phí chỉ để nghe những thanh âm xa lạ vang lên trong căn phòng vắng. Hay những lúc lướt vô định trên Facebook, mình bấm tham gia vào mấy hội nhóm kiểu hoi doc than ket ban, hy vọng tìm được một ai đó đồng điệu để trút bầu tâm sự.
Buồn cười nhất là có một đêm tăng ca mệt mỏi, mắt nhắm mắt mở gõ tìm kiếm trên thanh công cụ mà bàn phím gõ nhầm dấu thành chữ hèn họ, nhìn màn hình mà vừa bật cười vừa thấy cay cay sống mũi. Hóa ra, đằng sau sự tự lập, bản lĩnh mà chúng ta cố phô ra trước mắt gia đình và đồng nghiệp, người trẻ nào cũng ôm một nỗi khao khát được lắng nghe và thấu cảm.
Chuyến đi bất ngờ và nhịp sống chậm lại nơi miền Trung
Tháng trước, công ty có đợt cắt giảm chi phí và cho phép làm việc từ xa trọn tuần, mình quyết định xách ba lô đi một chuyến không hẹn trước. Điểm dừng chân của mình là vùng đất nắng gió miền Trung. Đặt chân đến Đông Hà, ngồi bên bờ sông Thạch Hãn lộng gió trong một chiều bảng lảng khói hoàng hôn, mình bỗng thấy ngực mình nhẹ bẫng.
Ở đây không có cảnh người ta cắm mặt vào điện thoại gập đời mới hay vội vã lướt những video ngắn 15 giây. Mình ghé một quán cà phê cóc nhỏ ven đường, nhìn ngắm những cặp đôi trẻ hẹn hò giản dị. Họ không cần check-in sang chảnh, chỉ là hai ly trà đá, một đĩa hạt hướng dương và những ánh nhìn trìu mến trao nhau. Trải nghiệm chứng kiến nét mộc mạc của những buổi hẹn hò quảng trị khiến một đứa vốn quen với nhịp sống hối hả ở đô thị như mình chợt tỉnh ngộ. Tình cảm con người, hóa ra chỉ cần chân thành và hiện diện trọn vẹn bên nhau là đã đủ ấm lòng.
"Công nghệ có thể vẽ ra cho chúng ta hàng ngàn cách để chuyện trò, nhưng chỉ có sự rung cảm ngoài đời thực mới xoa dịu được những vết nứt trong tâm hồn."
Chúng ta cần nhiều hơn một 'cú chạm số'
Năm 2023 dạy cho mình một bài học lớn về ranh giới giữa thế giới ảo và đời thực. Chúng ta có mọi công cụ tiện lợi nhất: có chatbot viết hộ thư tình, có thuật toán gợi ý sở thích, có cả một mạng xã hội kết nối bạn bè khổng lồ sẵn sàng đưa ra hàng trăm gợi ý kết bạn mỗi ngày. Thế nhưng:
• Chúng ta có thêm hàng trăm bạn bè ảo nhưng lại thiếu một người dám chạy xe qua đón khi ta bật khóc.
• Chúng ta làm việc hiệu quả hơn nhờ tự động hóa, nhưng thời gian dành cho bố mẹ, người thương lại teo tóp dần.
• Chúng ta quen nhìn đối phương qua bộ lọc máy ảnh lung linh, để rồi bỡ ngỡ và vụng về khi ngồi đối diện một ánh mắt thật.
Trở về thành phố sau chuyến đi, mình bắt đầu thay đổi từng thói quen nhỏ. Mình đặt ra nguyên tắc sau 9 giờ tối sẽ gập laptop lại. Thay vì nằm lướt màn hình vô tận, mình gọi điện về cho mẹ hỏi thăm mấy cây ổi trước sân nhà, rủ đứa bạn thân cấp ba đi ăn bát cháo sườn lề đường, và tập thói quen nhìn thẳng vào mắt người khác khi trò chuyện.
Lời kết cho những người bạn đồng hành
Tuổi trẻ của thế hệ chúng mình trong giai đoạn này thực sự không dễ dàng. Chúng ta đứng giữa giao thời của những tiến bộ công nghệ vượt bậc và những bất định về kinh tế. Nhưng dẫu ngoài kia thế giới có biến chuyển nhanh đến đâu, xin bạn đừng quên nuôi dưỡng những kết nối chân thật nhất quanh mình. Đừng để công việc hay chiếc màn hình điện thoại nuốt chửng những năm tháng thanh xuân ấm áp.
Tối nay của anh em ZolaChat thế nào rồi? Các bạn đang ở một mình hay đang ngồi cạnh ai đó? Nếu có một trăn trở nào đang đè nặng trong lòng, hãy cứ để lại vài dòng bình luận bên dưới nhé, mình luôn ở đây để lắng nghe các bạn.
